Nijerya’da difteri felaketi: 65 binden fazla vaka, binlerce çocuk risk altında

TÜRKMEN TERZİ | TR724 HABER MERKEZİ

Nijerya, tarihinin en şiddetli difteri salgınlarından biriyle mücadele ederken, sağlık otoriteleri ve uluslararası yardım kuruluşları çocukların hayatını kurtarmak için yoğun bir aşılama seferberliği yürütüyor. Nijerya Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi’nin (NCDC) verilerine göre, Mayıs 2022’den bu yana ülkede 65 bin 759 şüpheli difteri vakası kaydedildi ve en az 2 bin 229 kişi hayatını kaybetti. Salgın 2023 yılında resmi olarak ilan edildi.

Ülkenin en çok etkilenen bölgelerinden biri olan Borno Eyaleti’nde, uluslararası insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) ile Borno Eyaleti Sağlık Bakanlığı iş birliğinde çocuklara yönelik geniş kapsamlı bir aşılama kampanyası yürütüldü. Maiduguri Metropolitan Council bölgesinde 14 yaşına kadar olan çocukları hedef alan kampanya başarıyla tamamlandı.

Yetkililere göre kampanyanın ilk turu 9–15 Şubat 2026 tarihleri arasında gerçekleştirildi ve başlangıçta hedeflenen 387 bin çocuğun çok üzerine çıkılarak 490 bin çocuğa ulaşıldı. Bağışıklığı güçlendirmek amacıyla düzenlenen ikinci tur ise 9–15 Nisan 2026 tarihleri arasında yapıldı ve ilk turda ulaşılan 360 bin çocuğa yeniden aşı uygulandı. Ancak sağlık ekipleri, aşı tedarikinin sınırlı olmasının müdahalenin kapsamını kısıtladığını belirtti.

Borno Eyaleti, salgının en ağır hissedildiği bölgelerden biri olmaya devam ediyor. MSF verilerine göre kuruluş, 2023 yılından bu yana eyalette 7 bin 400’den fazla şüpheli difteri vakasını tedavi etti. Sadece son bir yıl içinde tedavi edilen hasta sayısı 4 bin 200’ü buldu. MSF ayrıca Bauchi, Kano ve Sokoto eyaletlerinde de binlerce şüpheli veya doğrulanmış difteri vakasına müdahale ediyor.

“Bu hastalığı çocuğumu kaybedene kadar hiç duymamıştım”

Salgının yarattığı insani dram, ailelerin yaşadığı kayıplarla daha da görünür hale geliyor. Çocuğunu difteri nedeniyle kaybeden bir anne olan Aisha Lawan, yaşadıklarını şu sözlerle anlattı:

“Çocuklarım aşılanmamıştı. Eşim, ağabeyinin etkisiyle kesinlikle gerekli olmadıkça hastaneye gitmemize izin vermedi. Bu hastalığı çocuğumu benden alana kadar hiç duymamıştım. Bazı komşularım çocuklarını aşılatmıştı ancak eşimin ağabeyi buna karşı çıktı. Gereksiz yere hastaneye gitmemizi istemiyordu. Başından beri önce yerel bitkisel ilaçları denedik, iyileşme olmazsa eczaneye gittik ve ancak son çare olarak hastaneye başvurduk.”

Uzmanlara göre bu tür yanlış inanışlar ve sağlık hizmetlerine geç başvurma, hastalığın ölümcül sonuçlara yol açmasında önemli rol oynuyor.

Difteri ölümcül olabiliyor

Difteri, solunum yolu damlacıkları veya enfekte yaralarla temas yoluyla bulaşan akut bir enfeksiyon hastalığı olarak biliniyor. Boğaz ağrısı, ateş, şişmiş lenf bezleri ve solunumu engelleyebilen kalın gri bir zar oluşumu en yaygın belirtiler arasında yer alıyor. Tedavi edilmeyen ve aşılanmamış kişilerde vakaların yaklaşık yüzde 30’u ölümle sonuçlanabiliyor. Uzmanlar, özellikle küçük çocukların daha yüksek risk altında olduğunu vurguluyor.

