“Vize İmparatorluğu” araştırmasına erişim engeli; İşte o dosyada yer alan iddialar

Kısa Dalga’da yayınlanan “Vize İmparatorluğu” yazı dizisine erişim engeli getirildi. Gazeteci Canan Coşkun’un hazırladığı dosya, VFS Global’in vize aracılık sisteminin Türkiye ayağını, Gateway Management ile ilişkisini, vize başvurularında yaşanan sorunları ve başvuru sahiplerine yansıyan ek maliyetleri konu alıyordu.

Erişim engeli kararı İstanbul 9. Sulh Ceza Hakimliği tarafından 1 Haziran 2026’da alındı. Kısa Dalga’ya BTK tarafından tebliğ edilen kararda 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesine atıf yapıldı. Kararın gerekçesi “millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması” olarak açıklandı.

“Vize İmparatorluğu” dosyası, Lighthouse Reports öncülüğünde 12 ülkeden 14 medya kuruluşunun yürüttüğü küresel araştırmanın Türkiye ayağını oluşturuyordu. Araştırmada, devletlerin vize başvuru süreçlerini özel şirketlere devretmesiyle ortaya çıkan sistem incelendi. Küresel dosyada VFS Global’in başvuru sahiplerine ek hizmet sattığı, premium salon, kısa mesaj, kurye, belge tarama, çıktı alma ve form doldurma gibi hizmetlerin birçok ülkede başvuru sahipleri için ciddi ek maliyet oluşturduğu belirtildi.

“Vize İmparatorluğu” dosyası sansürlendi

Kısa Dalga’nın Türkiye ayağındaki dosyasında ise VFS Global’in Türkiye operasyonları, şirketin Türkiye’deki alt yüklenicisi olarak anılan Gateway Management, Gateway’in sahibi Halis Ali Çakmak’ın ticari geçmişi ve eski Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu dönemindeki mevzuat değişiklikleri ele alındı.

Yazı dizisinin ilk bölümünde, Gateway’in ticari geçmişi ve şirketler ağı incelendi. Kısa Dalga’nın aktardığına göre Gateway’in kökeni araç klima ve iklimlendirme alanındaki şirketlere uzanıyor. Ares Araç Klima’nın Eylül 2009’da isim değiştirerek Gateway Vize Hizmetleri’ne dönüştüğü, şirketin kısa sürede VFS Global’in İstanbul’daki vize başvuru merkezlerini açmaya başladığı belirtildi.

Dosyada Gateway’in sermaye artışları da yer aldı. Kısa Dalga’nın arşivlenen haberine göre şirketin sermayesi 2011’de 800 bin TL iken, 2018’de 34,9 milyon TL’ye, 2021’de ise 150 milyon TL’ye çıktı. Halis Ali Çakmak’ın bağlantılı şirketleri arasında sigorta şirketleri de bulunduğu, Emaa Sigorta’nın sermayesinin Haziran 2025’te 1,5 milyar TL’ye çıkarıldığı aktarıldı.

İkinci bölümde, vize aracılık hizmetlerine ilişkin 2019 tarihli yönetmelik değişikliği öne çıkarıldı. Kısa Dalga’nın aktardığına göre 30 Nisan 2019’da yayımlanan “Vize Aracılık Hizmeti Alınmasına İlişkin Yönetmelik” ile aracı hizmet verecek kuruluşu belirleme yetkisi Dışişleri Bakanı’na verildi. O dönemde Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’ydu. Dosyada, Halis Ali Çakmak’ın 2017’de Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada Irak’taki vize hizmetleri için Çavuşoğlu’na teşekkür ettiği de hatırlatıldı.

Aynı bölümde Alanya Üniversitesi süreci de yer aldı. Kısa Dalga, Halis Ali Çakmak’ın sahibi olduğu Golden Gateway Holding’in Hamdullah Emin Paşa Vakfı’na ait Alanya Üniversitesi’nin işletmesini 25 yıllığına devraldığını aktardı. Dosyada, üniversitenin kurucu vakfında Mevlüt Çavuşoğlu’nun, üniversite mütevelli heyetinde ise eşi Hülya Çavuşoğlu’nun yer aldığı bilgisine de yer verildi.

