Ukrayna krizi: Rusya ‘düzmece saldırılar’ mı kurguluyor?

Pazartesi günü yaptığı açıklamada Vladimir Putin, Ukraynalı yöneticilerin “barışçıl bir çözümle ilgilenmediklerini” söyledi.

Putin, aksine Ukraynalıların Donbas’ta ani bir baskın hazırlığında olduklarını savundu.

Ancak ABD ise Rusya’nın işgal için bahane yaratmak amacıyla “düzmece saldırı” (false flag) planladığına dair uyarılarda bulundu.

Peki Doğu Ukrayna’da neler yaşandı ve bu konuda neler biliyoruz?

‘Sabotaj’ iddiası

Sosyal medyada dolaşan söylentiler arasında çok sayıda saldırı olduğu iddia ediliyor. Örneğin Cuma günü, Rus destekli ayrılıkçılara ait bir Telegram hesabında bir video dolaşıma sokuldu. Videoda Ukrayna’nın doğusunda bir “düşman sabotaj grubu” ile Rus yanlısı güçler arasında bir çatışma olduğu iddia edildi.

Paylaşımda, Ukrayna yanlısı militanların, Donbass bölgesinde ayrılıkçıların elindeki bir klor tankını havaya uçurmaya çalıştığı öne sürüldü.

Gönderide, “Ukrayna’nın silahlı oluşumlarının, kasıtlı olarak sivil halk arasında korku ve panik yaratmaya çalıştığı” savunularak şu ifadelere yer verildi:

“Yukarıdaki gerçekler, Ukrayna tarafının silahlı çatışma hazırlıklarını doğruluyor.”

Video daha sonra ayrılıkçı haber siteleri ve Rus haber ajansları tarafından da alındı.

Ancak sosyal medyadaki bazı açık kaynak araştırmacıları, videonun daha erken bir tarihte çekildiğini ve manipüle edildiğini gösteren birkaç çelişkiye dikkat çekti.

Videoya ait meta verileri (bir dosyanın ne zaman oluşturulduğu ya da değiştirildiğine dair bilgiler) inceleyen araştırmacılar, videonun oluşturulma tarihinin yayımlanma tarihinden 10 gün önce, yani 8 Şubat olduğunu keşfetti.

Video için 2010 yılında YouTube’da paylaşılan Finlandiya’daki bir askeri atış poligonununa ait bir görüntü kullanılmış ve dublajlanmış. Bu videonun, ayrılıkçıların iddia ettiği şeyi göstermesi pek olası görünmüyor.

Donetsk’teki tahliyeler

Diğer bazı haberler de ayrılıkçı bölgelerde yaklaşan bir panik olduğu izlenimi yarattı.

Yine Cuma günü, iki ayrılıkçı bölgenin lideri, Ukrayna’nın silahlı çatışmaları yoğunlaştırdığını ve yeni saldırılar planladığını söyleyerek, yerel halkın toplu olarak tahliye edilmesi çağrısında bulundu.

Donetsk bölgesinin lideri Denis Pushilin, “acil” tahliye çağrısıyla bir video yayımladı.

Videonun bir yerinde Pushilin tarihten bahsederken “bugün, 18 Şubat’ta” diyor. Ancak, meta verilere dayanan BBC analizi, bu videonun da sıcağı sıcağına değil, yayımlanmasından iki gün önce çekildiğini gösterdi.

Donetsk’teki araba patlaması

Öte yandan Rus devlet medyası, Donetsk şehir merkezinde, ayrılıkçı hükümet merkezinin yakınında “güçlü bir patlama” olduğunu bildirdi.

Rus yanlısı ayrılıkçılar olayın bir bomba yüklü araç olduğunu iddia etti. Donetsk ayrılıkçı polis şefi Denis Sinenkov da aracın kendisine ait olduğunu iddia etti. Rus basını olayda kimsenin yaralanmadığını bildirdi.

Ancak saldırının kurgulanıp kurgulanmadığı konusunda bazı sorular da gündeme geldi.

Rus gazeteci Anton Pustovalov, Twitter hesabında yaptığı bir paylaşımda, patlatılan otomobilin plakasının, daha önce ayrılıkçı polis şefinin kullandığı tespit edilen farklı bir araçtan, “ona karşı terör saldırısı düzenlendiğini” söylemek için alındığını yazdı.

Third. License plate.

A real car with the same license plate is used by the head of the Donetsk military police. It was about him that propaganda began to say that a terrorist attack was being launched against him.

A car with this number was spotted on May 31, 2021 pic.twitter.com/JwlOS22XEv

— Anton Pustovalov (@djxtrees) February 20, 2022

BBC, bu iddiaları bağımsız olarak doğrulayamadı. Ukrayna hükümeti, internet üzerinden yayılan söylentilerin birçoğunu yalanladı.

No, Ukraine did NOT:

Attack Donetsk or Luhansk

Send saboteurs or APCs over the Russian border

Shell Russian territory

Shell Russian border crossing

Conduct acts of sabotage

Ukraine also does NOT plan any such actions.

Russia, stop your fake-producing factory now.

— Dmytro Kuleba (@DmytroKuleba) February 21, 2022

KAYNAK: BBC TÜRKÇE