Bir odalı sığınmacı evinden Berlin’in Kırmızı Belediye Sarayı’na: Elif Eralp kimdir?

HABER-PORTRE | ALİ MİRZA YAZAR

Elif Eralp’ın hikâyesi doğduğu gün başlamadı. 12 Eylül 1980’de annesi sekiz aylık hamileydi Elif’e. Sol faaliyetlerin içinde bulunan anne ve babası, darbenin ardından yaşanan baskılardan dolayı Türkiye’den ayrılarak Almanya’ya sığındı. Güvenlik gerekçesiyle yolculuk sırasında ayrı tren kompartımanlarında oturdular; Bulgaristan sınırında Elif’in babasının sahte pasaportu fark edilince tren saatlerce bekletildi. Buna rağmen Yugoslavya üzerinden Batı Almanya’ya ulaşmayı başardılar.

Annesi Adanalı, babası Kayserili. Eralp, 2026 seçimleri öncesinde Berlin’de Türk gazetecilerle yaptığı toplantıda da ailesini bu şekilde anlattı. Anne ve babası darbenin ardından Almanya’ya geldi; birkaç hafta sonra, 1981’de Elif Münih’te dünyaya geldi. Evet, Elif Eralp, Türkiye’deki 12 Eylül darbesinin doğrudan biçimlendirdiği ikinci kuşağın çocuklarından biriydi.

Münih’te üç kişi, tek oda

Almanya’ya ulaşmak hikâyenin belki de başlangıcıydı. Eralp ailesi Münih’te iltica başvurusunun sonucunu beklerken üç kişi tek göz odada yaşadı. Eralp’ın annesi Hülya hanımın Türkiye’de aldığı meslek öğretmenliğine denklik alması yıllar sürdü. Doktor olan babası ise Dortmund’da uzmanlık eğitimine devam etti. Aile bu nedenle bir süre sonra Münih’ten Dortmund’a, Elif sekiz yaşındayken de Hamburg-Altona’ya taşındı.

Annesi Hülya Eralp Almanya’da da siyasetten uzaklaşmadı. Kadın projelerinde yer aldı, göç üzerine yazılar yazdı ve göçmen gençlerin mesleki eğitimine yönelik çalışmalar yürüttü. Babası hastanelerde anestezist olarak çalışırken mülteci eylemlerine ve açlık grevlerine destek verdi.

Dolayısıyla Elif Eralp’ın çocukluğu, Almanya’ya gelip geçmişini geride bırakan bir ailenin değil, Türkiye’de başlayan siyasi hayatını Almanya’da da sürdüren bir ailenin içinde geçti.

On yaşında garajda “çevre kulübü”

Henüz yaklaşık 10 yaşındayken ailesinin oturduğu evin garajında iki arkadaşıyla bir çevre kulübü kurdu. Ellerinde kendi çizdikleri pankartlarla çevrenin korunması için çağrı yaptılar. Birkaç yıl sonra Hamburg ve Gorleben’deki nükleer karşıtı hareketlere katıldı.

Fakat çocukluğunda onu daha derinden etkileyen başka bir olay vardı: Almanya’daki ırkçı saldırılar.

Solingen’de Türk kökenli Genç ailesinin evinin kundaklanması sonucu beş kişinin öldürülmesi, 12 yaşındaki Elif’in hafızasına kazındı. Ve daha 12 yaşındayken mesleğine karar verdi: İnsan hakları hukukçusu olacağım.

Hamburg’da hukuk, kriminoloji ve göç hukuku

2001’de Hamburg Üniversitesi’nde hukuk okumaya başladı. Uzmanlık alanı olarak kriminolojiyi seçti. 2007’de birinci devlet hukuk sınavını, 2009’da ikinci devlet sınavını geçti.

