Güney Afrika’dan UAD’ye yeni dosya: Filistinlilerin hakları yok ediliyor

TÜRKMEN TERZİ | JOHANNESBURG TR724

Güney Afrika, İsrail’in Gazze’de Filistinlilerin korunmasına yönelik Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) geçici tedbir kararlarına uymadığı gerekçesiyle 25 Ağustos’ta Mahkeme’ye kapsamlı bir dosya sundu.

Güney Afrika Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığından (DIRCO) yapılan açıklamada, Uluslararası Adalet Divanı’nın İsrail hakkında verdiği üç geçici tedbir kararının hukuken bağlayıcı olduğunu ve bu kararların Filistinlilerin Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki haklarını korumayı amaçladığını açıkladı.

Güney Afrika tarafından yapılan açıklamada, UAD’nin Filistinlilerin Gazze’de soykırımdan korunma haklarının geri dönüşü mümkün olmayan şekilde zarar görmesi yönünde gerçek ve yakın bir risk bulunduğunu tespit ettiği belirtildi.

Güney Afrika, 25 Ağustos 2026’da UAD’ye, geçici tedbir kararlarının uygulanmasını izleyen ve Mahkeme’ye olası seçenekler konusunda tavsiyelerde bulunan yargıçlar komitesinin çalışmalarına katkı sağlamak amacıyla kapsamlı bir bilgi ve kanıt dosyası sundu.

Açıklamaya göre dosya, UAD’nin İç Yargısal Uygulama Kuralları’nın 11. maddesi kapsamında sunuldu. Söz konusu madde, taraflarca geçici tedbirlerle ilgili olarak sağlanan bilgilerin ilgili komite tarafından incelenmesini öngörüyor.

Gazze’de 73 binden fazla Filistinli öldürüldü

Güney Afrika, Ağustos 2026 itibarıyla Gazze’de 7 Ekim 2023’ten bu yana en az 73 bin 407 Filistinlinin öldürüldüğünü, 174 bin 335 kişinin yaralandığını bildirdi.

Açıklamada, hayatta kalan yaklaşık 46 bin Filistinlinin, çocuklar da dahil olmak üzere, ampütasyon, travmatik beyin ve omurilik yaralanmaları gibi ağır çatışma kaynaklı yaralanmalarla yaşadığı ifade edildi.

Güney Afrika ayrıca ateşkesin ilan edilmesinden bu yana İsrail ordusunun saldırılarında ortalama olarak her gün bir Filistinli çocuğun öldürüldüğünü ve Gazze’de düşük oranlarının 2026 yılında üç kattan fazla arttığını ileri sürdü.

Açıklamada, Filistinlilerin giderek küçülen bir alana sıkıştırıldığı, su, sağlık hizmetleri, ilaç ve diğer temel ihtiyaçlara erişimlerinin ciddi şekilde kısıtlandığı belirtildi.

“İsrail kararlara uymadı”

Güney Afrika, UAD’nin geçici tedbir kararlarının İsrail açısından bağlayıcı olduğunu vurgulayarak, uluslararası toplumun da Filistinlileri soykırımdan koruma ve soykırımı önleme ve cezalandırma yükümlülüğü bulunduğunu savundu.

Açıklamada, “İsrail kararlara uymadı” denilerek Güney Afrika’nın İsrail’in Mahkeme kararlarına tam ve derhal uymasını sağlamak için mevcut tüm hukuki ve diplomatik yolları kullanmaya devam edeceği belirtildi.

Güney Afrika, daha önce de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne 29 Mayıs 2024, 27 Şubat 2025 ve 8 Eylül 2025 tarihlerinde kanıt dosyaları sunmuştu. Bu dosyalarda devletlere soykırımın önlenmesi ve cezalandırılması ile İsrail’in UAD’nin geçici tedbir kararlarına uymasını sağlamak için acil adım atmaları çağrısında bulunmuştu.

Güney Afrika ayrıca Ekim 2025’te Gazze’deki açlık ve kıtlık koşullarına ilişkin kanıt dosyalarını BM Genel Kurulu ve BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi’ne ileterek, Soykırım Sözleşmesi’nin 8. maddesi kapsamında acil adım atılmasını talep etmişti.

“UAD’nin meşruiyetini de etkiliyor”

Güney Afrika, İsrail’in Gazze’deki operasyonlarının yaklaşık üç yıldır devam ettiğini, saldırılarda on binlerce çocuğun, kadın ve erkeğin öldürüldüğünü veya yaralandığını ve Filistinlilerin temel hizmetlerden mahrum bırakıldığını belirtti.

Açıklamada ayrıca Filistinlilerin keyfi şekilde gözaltına alındığı ve İsrail’deki cezaevleri ile gözaltı merkezlerine gönderildiği; burada işkence, cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ile insanlık dışı ve aşağılayıcı muameleye maruz kaldıklarının ileri sürüldüğü kaydedildi.

Güney Afrika, İsrail’in yerel gazetecileri öldürdüğünü, yabancı gazetecilerin Gazze’ye girişini engellediğini ve BM tarafından görevlendirilen soruşturma organlarının bölgeye erişimine izin vermediğini de iddia etti.

Açıklamada, İsrail’in UAD tarafından verilen geçici tedbir kararlarına uymamasının, kararların koruyucu işlevini zayıflattığı ve Filistin halkının daha fazla yıkıma maruz kalmasına yol açtığı savunuldu.

Güney Afrika, geçici tedbirlerin yalnızca Filistinlilerin Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki haklarını korumadığını, aynı zamanda Mahkeme’nin nihai kararını vermesinden önce korunması gereken hakların ortadan kaldırılmasını önleyerek UAD’nin adalet mekanizmasının işleyişini ve meşruiyetini de güvence altına aldığını belirtti.

Güney Afrika, son dosya ile uluslararası hukukun ve çok taraflı kurumların, özellikle de Birleşmiş Milletler’in başlıca yargı organı olan UAD’nin korunmasına yönelik bağlılığını bir kez daha ortaya koyduğunu açıkladı.

Dava süreci devam ediyor

Güney Afrika Cumhuriyeti, Netanyahu hükümetinin, 7 Ekim 2023’ten sonra Gazze’de başlattığı askeri operasyonlar sonucunda, 1948 tarihli “Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi” kapsamındaki yükümlülüklerin ihlaline ilişkin olarak, İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanı’na başvuru yaptı.

Ana dava sürecinde Güney Afrika, Ekim 2024’te ayrıntılı yazılı başvurusunu Mahkeme’ye sundu. İsrail ise Mart 2026’da davaya ilişkin yanıtını iletti.
Mahkeme’nin Mayıs ayında açıkladığı takvime göre Güney Afrika’nın cevabını 22 Kasım 2027’ye kadar, İsrail’in ise nihai karşı cevabını 22 Mayıs 2029’a kadar sunması gerekiyor. Güney Afrika’nın hazırlayacağı cevabın, İsrail’in Mahkeme’nin yargı yetkisine ilişkin itirazlarını da ele alması bekleniyor.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***