Tarihte bir ilk: NATO ülkeleri ABD’ye karşı Grönland’a asker gönderiyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ABD’ye katma planları sürerken Fransa, Britanya, Almanya ve İsveç de NATO tarihinde bir ilk gerçekleştirerek adaya asker konuşlandırmaya başladı.

The Wall Street Journal gazetesinin derlediği habere göre, ABD’nin Grönland’ı ilhak etme ihtimali Avrupa ülkelerini harekete geçirdi. Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesi ihtimaline karşı Fransa, İsveç, Almanya ve Britanya son günlerde adaya sembolik boyutlarda da olsa asker göndermeye başladı.

Konuyu değerlendiren Avrupalı üst düzey bir yetkili, son hamlelerin ABD’ye Grönland’ın “kolay lokma” olmadığını gösterme amacı taşıdığını söyledi.

WSJ, son gelişmeleri “NATO tarihinde bir ilk” olarak nitelendirerek, Avrupalı NATO ülkelerinin en büyük müttefiklerini askeri bir adımdan caydırmaa amacıyla dost bir toprakta asker konuşlandırdığını vurguladı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Grönland’da düzenlenen müşterek tatbikatlara katılmak için Danimarka’nın talebi üzerine Fransız askerlerinin gönderileceğini açıklamıştı. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson da İsveçli askerlerin Çarşamba gününden itibaren adada bulunacağını, söz konusu personelin Danimarka’nın “Operation Arctic Endurance” tatbikatının bir sonraki aşamalarını hazırlayacağını duyurmuştu. Bir Alman hükümet sözcüsü Reuters’e yaptığı açıklamada Alman askerlerinin askeri keşif amacıyla Grönland’da bulunacağını doğrulamıştı.

İlk aşamada yaklaşık 30 askerden oluşan sembolik nitelikteki Avrupa dayanışması, aynı zamanda Danimarka’ya Trump’la olası müzakerelerde kullanabileceği kozlar sunmayı hedefliyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron perşembe günü yaptığı açıklamada, Avrupa’nın toprak egemenliği konusunda “tavizsiz” olması gerektiğini söylemişti.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen ve Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt, çarşamba günü Washington’da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Grönland konusunda ilk görüşmelerini gerçekleştirdi. Frederiksen, toplantının ardından yaptığı açıklamada “Kolay bir toplantı değildi,” dedi. Diyaloğun sürmesinin, “ABD’nin Grönland’ı devralma yönündeki hedefinin hâlâ geçerli olması nedeniyle temel bir görüş ayrılığı bulunduğu” gerçeğini değiştirmeyeceğini ifade etti.

Trump’ın Grönland söylemleri

ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin Grönland’ı alması halinde NATO’nun daha güçlü ve etkili olacağını öne sürmüştü.

Trump, daha önce de Grönland ile ilgili sorulara, “Grönland’ı almazsak, Rusya veya Çin alacak. Ben başkan olduğum sürece bu olmayacak. Askeri varlık yeterli değil. Mülkiyete sahip olmanız gerekiyor.” ifadelerini kullanmıştı.

Çin ve Rusya’ya ait denizaltı ve diğer savaş gemilerinin Grönland çevresinde varlık gösterdiğini belirten Trump, buna müsaade etmeyeceklerini, “bir şekilde Grönland’ı alacaklarını” söylemişti.

Danimarka’ya bağlı özerk bölge olan Grönland ise daha önce ABD tarafından gelen ve egemenliğin devredilmesini de içeren yaklaşımları reddetmişti.