ABD, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın stratejik noktadaki Chagos adalarının egemenliğini Mauritius’a devretme planına direniyor. Trump yönetimi adalarda bulunan Diego Garcia askeri üssünün geleceğine ilişkin belirsizliği adaları satın alarak çözmeyi değerlendiriyor.
The Telegraph gazetesinin aktardığı bilgiye göre, ABD’li yetkililer, İngiltere’nin adaların kontrolünü Çin ve İran’ın müttefiki Mauritius’a devredecek planına alternatifler sunmayı amaçlıyor. Seçenekler arasında adaların satın alınması da bulunuyor. Beyaz Saray ile Downing Street arasında Diego Garcia’nın geleceğini güvence altına almak için düzenli görüşmeler yapıldığı da belirtiliyor.
ABD, İran savaşı ve Çin’in yükselen deniz gücü nedeniyle Hint Okyanusu’nda stratejik noktada bulunan askeri üssü korumak istiyor. Diego Garcia’nın konumu, İran’ı menzil içine alırken, B-2 Spirit hayalet bombardıman uçaklarıyla kesintisiz uzun menzilli görevlere olanak sağlıyor. Bu nedenle Trump yönetimi, adaların kontrolünün Çin müttefiki Mauritius’a verilmesinden endişe ediyor.
İngiltere’nin bir önceki Dışişleri Bakanı David Lammy’nin özel danışmanlığını yapan Ben Judah, The Telegraph’a yaptığı açıklamada, “Bu hava üssünde… o kadar gizli, o kadar hassas tesisler var ki, bunlar İngiltere’nin dünyada neler yapabileceği için çok önemli” ifadelerini kullandı.
Uluslararası Adalet Divanı, 2019 tarihli kararında adaların Mauritius’a verilmesine karar vermişti. Bunun üzerine, Starmer hükümeti Diego Garcia askeri üssünün 99 yıllığına kiralanması karşılığında adaları Mauritius’a devreden anlaşmayı geçtiğimiz yıl imzalamıştı. Anlaşmaya İngiltere’deki muhalefet partilerinden ciddi itiraz gelmişti.
Starmer, Diego Garcia’dan İran’a saldırıya izin vermedi, Trump fikir değiştirdi
İngiltere askeri üssü 99 yıllığına kiralamak için yaklaşık 35 milyar sterlin ödemeyi planlamıştı. ABD Başkanı Donald Trump, başlangıçta İngiltere’nin adaları Mauritius’a vermesini ve askeri üssü kiralamasını desteklemişti.
Ancak ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaşta Starmer’ın Amerikan uçaklarına Diego Garcia’daki hava üssünü kullanmasına izin vermeyi reddetmesi Trump’ın tavrını değiştirdi. Trump anlaşmayı bir zayıflık eylemi ve “büyük aptallık” olarak nitelendirerek, Starmer’ın “bu önemli adanın kontrolünü kaybettiğini” söyledi.
ABD, adayı satın alma girişiminde bulunmak için egemenliğin İngiltere’den Mauritius’a geçmesini beklemek durumunda. Sonrasında Mauritius ile yapılacak pazarlıklarla İngiltere’nin devre dışı bırakılması planlanıyor.
“Modern diplomasinin temel normları yıkılıyor”
The Telegraph diplomasi editörü Joe Barnes’a göre, ABD’nin Chagos Adaları’nı satın almak istemesi, 1945 sonrası inşa edilen modern diplomasinin temel normlarının yıkılması anlamına geliyor. Barnes, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana Birleşmiş Milletler sisteminin sınırları sabit ve egemenliği kutsal kıldığını, toprak değişiminin ancak antlaşmaya dayalı devir veya bir halkın kendi kaderini tayin hakkıyla mümkün olduğunu hatırlatıyor.
Barnes, Trump’ın bu girişimini uluslararası sorunların bir iş anlaşması gibi çözülebileceğine inanan eski emlakçı zihniyetinin bir ürünü olduğunu, 1800’lerin toprak satın alma pratiklerine geri dönüş anlamına geldiğini belirtiyor. Gazeteciye göre, teoride satın alma Chagos meselesini çözüme kavuşturabilir gibi gözükse de günümüz diplomasisinin altındaki temel prensipleri ortadan kaldırabilir.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