Üniversite yıllarında ceza hukuku bölümünde çalıştı; göçmen kökenli öğrencilerin eğitim hayatında ilerlemesini amaçlayan mentorluk programlarında görev aldı. Eleştirel hukuk öğrencilerinin oluşturduğu yapılara katıldı. Staj döneminde göç ve iltica hukukuyla ilgilendi. Bu alan daha sonra hem hukukçu hem siyasetçi olarak üzerinde en fazla çalışacağı başlıklardan oldu.

2010 yılında Hamburg’dan Berlin’e taşındı ve Sol Parti’nin Federal Meclis grubunda hukuk politikaları uzmanı olarak çalışmaya başladı. Aynı işyerinde işyeri temsilciliği yaptı ve hizmet sektörü sendikası ver.di’nin toplu sözleşme çalışmalarında görev aldı.

Ama ilginç şekilde Sol Parti için yıllarca çalışmasına rağmen partiye üye olmadı. Die Linke’ye 2017’de katıldı.

Verdiği bir röportajda, onu parti üyeliğine götüren iki temel konu vardı: Neoliberal politikalara parlamentoda alternatif oluşturmak ve aşırı sağcı AfD’ye karşı mücadele etmek. Kreuzberg’de ise göçmen örgütleri, ırkçılık karşıtı girişimler ve kiracı hareketleri içinde çalıştı.

Onu Berlin siyasetinde yükselten konu: Ev

2021’de Berlin Eyalet Parlamentosu’na girdi. Ancak Eralp’ın siyasi profilini asıl belirleyen başlık göçmenlikten çok giderek konut ve kira meselesi oldu.

Berlin bunun için uygun bir şehirdi. Kentte yaşayanların büyük bölümü kiracı ve son yıllarda konut fiyatları ile yeni kiralar ciddi biçimde yükseldi. Eralp ve Berlin Sol Partisi, büyük emlak şirketlerinin elindeki yaklaşık 220 bin konutun kamulaştırılması/toplumsallaştırılması talebini seçim kampanyasının merkezine yerleştirdi. Bu talebin arkasında 2021’de yapılan ve seçmenlerin yüzde 58’inin destek verdiği “Deutsche Wohnen & Co enteignen” referandumu bulunuyor.

Eralp yalnızca büyük konut şirketlerinin toplumsallaştırılmasını savunmadı. Belediyeye ait konutlarda kira tavanı, yılda en az 7 bin 500 sosyal konut, fahiş kira uygulamalarına karşı özel bir birim ve boş arsalar üzerinden spekülasyonu caydıracak vergiler gibi önerileri de gündeme taşıdı.

Böylece 1980’lerde ailesinin “Almanya’da nerede yaşayacağı” bir iltica meselesiyken, kırk yılı aşkın süre sonra kızının siyasi kariyerinin merkezine “Berlinliler nerede ve hangi kirayla yaşayacak?” sorusu yerleşti.

2023’te seçim bölgesinde kaybetti, üç yıl sonra yüzde 50’yi geçti

Siyasi yükselişi düz bir çizgi izlemedi. 2023’te tekrarlanan Berlin seçimlerinde Friedrichshain-Kreuzberg 1 seçim bölgesinde doğrudan milletvekilliğini kazanamadı. İlk oyların yüzde 27,1’ini aldı ve parlamentoya Sol Parti listesinden girdi.

Üç yıl sonra tablo bütünüyle değişti. 20 Eylül 2026 seçimlerinde aynı bölgede Eralp ilk oyların yüzde 50,4’ünü aldı. En yakın rakibi Yeşiller adayı Kübra Beydaş yüzde 17,2’de kaldı.

Daha büyük değişim ise Berlin genelinde yaşandı.

Sol Parti 2023’te yüzde 12,2 olan oyunu 2026’da yüzde 25,7’ye çıkardı. Resmi geçici sonuçlara göre CDU yüzde 18,8, AfD yüzde 16,3, Yeşiller yüzde 14,3, SPD ise yüzde 12,1 aldı. Böylece Die Linke, birleşmiş Berlin tarihinde ilk kez Eyalet Parlamentosu seçiminden birinci parti olarak çıktı.