“Aşılama, hastalığı kontrol altına almak için kritik bir adım”

MSF Acil Durum Koordinatörü Nao Muramoto, yürütülen aşılama çalışmalarının salgının kontrol altına alınmasında belirleyici rol oynadığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Bu aşılama, Maiduguri’de 14 yaş altı çocukların bağışıklık seviyesini önemli ölçüde artıracak. Bu bölge, tedavi merkezimizde gördüğümüz difteri vakalarının büyük bölümünden sorumluydu. Bu proaktif adım, hastalığın kontrol altına alınması ve önlenmesi için hayati önem taşıyor.”

Muramoto ayrıca rutin aşılama programlarının sürdürülmesi gerektiğine dikkat çekerek şu uyarıda bulundu:

“Difteri gibi aşıyla önlenebilir hastalıklarda gelecekteki artışları önlemek için düzenli bağışıklamanın sürdürülmesi, istikrarsız bölgelerde sağlık hizmetlerine erişimin artırılması ve aşı tereddüdüyle mücadele edilmesi şart. Daha fazla aşıya erişim gerekiyor. Borno Eyaleti’ndeki çocuklara ulaşmak, bulaşmayı önlemek, yayılımı azaltmak ve hayat kurtarmak için öncelik olmaya devam etmeli.”

Sağlık altyapısına kapsamlı destek

MSF, Borno Eyaleti Sağlık Bakanlığı ile birlikte Maiduguri Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ndeki difteri tedavi ünitesine destek sağladı. Kuruluş ayrıca aşılama kampanyasının yürütülmesi için aşıların depolanması, taşınması, aşılama ekiplerinin ücretlendirilmesi, sağlık bilgilendirme faaliyetleri ve program denetimi gibi alanlarda kapsamlı lojistik destek sundu. Kampanyada kullanılan aşılar ise Sağlık Bakanlığı tarafından sağlandı.

Aşılama kampanyası sırasında toplum sağlığı çalışanlarının yürüttüğü bilinçlendirme faaliyetleri sayesinde hastalık belirtilerini tanıyan ailelerin sağlık merkezlerine daha hızlı başvurduğu ve bu nedenle tedavi ünitelerinde vaka sayısının arttığı, ancak bunun erken müdahale açısından olumlu bir gelişme olduğu belirtildi.

Uzun vadeli mücadele çağrısı

Uzmanlar, difteri salgınının kontrol altına alınabilmesi için aşılama çalışmalarının kesintisiz sürdürülmesi gerektiğini vurguluyor. Sağlık ekipleri, özellikle çatışma ve yoksulluk nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimin sınırlı olduğu bölgelerde salgın riskinin daha yüksek olduğuna dikkat çekiyor.

MSF, difteriyle mücadele kapsamında yalnızca aşılama ve tedavi faaliyetleri yürütmekle kalmıyor; aynı zamanda Maiduguri’de yoğun bakım ünitesi ve yenidoğan yoğun bakım ünitesi bulunan 60 yataklı kapsamlı acil obstetrik ve yenidoğan bakım hastanesini, Shuwari Birinci Basamak Sağlık Merkezi’ni ve Nilefa Kiji beslenme hastanesini de destekliyor. Bu merkezlerde özellikle tıbbi komplikasyonları bulunan yetersiz beslenmiş beş yaş altı çocuklara tedavi sağlanıyor.

Uzmanlara göre Nijerya’daki salgın, dünya genelinde aşıyla önlenebilir hastalıkların yeniden yükselişe geçebileceğine dair güçlü bir uyarı niteliği taşıyor. Sağlık otoriteleri, erken teşhis, hızlı tedavi ve yaygın aşılama olmadan benzer krizlerin başka ülkelerde de yaşanabileceği konusunda uluslararası toplumu daha fazla destek vermeye çağırıyor.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***