Üçüncü bölümde, Rekabet Kurumu’nun 2024 tarihli kararı üzerinden VFS Global’in Türkiye pazarındaki konumu incelendi. Kararda, vize işleme hizmetlerinde ülkelerin farklı ihale yöntemleri kullandığı, ihalelerin üç ila yedi yıl arasında değişen sürelerle yapıldığı ve şirketlerin teknik-ekonomik kriterleri karşılaması gerektiği aktarıldı. Kısa Dalga’nın haberine göre Rekabet Kurumu kararında VFS’nin 2010-2023 arasında toplam 44 ihale kazandığı belirtildi.

Rekabet Kurumu kararında VF Vize Danışmanlık Hizmetleri Şirketi’nin 2010’dan bu yana pazarda faal olduğu, diplomatik misyonlar ve dışişleri bakanlıkları için ana yüklenici olarak hizmet verdiği, şirketin alt yüklenicisinin ise Gateway olduğu kaydedildi. Dosyada bu tespit, VFS’nin Türkiye pazarındaki ağırlığını gösteren başlıklardan biri olarak işlendi.

Dördüncü bölümde, başvuru sahiplerinin yaşadığı sorunlar ele alındı. Yazıda, Schengen vizesi başvurularında ret oranlarının ve başvuru maliyetlerinin arttığı belirtildi. Kısa Dalga’nın aktardığı verilere göre Türkiye’den Schengen vizesi için 2022’de 778 bin, 2023’te 1 milyon 55 bin, 2024’te 1 milyon 173 bin başvuru yapıldı. 2025’te Türkiye’den yapılan başvuru sayısı 1 milyon 268 bin 376 oldu; reddedilme oranı yüzde 14,6 olarak açıklandı.

Aynı bölümde randevu bulma sorunu ve aracı ücretleri de işlendi. Kısa Dalga, başvuru sahiplerinin randevu almak için aracılara kişi başı 200 ila 300 Euro’ya varan ücretler ödediğini aktardı. Yazıda ayrıca Premium Lounge hizmeti, seyahat sigortası ve kişisel verilerin korunması başlıklarında başvuru sahiplerinin tanıklıklarına yer verildi.

Beşinci bölümde, VFS Global ve Gateway’in yanıtları yayımlandı. VFS Global Türkiye ve Azerbaycan Bölge Başkanı Sertan Aslantürk, randevuların “ilk gelen ilk alır” prensibiyle açıldığını, VFS’nin randevu satmadığını, resmi randevu slotlarının yalnızca yetkili online kanallar üzerinden paylaşıldığını söyledi. Aslantürk, VFS merkezlerinin çevresinde faaliyet gösteren bağımsız işletmelerle şirket arasında bağ bulunmadığını belirtti.

Gateway’in sahibi Halis Ali Çakmak ise VFS ile aralarında iş ortaklığı sözleşmesi olduğunu, VFS’nin yazılım ve platform sağladığını, geri kalan operasyonu kendilerinin yürüttüğünü söyledi. Çakmak, VFS’nin Türkiye’ye girişinde kendilerinin rol oynadığını savundu. Ayrıca VFS’nin küresel ölçekte Blackstone’a devrinden sonra randevu sistemine ilişkin sorunların başladığını ileri sürdü.

Erişim engeli kararının ardından dosya Meclis gündemine de taşındı. İYİ Parti Balıkesir Milletvekili Burak Dalgın, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi. Dalgın önergesinde, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının Avrupa Birliği ve Schengen ülkelerine yönelik vize başvurularında yaşadığı sorunları, VFS Global’in ek hizmet uygulamalarını, randevu sistemi iddialarını ve kişisel veri güvenliği başlıklarını gündeme getirdi.

Kısa Dalga’nın erişim engeli duyurusunda, yazı dizisinin kamu yararı taşıyan bir araştırma dosyası olduğu belirtildi. Kararın gerekçesi “millî güvenlik ve kamu düzeninin korunması” olarak açıklansa da dosyada vize aracılık sistemi, özel şirketlerin rolü, başvuru sahiplerinin yaşadığı maliyetler ve Türkiye’deki şirket bağlantıları inceleniyordu.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***