45 yaşındaki Eralp seçim gecesi destekçilerine Türkçe seslendi: “Tarih yazdık arkadaşlar.”

Mamdani modeli: Kapıyı çal, kirayı sor

2026 kampanyasının önemli özelliklerinden biri klasik miting siyasetinden çok kapı kapı örgütlenmeye dayanmasıydı.

Sol Parti ekipleri özellikle düşük seçim katılımının görüldüğü büyük sosyal konut bölgelerine gitti. Eralp’ın anlattığına göre seçmenlerin kapısını çalıp yalnızca oy istemediler; bozuk asansörden yüksek ısınma faturasına kadar gündelik sorunları dinlediler, kimi durumlarda danışmanlık hizmetlerine yönlendirdiler.

Bu yöntem nedeniyle Eralp’ın kampanyası sık sık New York siyasetinde benzer taban örgütlenmesini kullanan Zohran Mamdani’nin kampanyasıyla karşılaştırıldı. Hatta Mamdani’nin kampanyasında görev yapan stratejistlerden birinin Eralp’ın ekibine de danışmanlık yaptığı Alman basınına yansıdı.

Ancak Eralp’ın kendisini farklılaştırdığı nokta, kampanyasının merkezine kimlikten çok kira, konut, ulaşım, okul ve kamu hizmetlerini yerleştirmesiydi.

Sol Parti’nin içindeki zor denge

Eralp’ın önündeki mesele yalnızca diğer partiler değil. Berlin Sol Partisi içinde özellikle İsrail-Filistin savaşı ve antisemitizm tartışmaları son yıllarda ciddi ayrılıklara yol açtı. Eski Berlin senatörleri Klaus Lederer ve Elke Breitenbach gibi bazı önde gelen isimler partiyle yollarını ayırdı. Eralp ise bu tartışmalar sırasında antisemitizmle mücadele için beş maddelik bir plan açıkladı ve Berlin’deki Yahudi kuruluşlarının temsilcileriyle görüşmeler yaptı. Buna karşılık Berlin Yahudi Cemaati Başkanı Gideon Joffe planı yetersiz buldu ve eleştirdi.

Bu başlık aynı zamanda olası hükümet görüşmelerinin de tartışmalı konularından biri. Yeşiller ve SPD ile kurulabilecek bir koalisyonda hem dış politika bağlantılı tartışmalar hem de büyük konut şirketlerinin toplumsallaştırılması konusunda önemli görüş ayrılıkları bulunuyor. Dolayısıyla sandık zaferi Eralp’ın hikâyesinin sonu değil. Belki de en zor bölümü şimdi başlıyor.

Kırmızı Belediye Sarayı’na giden yol

Berlin sıradan bir belediye değil; aynı zamanda Almanya’nın 16 eyaletinden biri. Bu nedenle Regierende Bürgermeister hem kentin belediye başkanı hem de eyalet hükümetinin başı konumunda. Ve bu makam doğrudan halk tarafından seçilmiyor.

Berlinliler Eyalet Parlamentosu’nu seçiyor; hükümet başkanını ise parlamentodaki milletvekilleri belirliyor. Bu nedenle Sol Parti’nin seçimden birinci çıkması Eralp’ı otomatik olarak Berlin’in hükümet başkanı yapmıyor. Bunun için parlamentoda çoğunluk oluşturacak bir koalisyon kurulması gerekiyor. Eralp seçimden sonra da bu göreve talip olduğunu açıkladı.

Başarırsa iki ayrı ilke imza atacak: Berlin’in ilk Sol Partili hükümet başkanı ve ilk göçmen kökenli hükümet başkanı olacak.

Bir darbenin ülkesinden uzakta doğmasına sebep olan o kız çocuğu, Berlin’in Kırmızı Belediye Sarayı’nın kapısına kadar geldi. O kapının açılıp açılmayacağına artık seçim sonucu değil, kurulacak koalisyon ve Berlin Eyalet Parlamentosu karar verecek.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***