Çin’de yasa tasarısı: ‘Milli duyguları inciten’ kıyafet ve davranışlara ceza yolda

– “Çin halkının milli ruhuna zarar veren” konuşma ve giyinmeyi yasaklaması öngörülen bir yasa tasarısı Çin’de tartışmalara yol açtı. Yasa yürürlüğe girerse, ‘milli duygulara zarar verdiği’ tespit edilenler para ya da hapis cezası alabilecek. Ancak tasarıda henüz neyin ihlal teşkil ettiği belirtilmiyor.

5 BİN YUAN’A KADAR PARA VEYA 15 GÜNE KADAR GÖZALTI

Sosyal medya kullanıcıları ve uzmanlar ise yasa tasarısının ‘istenmeyen sonuçlara’ yol açmaması için muğlaklıktan kurtarılması çağrısı yapıyor. Tartışmalı maddelere göre “Çin ulusunun ruhunu zedeleyen ya da duygularını inciten” kıyafet ve sembolleri giyen ya da başkalarını giymeye zorlayan kişiler 15 güne kadar gözaltında tutulabilecek ve 5 bin yuan’a (yaklaşık 15 bin Türk Lirası) kadar para cezasına çarptırılabilecek. Yasa tasarısıyla aynı zamanda “yerel kahramanların ve şehitlerin isimlerine hakaret etmeyi, iftira atmayı veya başka bir şekilde ihlal etmeyi” ve anıt heykellerine zarar vermeyi de yasaklıyor.

‘YA BİR POLİS İNCİNME KONUSUNDA KİŞİSEL BİR YORUM YAPARSA?’

Ülkedeki hukuk uzmanları da yasa tasarısındaki muğlak ifadeleri eleştirerek istismara açık olabileceğini uyarısında bulundu. Çin Siyaset Bilimi ve Hukuk Üniversitesi’nde hukuk profesörü olan Zhao Hong, belirsizliğin kişisel hakların ihlaline yol açabileceğini söyledi. Çarşamba günü yayınlanan bir makalesinde Zhao, “Ya kanun uygulayıcı, genellikle bir polis memuru, incinme konusunda kişisel bir yorum yaparsa ve kanun kapsamının ötesinde başkaları hakkında ahlaki yargılama başlatırsa” diye sordu. Geçen yıl Çin’de manşetlere taşınan bir vakadan bahseden yazar, Wuzhong kentinde kimono giyen bir kadının gözaltına alındığını ve Japon giysisi giydiği için “kavga ve sorun çıkarmakla” suçlandığını hatırlattı. Olay Çin sosyal medyasında büyük bir öfkeye yol açmıştı. Geçen ayın başlarında ise gökkuşağı desenli kıyafetler giyen kişilerin Tayvanlı şarkıcı Chang Hui-mei’nin Pekin’deki konserine girişine izin verilmedi.

2019’DA BENZER BİR YASA ÇIKARILMIŞTI

Yasa tasarısı, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 2012’de liderliğe yükselmesinden bu yana örnek bir Çin vatandaşını nasıl yeniden tanımlamaya çalıştığının örneklerinden yalnızca biri. Çin Komünist Partisi 2019 yılında, “kibar olmak, daha az karbon ayak iziyle seyahat etmek ve Şi’ye ve partiye ‘inançlı’ olmak gibi direktifleri içeren ‘ahlak kuralları’ yayınlamıştı. (DIŞ HABERLER)