Shangri-La Diyaloğu’nda ABD Çin gerilimi

19. Shangri-La Diyaloğu’nun ilik gününde ABD ve Çin arasındaki gerilim geniş yankı uyandırdı. Tayvan konusunda yaşanan gerilimde, ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin, Washington’un, Pekin bölgedeki saldırganlığını giderek artırıyor olsa da Çin’le gerilimleri idare etmede ve çatışmayı önlemede üzerine düşeni yapacağını vurguladı.

Çin uçakları ve gemileriyle diğer ülkelerin uçak ve gemileri arasında güvenli ve profesyonel olmayan şekilde karşı karşıya gelme vakalarının “alarm” verici düzeyde arttığını belirten Austin, toplantıdaki konuşmasında, Çin uçaklarının Tayvan’ın hava savunma sahasına girmesi vakalarının da son aylarda tırmandığını kaydetti.

Austin’in sözlerine yanıt veren Çin Merkez Askeri Komisyonu Müşterek Kurmay Dairesi Başkan Yardımcısı Zhang ise, “Çin’e karşı çok sayıda temelsiz suçlama vardı. Bu yanlış suçlamalar hakkındaki sert memnuniyetsizliğimiz ve muhalefetimizi ifade ettik” diye konuştu.

Çin’in önerdiği Küresel Güvenlik İnisiyatifi (GSI) dahil olmak üzere Asya-Pasifik bölgesinin güvenliği ve sürdürülebilir çözümlere odaklanan 19. Shangri-La Diyaloğu, Covid-19 pandemisi nedeniyle verilen iki yıllık aranın ardından bugün Singapur’da başladı. Zirve Pazar gününe kadar sürecek zirvenin ilk güne ABD ve Çin arasındaki gerginlik damga vurdu.

VOA Türkçe’de yer alan habere göre; Dün biraraya gelen Austin ve Çin Savunma Bakanı Wei Fenghe, ilişkilerini daha iyi idare etmek istediklerini yineledi ancak iki ülke arasındaki ayrılıkları çözme yönünde herhangi bir ilerleme işareti görünmedi.

AUSTİN ÇİN’İ HEDEF ALDI, ÇİNLİ GENERAL YANIT VERDİ

Austin, ABD’nin Tayvan dâhil müttefiklerinin yanında yer almaya devam edeceğini vurgulayarak, “Bu destek, Çin Halk Cumhuriyeti’nin toprak iddiaları konusunda daha zorlayıcı ve saldırgan bir yaklaşımı benimsemesinden sonra daha da önemli hale geldi” diye konuştu.

Çin kendi yönetimine sahip Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor ve burayı gerekirse güç kullanarak alacağını vurguluyor.

ABD Savunma Bakanı Austin, Çin uçakları ve gemileriyle diğer ülkelerin uçak ve gemileri arasında güvenli ve profesyonel olmayan şekilde karşı karşıya gelme vakalarının “alarm” verici düzeyde arttığını belirtti.

Austin toplantıdaki konuşmasında, Çin uçaklarının Tayvan’ın hava savunma sahasına girmesi vakalarının da son aylarda tırmandığını kaydetti.

Bu sözlere yanıt veren Çinli üst düzey askeri yetkili Korgeneral Zhang Zhenzhong, Austin’in konuşmasını “meydan okuma” olarak niteledi.

Gazetecilere açıklama yapan Çin Merkez Askeri Komisyonu Müşterek Kurmay Dairesi Başkan Yardımcısı Zhang, “Çin’e karşı çok sayıda temelsiz suçlama vardı. Bu yanlış suçlamalar hakkındaki sert memnuniyetsizliğimiz ve muhalefetimizi ifade ettik” diye konuştu.

Zhang, “ABD, Asya-Pasifik bölgesinde bazı ülkeleri dahil etmek suretiyle küçük bir grup oluşturarak bu ülkeleri diğer bazı ülkelere karşı kışkırtmaya çalışıyor. Bu, ‘meydan okuma’ demek dışında başka nasıl adlandırılabilir?” ifadelerini kullandı.

Bu yılın başlarında da Washington, Çin’in Rusya’ya Ukrayna’daki savaşta yardım etme niyetinde olduğunu belirtmişti. Ancak o zamandan bu yana Amerikalı yetkililer, Çin’in genel anlamda Rusya’ya uzun süredir verdiği destek konusunda ihtiyatlı olmayı sürdürseler de, endişe ettikleri askeri ve ekonomik desteğin en azından şimdilik hayata geçirilmediğini söyledi.

BAKANLAR ÇİN’E MOSKOVA’YI DİZGİNLEMESİ ÇAĞRISI YAPTI

Toplantıya evsahipliği yapan Singapur’un savunma bakanı Ng Eng Hen, Çin ve Rusya arasındaki bağların bakanların bugün kapalı kapılar ardındaki toplantısında tartışıldığını ve çok sayıda temsilcinin Pekin’e Moskova’yı dizginlemesi çağrısında bulunduğunu aktardı.

Washington’un Asya’daki en yakın müttefiklerinden Japonya’nın savunma bakanı Nobuo Kishi de, Çin ve Rusya arasındaki askeri işbirliğinin bölgede güvenlik kaygılarını keskinleştirdiğini söyledi.

Kanada Savunma Bakanı Anita Anand da Reuters’a açıklamasında Çin uçaklarının Kanada uçaklarına “kaygı verici ve profesyonel olmayan şekilde” müdahalelerine tepki göstererek, “BM’nin yetkilendirdiği misyonlar altında sadece keşif görevlerini icra eden pilotlarımızın emniyeti ve güvenliğini garanti altına almalıyız” dedi.

Yeni Zelanda, Çin’in Pasifik adalarında nüfuzunu arttırma gayretlerinden endişe duyduğunu belirtirken, Avustralya Savunma Bakanı Richard Marles de, Çin’in Ukrayna’da Rus işgalini desteklemediğini açıkça ilan etmemesinin, özellikle askeri gücüne yapmakta olduğu yatırımlar gözönüne alındığında endişe verici olduğunu kaydetti.