Çin’den Güney Afrika’ya 7,2 milyar dolarlık elektrikli araç yatırımı

TÜRKMEN TERZİ | JOHANNESBURG, TR724

ABD-İsrail ile İran arasında yaşanan savaşın ardından yükselen petrol fiyatlarından ciddi biçimde etkilenen Güney Afrika’da elektrikli araçlara ilgi artarken, Çinli şirketler bu eğilimi yeni bir pazar fırsatına dönüştürmeyi hedefliyor.

Çinli Joylong Auto ve YJC Group, Güney Afrika’nın Free State eyaletinde toplam 120 Milyar Rand elektrikli araç üretim ve yenilenebilir enerji projeleriyle ülkedeki otomotiv sektörüne girmeye hazırlanıyor.

Projenin beş yılda bin beşyüz doğrudan istihdam oluşturması ve yıllık sekiz bin araca kadar üretim kapasitesine ulaşması bekleniyor. Çin’den Güney Afrika’ya elektrikli araç ve hibrit otomobil ihracatındaki hızlı artış, Avrupa ve Japonya gibi geleneksel Otomotiv devlerinin tahtını sarsıyor.

Çinli otomotiv üreticileri, elektrikli araç pazarındaki büyümeden yararlanmak amacıyla Güney Afrika’da üretim ve dağıtım faaliyetlerini genişletmeye hazırlanıyor.

Joylong Auto ve YJC Group’un Free State eyaletinde planladığı dev yatırım, Çin’in Afrika’nın en büyük otomotiv pazarlarından birinde yerel üretime geçme girişimlerinin yeni bir örneği olarak öne çıkıyor.

Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa, 9 Ekim’de Free State eyaleti Katalitik Yatırımlar ve Endüstrileşme 2026 programında yaptığı konuşmasında Joylong’un yaklaşık 5,5 milyar randlık elektrikli araç üretim projesinin bölgeyi kaldırdırmasındaki önemine vurgu yaptı. Projenin beş yıl içinde 1.500 doğrudan istihdam oluşturması ve yılda 8 bine kadar elektrikli araç üretebilmesi öngörülüyor.

Joylong ve YJC’nin Maluti-a-Phofung Özel Ekonomik Bölgesi’nde (MAP-SEZ) geliştirmeyi planladığı proje, araç montajının yanı sıra batarya sistemleri, güneş enerjisiyle şarj altyapısı, filo işletmeciliği ve yerel tedarik zincirlerinin oluşturulmasını da kapsıyor.

YJC’nın Güney Afrika yatırımlarından sorumlu Genel Müdürü Michael Fang, 10 Ekim’de düzenlenen iş dünyası ve hükümet temsilcilerinin katıldığı programda, şirketlerin Güney Afrika’da yerel üretim kapasitesi geliştirmeyi ve buradan daha geniş Afrika pazarına açılmayı hedeflediğini söyledi.

Elektrikli minibüslerle pazara giriş
Fang, şirketin ilk aşamada 16 kişilik Joylong EA5 elektrikli minibüslerini pazara sunmayı planladığını açıkladı. Aracın 102 kWh batarya kapasitesine ve tek şarjla 300 kilometrenin üzerinde menzile sahip olduğunu belirten Fang, özellikle Güney Afrika’da yaygın olarak kullanılan minibüslerin elektrikli dönüşümüne odaklanacaklarını söyledi.

Fang, “Güney Afrika’da minibüsler çok popüler. Buradaki pazarın hacmi 150 binden fazla araç seviyesinde. Onlara uygun fiyatlı bir elektrikli araç sunuyoruz” dedi.

Şirketin planları arasında Güney Afrika Ulusal Taksi Konseyi (SANTACO) ile iş birliği yaparak elektrikli minibüs filolarını devreye almak da bulunuyor. Fang, önce araçların fiilen kullanılmaya başlanmasını, ardından şarj istasyonlarının konum ve kapasitesinin kullanım verilerine göre belirlenmesini planladıklarını ifade etti.

Dizel fiyatlarındaki artışın elektrikli araçlara ilgiyi artırabileceğini savunan Fang, yeni modellerin sürücüler ve filo işletmecileri için maliyet avantajı sağlayabileceğini belirtti.

Şirket ayrıca güneş enerjisi ve batarya depolama sistemlerini şarj altyapısına entegre etmeyi hedefliyor. Fang, güneş paneli üreticisi LONGi ile iş birliğine dikkat çekerek güneş enerjisinin elektrikli araçların şarj maliyetlerini düşürmeye yardımcı olabileceğini söyledi.

