Perseid meteor yağmuru Türkiye’de nasıl izlenebilir?

Yılın en net izlenebilecek meteor yağmuru için gözler bir kez daha gökyüzüne döndü.

Perseid meteor yağmurunun göz kamaştırıcı gösterisi 12 Ağustos Çarşamba gecesi zirveye ulaşacak.

Avrupa’nın ve Kuzey Atlantik’in bazı bölgelerindeki gökyüzü meraklıları, yalnızca birkaç saat arayla gerçekleşecek bir değil, iki etkileyici gök olayına tanıklık edecek.

Dünyanın bu kısımlarında aynı gün parçalı Güneş tutulması da izlenebilecek.

Birbiriyle bağlantısı bulunmasa da aynı zamana denk gelmeleri, meraklıları için sıra dışı bir gece anlamına geliyor.

Gökbilimci Dr. Becky Smethurst, bunu “gök olaylarının kusursuz bir kozmik tesadüfü” olarak tanımladı.

Peki meteor yağmurunu izlemek için gökyüzüne ne zaman bakmalı ve en iyi manzarayı nereden görebilirsiniz?

METEOR YAĞMURLARI NEDİR VE NASIL OLUŞUYOR?

Meteor yağmurları, Dünya’nın asteroitlerin ya da kuyruklu yıldızların geride bıraktığı enkaz izlerinin içinden geçmesiyle meydana gelir. Kuyruklu yıldızlar, Güneş’in çevresinde dönen donmuş kaya ve gazdan oluşan birer kar topuna benzetilebilir.

Bu enkaz parçaları gezegenimizin atmosferine girdiğinde yanar ve gökyüzünde meteor adı verilen etkileyici ışık çizgileri oluşturur.

İngiltere Kraliyet Astronomi Topluluğu’ndan Dr. Becky Smethurst, Perseid meteor yağmurunu “tüm yıl boyunca astronomi açısından en iyi gecelerden biri” olarak nitelendiriyor.

Perseidler, Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının geride bıraktığı enkaz parçalarından kaynaklanıyor.

Katı çekirdeğinin çapı 26 kilometre olan bu kuyruklu yıldızın büyük olduğu kabul ediliyor.

Swift-Tuttle’ın Güneş çevresindeki tek bir turunu tamamlaması 133 yıl sürüyor. Bu süre, Dünya’nın yörünge süresinden çok daha uzun. Dolayısıyla gökyüzünde yanarken gördüğümüz bazı kaya parçaları, kuyruklu yıldız tarafından bir asırdan uzun süre önce geride bırakılmış olabilir.

Smethurst, “Bir bakıma evrenin kendi kozmik saati gibi” diyor.

Perseid adını ise meteorların Perseus Takımyıldızı’ndan geliyormuş gibi görünmesinden alıyor.

NE ZAMAN VE NEREDEN İZLEYEBİLİRİM?

Bu meteorlar dünyanın her yerinden görülebiliyor.

Perseid meteor yağmuru bu yıl Temmuz ortasından 23 Ağustos’a kadar etkili olacak. Ancak bu dönemde çoğu gece saatte yalnızca birkaç meteor görülebilecek.

Meteor yağmurunu izlemek için en uygun zaman, yoğunluğun zirveye ulaştığı geceler olacak. Bu yıl en iyi gözlem zamanı, 12 ve 13 Ağustos’ta gece yarısı ile gün doğumu arasındaki erken saatler.

Bu saatlerde çok daha fazla meteor görülecek. Gerçekten şanslıysanız saatte 100’den fazla “kayan yıldız” görebilirsiniz.

İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Şen, bu olayı planlı ve hesaplı şekilde kaydedecek kamera çekimleri haricinde görmenin ancak şansla mümkün olabileceğini söylüyor.

BBC Türkçe’ye konuşan Prof. Dr. Şen, şehir ve yapay ışıklardan uzak, tepelik ya da yüksek yerlerde bu gök olayını izlemenin daha mümkün olduğunu ifade ediyor.

Işık kirliliğinden ne kadar uzaklaşırsanız, meteorları görme şansınız o kadar artar. Gözlerinizin düşük ışığa alışması için 15 dakikaya kadar zaman tanımalısınız.

Meteor yağmuru izlemek için dürbün veya teleskop gerekmiyor.

Yeni Ay dönemine denk gelişi de daha karanlık bir gökyüzünde daha iyi bir izleme anlamına geliyor.

Gözlerinizin karanlığa alışması için yaklaşık 20 ila 30 dakika bekleyin ve gökyüzünde görüşünüzü engelleyecek unsurların bulunmadığı, mümkün olduğunca geniş bir alana doğru bakın. Bu yöntem meteor yağmurunu görme şansınızı artırabilir.

TUTULMA SIRASINDA METEOR GÖREBİLİR MİYİM?

Güneş tutulmasının takip edileceği coğrafyalarda aynı zamanda Perseid meteorları da düşük bir ihtimal olsa da izlenebilir.

İspanya gibi tam Güneş tutulmasının yaşanacağı bölgelerde bu mümkün olacak.

Ancak Dr. Smethurst, “Tam Güneş tutulması sırasında bir kayan yıldız görebilmek için çok ama çok şanslı olmanız gerekir” diyor.

Güneş tutulmasını izlerken mutlaka sertifikalı Güneş gözlükleri kullanmanız gerektiğini unutmayın. Uygun bir göz koruması olmadan doğrudan Güneş’e bakmak, gözlerde kalıcı hasara yol açabilir.