Belarus’tan Rus nükleer silahlarıyla ilgili ilk açıklama

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Belarus’a taktik nükleer silahlar konuşlandıracaklarını açıklamasının ardından Belarus’tan konuyla ilgili ilk açıklama geldi.

Belarus Dışişleri Bakanlığından Salı günü yapılan açıklamada Rusya’ya ait taktik nükleer silahların ülkede konuşlandırılmasına izin verildiği belirtildi. Açıklamada, kararın Batılı ülkelerin Belarus’a uyguladığı yaptırımlar ve NATO’nun Belarus sınırı yakınlarına askeri yığınak yapması da dahil olmak üzere Batı’dan gelen baskılara bir yanıt niteliği taşıdığı kaydedildi.

Belarus Dışişleri Bakanlığı’nın açıklaması, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Cumartesi günü Moskova’nın Belarus’ta taktik nükleer silahlar konuşlandıracağını ve burada bir nükleer stok oluşturacağını söylemesinin ardından hükümetin yaptığı ilk açıklama oldu.

1991’den sonra bir ilk

Putin konuşmasında ayrıntıya girmemiş, nükleer silahların Belarus’a ne zaman konuşlandırılacağı konusunda da bir açıklama yapmamıştı. Moskova’nın bu girişimi, Sovyetler Birliği’nin 1991’de dağılmasından bu yana Rusya’nın sınırları dışında ilk kez nükleer silah konuşlandırması anlamına geliyor.

Belarus Dışişleri Bakanlığı’ndan konuya ilişkin yapılan açıklamanın devamında, Rusya nükleer silahlarının “ABD ve müttefiklerinin Devlet Başkanı Aleksander Lukaşenko hükümetini devirmeyi amaçlayan baskı kampanyasına” karşı koruma sağlayacağı vurgulandı.

Lukaşenko ülkeyi yaklaşık 30 yıldır ağır bir baskı rejimiyle yönetmekle suçlanıyor. Bakanlıktan yapılan açıklamada, “Geçtiğimiz iki buçuk yıl boyunca Belarus Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve NATO müttefikleri ile Avrupa Birliği üyesi ülkelerin benzeri görülmemiş siyasi, ekonomik ve enformasyon baskısına maruz kalmıştır” denildi.

Bakanlık, açıklamasının devamında, “Bu koşullar ve bunun sonucunda ortaya çıkan meşru ulusal güvenlik kaygıları ve riskleri göz önüne alındığında, Belarus kendi güvenlik ve savunma kabiliyetlerini güçlendirerek karşılık vermek zorunda kalmıştır” ifadelerine yer verildi.

Batı’ya en sert sinyal

Belarus’a nükleer silah konuşlandırma kararı, Rusya’nın geçen yıl Ukrayna’yı “özel askeri operasyon” adı altında işgal etmesinden bu yana Moskova’nın Batı’ya verdiği en sert nükleer sinyallerden biri olarak değerlendiriliyor.

Minsk ise Belarus’un nükleer silahlar üzerinde herhangi bir kontrolünün söz konusu olmayacağını belirterek, Rus nükleer silahlarını konuşlandırmalarının Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşmasını ihlal etmek anlamına gelmeyeceğini savunuyor. Minsk’ten yapılan açıklamada, “Özel savaş başlıklarına sahip uçakları uçurabilecek Belaruslu pilotların eğitilmesi, bu uçakların modernizasyonu ve nükleer savaş başlıklarının Minsk’in kontrolüne veya ilgili teknolojilere erişimine izin verilmeksizin Belarus topraklarında konuşlandırılması hiçbir şekilde Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması hükümlerini ihlal etmemektedir” denildi.

Lukaşenko, 2020’deki sonuçları tartışmalı başkanlık seçimlerinin ardından muhalifler tarafından düzenlenen kitlesel protestolar nedeniyle Batı’yı kendisini devirmeye çalışmakla suçluyor. Seçimleri adil bir şekilde kazandığını iddia eden Lukaşenko muhalefete yönelik baskıcı bir siyaset izliyor. Muhalefet ise Lukaşenko’nun seçimleri hile ile kazandığını iddia ediyor.

Minsk geçen yıl 24 Şubat’ta başlayan savaşta, Moskova’nın Ukrayna’ya asker göndermek için Belarus topraklarını kullanmasına izin vermişti. Ancak asker desteği sağlamazken, Belarus’ta konuşlu Rus güçleriyle ortak askeri eğitimlerini yoğunlaştırdı. Uzun süredir Rusya ile kendi deyimiyle “birlik devleti” inşa etme sürecinde olan Lukaşenko, Cuma günü bir ulusa sesleniş konuşması yapacak.