Çin’den elektrikli araç ihracatında hızlı artış

Joylong’un yatırım planı, Çin’den Güney Afrika’ya elektrikli araç ve şarj edilebilir hibrit otomobil ihracatının hızlandığı bir döneme denk geliyor.

Enerji araştırmaları kuruluşu Ember’in Çin temiz teknoloji ihracat verilerine göre, Çin’den Güney Afrika’ya gönderilen elektrikli araç ve şarj edilebilir hibrit modellerin ihracat değeri Temmuz 2026’da aylık 80,84 milyon dolara, yaklaşık 1,35 milyar randa ulaştı. Bu, bir yıl önceki seviyenin yaklaşık altı katına karşılık geliyor.

Ember verileri, 12 aylık dönemde söz konusu ihracatın toplam değerinin 446 milyon dolara çıktığını gösteriyor. Önceki 12 aylık dönemde bu tutar 114,81 milyon dolar seviyesindeydi.
Güney Afrika Ulusal Otomotiv Üreticileri Birliği’nin (NAAMSA) verilerine göre, Ocak-Ağustos 2026 döneminde toplam 8.211 tam elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araç satıldı. Bu sayı, 2025’in aynı dönemine kıyasla yüzde 372 artış anlamına geliyor. Ağustos ayında bu kategorilerde 1.330 araç satıldı.

Buna karşın elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçların toplam yeni araç satışlarındaki payı henüz sınırlı. Ağustos 2026’da iki kategorinin toplam pazar payı yüzde 2,3 olarak hesaplandı.

Montajdan yerel üretime geçiş

Joylong ve YJC, Güney Afrika’daki faaliyetlerini aşamalı biçimde yerlileştirmeyi planlıyor. Fang, yeni çalışanların başlangıçta Çin’de eğitileceğini, ardından Güney Afrika’da teknik eğitim programları uygulanacağını söyledi.

Şirket, başlangıçta kısmen monte edilmiş parçaların yerel tesislerde birleştirilmesiyle üretime başlamayı, ilerleyen aşamalarda daha fazla parçanın ülkede monte edilmesini hedefliyor. Ancak bu geçiş için kesin bir takvim açıklanmadı.
Fang, yatırımın başarılı olması halinde Güney Afrika’da 6.500’den fazla kişiye istihdam sağlanabileceğini de öne sürdü.

Free State, Çinli yatırımcıları çekmek istiyor

Free State Başbakanı MaQueen Letsoha-Mathae, mayıs ayında Çin’e gerçekleştirdiği ziyaretin ardından yatırımcıların eyalete ilgisinin arttığını belirtti. Letsoha-Mathae, eyaletin Güney Afrika’nın merkezindeki konumu, altı eyaletle komşuluğu ve Lesotho’ya erişimi sayesinde lojistik, üretim ve dağıtım faaliyetleri için önemli fırsatlar sunduğunu söyledi.

Ramaphosa’nın açıkladığı üç yatırımın toplam değerinin 120 milyar randı aşması bekleniyor. Joylong’un otomotiv projesine ek olarak YJC’nin yaklaşık 100 milyar randlık yenilenebilir enerji yatırımı 6.500 istihdam potansiyeli taşıyor. Güney Afrika firması Walk of Life’ın yaklaşık 330 milyon randlık elma suyu konsantresi tesisi ise 100 kalıcı ve yaklaşık 600 mevsimlik iş yaratmayı hedefliyor.

Letsoha-Mathae, yatırımcıların yerel tedarikçileri geliştirmesi ve bilgi birikimini Güney Afrikalı çalışanlara aktarması gerektiğini vurguladı. Eyalet yönetimi, yatırımların yalnızca montaj faaliyetleriyle sınırlı kalmayıp yerel üreticiler, çiftçiler, nakliye şirketleri ve küçük işletmeler için de ekonomik fırsatlar oluşturmasını istiyor.

Çinli şirketlerin yatırım planları, Güney Afrika’da elektrikli araç satışlarının büyümesi ve Çin’den yapılan ithalatın artmasıyla aynı döneme denk geliyor. Ancak Joylong’un pazardaki uzun vadeli başarısı, yatırımın uygulanmasına, araçların fiyatına, yerel parça kullanımına, şarj altyapısının gelişimine ve taksi işletmecilerinin elektrikli minibüslere göstereceği talebe bağlı olacak.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***