Xi Jinping, Beyaz Saray’da: “Askeri çatışmayı önlemek için kapsamlı iş birliği yapmalıyız”

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray’daki görüşmesinde, iki ülke arasında artan rekabetin askeri çatışmaya dönüşmesini önlemek için kapsamlı iş birliği yapması gerektiğini söyledi. Xi, ABD ile Çin’in ‘Tükidides Tuzağı’ndan kaçınabileceğini belirterek, iki ülkenin farklılıklarını bir kenara bırakıp ortak çıkarlar doğrultusunda hareket etmesi çağrısında bulundu.

Xi Jinping, Trump ile Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği zirvenin başlangıcında yaptığı açıklamalarda, ABD ve Çin arasındaki ilişkilerin geleceğine ilişkin mesajlar verdi. İki ülke arasında yapay zeka, ticaret ve Tayvan başta olmak üzere birçok alanda artan rekabete dikkat çeken Xi, Washington ve Pekin’in doğrudan çatışma yerine iş birliğini tercih etmesi gerektiğini söyledi.

Xi, Trump’ın siyasi sloganına da atıfta bulunarak, “Çin ulusunun büyük yeniden canlanmasını gerçekleştirmek ve Amerika’yı yeniden büyük yapmak birbiriyle el ele gitmeli” ifadelerini kullandı.

“İki ülke birbirini daha iyi anlayabilir”

ABD ve Çin’in ulusal koşullar bakımından farklı olduğunu belirten Xi, buna rağmen iki ülkenin diyalog yoluyla karşılıklı güven oluşturabileceğini söyledi.

Xi, “İletişimi güçlendirmeliyiz. Çin ve ABD, ulusal koşullar açısından farklı ancak samimi, derinlemesine ve sürekli diyalog yoluyla birbirimizi daha iyi anlayabilir, farklılıkları bir kenara bırakırken ortak noktalar arayabilir ve karşılıklı güven inşa edebiliriz” dedi.

Çin lideri, iki ülkenin barış içinde bir arada yaşamasının önemine de vurgu yaptı. Xi, Çin ve ABD’nin iş birliğinden kazanç sağlayacağını, çatışmanın ise her iki tarafa da zarar vereceğini belirtti.

“Tükidides Tuzağı aşılabilir”

Xi Jinping, gerekli koşulların oluşturulması halinde “Tükidides Tuzağı”nın aşılabileceğini söyledi. Xi, mayıs ayında Pekin’de Trump ile gerçekleştirdiği görüşmede de bu kavrama atıfta bulunmuştu.

Antik Yunan tarihçisi Tükidides’in çalışmalarından türetilen kavram, yükselen bir gücün mevcut baskın gücün konumuna meydan okumasının oluşturabileceği gerilim ve çatışma riskini ifade ediyor.

Çin lideri, gerilimi azaltmaya yönelik önerileri kapsamında 100 bin genç Amerikalının öğrenci değişim programları çerçevesinde Çin’i ziyaret etmesi için davette de bulundu.

Trump: “Xi ile gerçekten büyük bir dostluk kurduk”

Trump ise görüşmenin başında Xi ve eşi Peng Liyuan’ı Beyaz Saray’da karşıladı. ABD Başkanı, Xi’nin ABD’ye ikinci kez devlet ziyareti gerçekleştiren ilk Çin lideri olduğunu belirtti. Xi’nin önceki devlet ziyareti 2015 yılında, Barack Obama’nın başkanlığı döneminde gerçekleşmişti.

Trump, Xi ile ilişkisine ilişkin “gerçekten büyük bir dostluk” kurduklarını söyledi. ABD Başkanı, “Başkan Xi ve ben, ülkelerimizin karşı karşıya olduğu meselelerde büyük ilerlemeler kaydettik” dedi.

Xi Jinping de Trump ile dostluk vurgusu yaptı. Çin lideri, “Başkan Trump ve ben birbirimize saygı duyuyoruz. Kişisel bir yakınlık geliştirdik ve iletişim halinde kaldık” ifadelerini kullandı.

Devlet yemeğinde teknoloji dünyasının önde gelen isimleri de yer aldı

Trump, daha sonra Xi onuruna Beyaz Saray’da devlet yemeği verdi. Davetliler arasında teknoloji dünyasının önde gelen isimleri de yer aldı.

Nvidia Yöneticisi Jensen Huang, Meta Yöneticisi Mark Zuckerberg, Apple Yönetim Kurulu Başkanı Tim Cook, SpaceX ve Tesla Yöneticisi Elon Musk ile OpenAI Yöneticisi Sam Altman davetliler arasında bulundu.

Trump, yemekte yaptığı konuşmada ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin tarihine değinirken, iki ülkenin farklı siyasi sistemleri temsil ettiğini ancak halklar arasındaki bağların devam ettiğini söyledi. Trump, “Başkan Xi ve ben farklı sistemleri temsil ettiğimizi anlıyoruz ancak halklarımız arasındaki bağlar devam ediyor ve hiç bu kadar iyi anlaşmamıştık” dedi.

Xi ise görüşmeler sırasında birçok konuda “ortak anlayışa” ulaşıldığını belirterek, ABD ve Çin’in iş birliği için yeni bir yaklaşım geliştirmesi gerektiğini söyledi. Çin lideri, “Çin ve ABD, sorumlu büyük ülkeler olarak hareket etmeli” ifadelerini kullandı.

Ticaret ve yapay zeka rekabeti sürüyor

İki liderin görüşmelerinde kullanılan uzlaşmacı tona rağmen, iki ülke arasında uzun vadeli ve istikrarlı anlaşmalar sağlanması konusunda soru işaretleri bulunuyor.

ABD, yapay zeka alanındaki rekabette Çin’in teknolojik gelişimini yavaşlatmak amacıyla mikroçipler, yarı iletkenler, yazılımlar ve çip üretim ekipmanlarına yönelik ihracat kontrolleri uyguluyor.

Trump ve Xi arasında geçen yıl Güney Kore’de varılan ve gümrük tarifelerinin daha düşük seviyelerde tutulmasını amaçlayan ateşkesin kasım ayında sona ermesi bekleniyordu. Ancak ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, anlaşmanın şubat ayına kadar uzatıldığını açıkladı.

Ancak uzatma kararı, Trump yönetiminin Çin’in ticaret konusunda sunduğu tavizlerden halen memnun olmadığı ve gelecekteki görüşmelerde daha fazla kazanım elde etmek amacıyla baskıyı sürdürmek istediği şeklinde değerlendiriliyor.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***