ABD-İran Anlaşmasının Gizli Maddeleri Sızdı: Trump ‘Savaşı Bitirdik’ Dedi, Tahran Şartlarını Sıraladı

Beyaz Saray’da kameraların karşısına geçerek önümüzdeki günlerde Avrupa’da bir imza töreni düzenleneceğini söyleyen ABD Başkanı Donald Trump’ın aksine, Tahran yönetimi temkinli ve sert duruşunu koruyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, “Kırmızı çizgilerimizden taviz vermedik, henüz nihai karar verilmedi” dese de, İran’ın yarı resmi haber ajansı Mehr, Washington’ın geri adım attığını gösteren taslak metnin detaylarını yayımladı.

WASHİNGTON BÖLGEDEN ÇEKİLİYOR, ABLUKA KALKIYOR

Sızdırılan tarihi taslak metne göre, Washington’ın kabul ettiği belirtilen radikal maddeler şunlar oldu:

• ABD, İran sınırları çevresinde konuşlu bulunan askeri güçlerini tamamen geri çekecek.
• İran limanlarına yıllardır uygulanan tek taraflı deniz ablukası derhal sonlandırılacak.
• İran’ın nükleer programına yönelik yaptırım ve müzakereler ileri bir tarihe ertelenecek.
• Tahran’ın en çok tartışılan balistik füze programı ABD tarafından tamamen göz ardı edilecek.

HÜRMÜZ KARŞILIĞINDA PETROL VE DONDURULMUŞ VARLIKLAR

Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte Orta Doğu’daki ticaret hatlarında 30 günlük kritik bir takvim işleyecek. Karşılıklı atılacak adımlar ise şöyle planlanıyor:

• İlk 30 Gün: İran, küresel petrol ticaretinin kalbi olan Hürmüz Boğazı’nı gemi trafiğine tamamen açacak.
• Eş Zamanlı Adım: ABD, aynı 30 günlük süre içinde deniz ablukasını kaldırıp sivil deniz taşımacılığına izin verecek.
• ABD, dünya genelinde dondurduğu milyarlarca dolarlık İran varlıklarını serbest bırakacak ve İran’a yönelik petrol ihracatı yaptırımlarını tamamen iptal edecek.

FÜZELER VE SİLAHLI GRUPLAR

Haberdeki en dikkat çekici detay ise ABD’nin bölgedeki savunma stratejisini sarsacak cinsten oldu. Gelecekte nükleer ve ekonomik konulara ilişkin ek müzakerelerin yapılacağı kabul edilse de, İran’ın balistik füze geliştirme faaliyetleri ile Orta Doğu’daki silahlı gruplara (vekil güçlere) verdiği lojistik ve askeri destek, yeni anlaşma döneminde hiçbir şekilde gündeme getirilmeyecek.

Ayrıca ABD, “İran’ın iç işlerine karışmama” sözünü de resmen taahhüt edecek.

Kaynak: İHA