Almanya’dan Kabil’deki büyükelçiliğin açılması için Taliban’a şart

Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas Almanya’nın Kabil’deki diplomatik temsilciliğinin yeniden açılabileceğini söyleyerek bunun için Taliban’ın bazı şartları yerine getirmesi gerektiğini söyledi. Beş ülkeyi kapsayan gezisinin Katar durağında Doha’da açıklama yapan Maas, “Siyasi açıdan mümkün olursa ve güvenlik durumu buna izin verirse o zaman Almanya’nın Kabil’de yeniden büyükelçiliği olur” dedi. Diplomatik varlığa ihtiyaç olduğunu ve Almanya’nın tahliye gibi çok pratik konularda Taliban’la görüşmeler yürüttüğünü söyleyen Maas, uluslararası toplumun da Afganistan’ı şu an yöneten Taliban’dan talepleri olacağını söyledi.

“Taliban’la görüşmelerden kaçış yok”

Almanya Dışişleri Bakanı, “Taliban’la görüşmelerden kaçış yok.  Afganistan’da istikrarsızlığı göze alamayız” dedi. Ancak Taliban’ın yardım gibi bir talepte bulunması halinde o zaman uluslarası toplumun koşullarını da kabul etmek zorunda olduğunu ifade etti. Maas Almanya’nın koşullarını insan haklarını kabul etmesi, herkesin dahil olacağı bir hükümet kurulması, güvenlik garantisi ve Afganistan’ı terketmek isteyenlerin ülkeden çıkışına izin verilmesi sözünün tutulması olarak sıraladı.  Almanya Başbakanı Angela Merkel de dün Berlin’de yaptığı açıklamada, Taliban’ın insani konularda görüşülmesi gerektiğini söylemişti.

“Almanya yardıma hazır”

Almanya’nın kışın insani bir felaket yaşanmaması için yardıma hazır olduğunu da söyleyen Maas, Almanya dahil birçok ülkenin Afganistan’a yaptığı kalkınma yardımlarına atfen, “Bunun ötesindeki her şey burada işlerin nasıl geliştiğine, Taliban’ın nasıl siyaset yaptığına bağlı olacak” dedi.

Maas’ın görüştüğü Katar Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed Bin Abdulrahman El Tani ise Taliban’a yönelik, “İzolasyon bir yanıt değil. Ancak tanıma da bizim için öncelik taşımıyor” diye konuştu.

Pakistan yeni bir göç dalgasından endişe ediyor

Maas’ın Katar’dan önce Pakistan’ı ziyaret etti. Pakistan yönetimi Batılı ülkelerden Afganistan’da Taliban’la işbirliği yapılmasını ve bu sayede ülkede çöküşün engellenmesini talep etti. Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi, “Geçmişteki hatalarımızı tekrar etmeyelim” diyerek öncelikle Taliban’ın verdiği sözlere güvenilmesini istedi. Maas ise görüşmede Taliban’ın sözleri değil icraatlarına göre ölçülmesi gerektiğini vurguladı.

Pakistan Afganistan’daki gelişmelerin büyük bir göç akınına neden olmasından endişe ediyor ve ülkede insani durumun kötüleşmesinin göçü tetikleyebileceğine dikkat çekiyor. Pakistan Dışişleri Bakanı Kureyşi, ülkesinin halihazırda üç milyondan fazla sığınmacıyı aldığını hatırlatarak, “Neden Afganistan’da göçe gerek kalmaması için bir durum yaratılmıyor? Bu bizim birinci önceliğimiz olmalı” dedi.

Almanya Dışişleri Bakanı Katar’la birlikte beş ülkeyi kapsayan ziyaretini de tamamlamış oldu. Maas Katar’ın yanı sıra Pakistan, Tacikistan, Özbekistan ve Türkiye’yi ziyaret etmişti. Temaslarında Afganistan’daki tahliyelerin devam etmesi, Almanya’nın Afganistan’daki yerel personeli, korunmaya ihtiyaç duyanlar ve ailelerinin karayoluyla tahliyesinin kolaylaştırılması gibi konuları görüştü. Katar’daki ziyaretinde ise en önemli konuyu ise Taliban’la görüşmeler oluşturdu. 

Maas ziyaretleri boyunca sık sık Almanların ve Afğanistan’daki Almanya için çalışan yerel personelin ve korunmaya ihtiyaç duyanların tahliyesinin devam etmesi gerektiğini dile getirdi. Tahliyenin şu an karayoluyla yapılmasının denendiğini ama Kabil Havalimanı’ndan yakında uçuşların yeniden mümkün olmasını umut ettiğini söyledi.

ABD’nin çekildiği 31 Ağustos’a kadar ABD ve müttefikleri ülkeden 123 binden fazla insanı tahliye etti.