Arkeologlar, Kuzey Irak’taki bir mağarada bulunan, 75 bin yıl önce ölmüş bir Neandertal’in göğsünde açılan yaranın, en eski şiddet kanıtlarından biri olabileceğini söylüyor.
Arkeologlar, 75 bin yıl önce ölen bir Neandertal’in sivriltilmiş ahşap bir mızrakla göğsünden vurulmuş olabileceğini söylüyor.
Araştırmacılar, Kuzey Irak’taki bir mağarada bulunan bu Neandertal’in kürek kemiğindeki 15 milimetrelik deliğin, böyle bir silahla işlenen ölümcül şiddetin bugüne kadarki en eski kanıtı olabileceğini söylüyor.
Yaranın açısı ve diğer kanıtlar ışığında, araştırmacılar mızrağın kişinin vücuduna göğüsten girip muhtemelen akciğere ve ana kan damarlarına zarar verdiğine ve sol kürek kemiğinden çıkarak neredeyse kusursuz bir delik bıraktığına inanıyor.
Araştırma, Neandertal toplumlarının daha önce düşünüldüğünden daha fazla şiddete maruz kaldığını gösteren yeni kanıtların en sonuncusu.
Neandertaller, yaklaşık 40 bin yıl önce soyu tükenmiş ayrı bir insan türüydü.
Avrupa’da, Asya’nın batı ve orta kesimlerinde geniş bir bölgede yaşadılar ve bazen bizim türümüz olan Homo Sapiens ile aynı yaşam alanını paylaştılar.
Yaralı Neandertal’in kalıntıları Kuzey Irak’taki bir mağarada bulundu. Kalıntıları arasında sol kürek kemiğinin yanı sıra sağ eli, üç kaburga kemiği ve bazı dişleri de vardı.
Cambridge Arkeoloji Bölümü’nden çalışmanın baş yazarı Dr. Emma Pomeroy’a göre, kürek kemiğindeki delik, tahta bir mızrakla gerçekleştirilen “ölümcül şiddetin” en eski kanıtı olabilir.
Pomeroy, “Ölümcül darbe, kalbi hedef alan kasıtlı atış olabilir” dedi.
Arkeologlar, kalıntılara bulundukları mağaranın adından esinlenerek Shanidar A adını verdiler. 1950’lerde mağarada yapılan kazılarda en az 10 Neandertal’e ait kalıntı keşfedilmişti.
Pomeroy’a göre, bu yara, tarih öncesi Ortadoğu’da sivrilmiş tahta mızrakların kullanıldığına dair ilk kanıt olarak değerlendiriliyor.
“Bu, doğal olarak oluşabilecek türden bir kırık değil, çünkü çok dairesel” dedi.
“Ahşap mızraklarla yapılan deneyler, kemikte çok benzer yuvarlak delikler oluşturuyor.”
Ancak nedenin kişiler arası şiddet olmayabileceğini de ekliyor. Dost ateşi vakası ya da av kazası sonucu oluşan bir yaralanma da olabilir.
Ancak araştırmaya dahil olmayan Londra Doğal Tarih Müzesi’nden Profesör Chris Stringer, rakip bir grubun saldırısının daha akla yatkın bir açıklama olduğunu söyledi.
“Araştırmacılar bunun bir av kazasından mı yoksa kişiler arası şiddetten mi kaynaklandığı konusunu açık bırakıyorlar, ancak yaranın konumu ve büyüklüğü göz önüne alındığında, bence ikincisi daha olası görünüyor” dedi.
Bu keşif, aynı mağarada 1957’de yapılan daha önceki bir buluntuyu anımsatıyor. O kalıntılar, yaklaşık 50 bin yıl önce yaşamış başka bir Neandertal’e aitti.
Kaburgalarında kısmen iyileşmiş bir yara izi vardı ve arkeologlar buna muhtemelen taş uçlu bir mızrağın yol açtığını düşünüyor.
Bu Neandertallerin av sırasında bir arkadaşları tarafından mı yaralandığını yoksa bir rakip tarafından mı öldürüldüğünü kesin olarak söyleyemeyiz. Ancak bu bulgular, insanlar arası şiddetin daha yaygın olduğuna ve düşünülenden daha eski dönemlere dayandığına işaret eden küçük ama giderek büyüyen kanıtların arasına katılıyor.
Stringer, “Ne yazık ki, giderek artan kanıtların, kişiler arası şiddetin insanlık tarihinin derinliklerine kadar uzandığının bir göstergesi olduğunu düşünüyorum” dedi.
KEMİK ÇUKURU’NDAKİ BULGULAR NE ANLATIYOR?
Bu kanıtların en önemli parçalarından biri, İspanya’nın kuzeyindeki “Kemikler Çukuru” adlı arkeolojik alanda bulunan çok eski Neandertal kafatasları üzerine 2022’de yayınlanan bir çalışma. Bu çalışma, yaklaşık 430 bin yıl önce ölümcül şiddetin yaşandığını söylüyor.
Araştırmacılar, 20 örnekte 57 iyileşmiş kafa travması tespit etti.
Dokuz kişide potansiyel ölümcül kafa kırıkları vardı. Altısında ise başın sol arka tarafında benzer delici yaralar bulunuyordu.
Yaraların neredeyse aynı yerde tekrar tekrar oluşması nedeniyle, araştırmacılar kasıtlı darbelerin kazadan daha muhtemel olduğu sonucuna vardılar. Bir kafatasında muhtemelen aynı cisimle açılmış iki yara vardı.
Kemik Çukuru’ndaki bulgular, bu popülasyondaki herkesin şiddete meyilli olduğunu göstermese de yüz binlerce yıl önce bu insanlar arasında cinayetlerin yaşandığına dair güçlü kanıtlar sunuyor.
Birçok arkeolog onlarca yıl organize savaşın başlangıcını, insanların kalıcı yerleşimlerde yaşamaya ve toprak, hayvan ve yiyecek için rekabet etmeye başladığı tarımla ilişkilendirdi.
Ancak daha önceki avcı-toplayıcılardan ve daha da eski insan akrabalarından elde edilen kanıtlar, bireysel öldürme eylemlerinin tarımdan çok daha öncesine dayandığını gösterdi.
Bilimsel tartışma, bu tür şiddetin ne kadar yaygın olduğu ve münferit saldırıların ne zaman organize çatışmalara ve gruplar arası savaşlara dönüştüğü üzerine.
Araştırma, Scientific Reports dergisinde yayımlandı.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
