Prof. Michael Gunter: Kürtler konusunda Türkiye cesur olmalı, bu sizi büyütecek

The Timeline’ın en yeni bölümünde Kürt meselesinin en saygın uzmanlarından biri olan Prof. Michael M. Gunter, sunucular Jesse Waters ve Abdülhamit Bilici ile birlikte ‘Kürt Sorunu’nu analiz etti. Türkiye-PKK barış sürecinin geleceği, Suriye’deki Kürt güçlerinin (SDF) entegrasyonu ve Orta Doğu’daki jeopolitik kaymaları mercek altına alındı.

Programın ana odak noktalarından biri, Ekim 2024’te MHP lideri Devlet Bahçeli’nin sürpriz çağrısıyla başlayan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından desteklenen yeni barış girişimiydi. 40 yılı aşkın Kürt siyaseti araştırması, 15’ten fazla kitap ve bölgedeki liderlerle doğrudan temaslarıyla tanınan Prof. Gunter, sürecin başarı şansını düşük bulduğunu net bir şekilde ifade etti.

Gunter tarafların aynı dili konuşmadığını vurgulayarak şu tespitte bulundu: “İki taraf aynı evrende veya aynı paralel çizgide değil. Türkiye bunu bir terörizm sorunu olarak ele alıyor… Kürt tarafı ise bunu Kürt anayasal hakları sorunu olarak ele alıyor.”

Türkiye-PKK barış süreci: Temel farklılıklar ve başarısızlık riski

Türk hükümetinin sorunu yalnızca “terörizm” olarak gördüğünü, Kürt tarafının ise anayasal haklar, Kürt kimliğinin tanınması ve eğitim gibi taleplerde bulunduğunu belirten Gunter, kamuoyunda ciddi müzakerelerin olmadığını söyledi. Arkadan MİT-Öcalan görüşmeleri devam etse de, temel sorunların çözülmediğini ekledi. 2015 açılımının başarısızlığını hatırlatarak, mevcut sürecin de benzer riskler taşıdığını belirtti. Ancak umutlu bir ihtimali de göz ardı etmedi: “Anlaşmaya varamasalar bile, şimdiye kadar bu kadar çok görüşme yapmış olmanın getirdiği deneyim… belki de onları tekrar topyekün bir savaşa girmekten alıkoyacaktır.”

Bahçeli’nin ultra milliyetçi kimliğine rağmen süreci başlatmasını “Erdogan’ı korumak için uygun bir figür” olarak yorumlayan Gunter, Erdoğan’ın başarısızlık durumunda sorumluluktan uzak durmak istediğini savundu:
“Erdoğan’ın küçük ortağının PKK ile konuşmaya istekli biri olarak bulunması çok elverişli… bu durum Erdoğan üzerindeki baskıyı azalttı.”

Suriye’deki Kürtler: SDF entegrasyonu ve çıkmaz

Suriye’deki gelişmeler, programın en sıcak tartışmalarından biriydi. Mart 2025’te Mazlum Abdi ile Ahmed al-Sharaa arasında imzalanan anlaşmanın abartıldığını belirten Prof. Gunter, SDG’nin gerçek anlamda teslim olmayı kabul etmediğini söyledi: “10 Mart anlaşması abartıldı… SDG, Şam’ı ve aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri’ni memnun etmeye çalışıyordu.”

Anlaşmanın yıl sonuna ertelenmesinin ardından sorunun yeniden alevlendiğini ifade eden Gunter, Türkiye’nin PKK’nın yanı sıra SDG’nin de silahsızlandırılmasını ve Şam’a entegre olmasını istediğini vurguladı. Bu talebin gerçekçi olmadığını savundu: “Suriye Kürtleri on yıldan fazla süren bir savaşın ardından öylece pes etmeyecekler… Bu, tüm barış sürecinin çökmesinin nedeni olabilir.”

ABD’nin rolünü ele alan Gunter, Trump yönetiminin SDG’yi IŞİD’e karşı kullanmak için desteklediğini ancak uzun vadede Türkiye’ye daha yakın durduğunu belirtti. Şiddetli çatışma ihtimalini düşük görse de, yanlış hesaplamaların risk taşıdığını ekledi: “Mümkün ama sanmıyorum… Hem Amerika Birleşik Devletleri hem de Türkiye ve İsrail şiddet istemiyor.”

Ayrıca, Türkiye’nin kuzeyden, İsrail’in güneyden Suriye’ye müdahale olasılığını ve potansiyel çatışmaları tartıştı. SDG-İsrail istihbarat işbirliği iddialarına değinerek, İsrail’in “peripheral strategy” (çevre stratejisi) kapsamında Kürtleri doğal müttefik gördüğünü söyledi.

Kürt kimliği ve çözüm önerileri

Gunter, Kürtleri ayrı bir etnik grup olarak tanımladı (dil, kültür, tarih açısından) ve Orta Doğu ülkelerinin bu kimliği tanımaktan korktuğunu belirtti: “Kürtlerin yaşadığı ülkeler, onlara Kürt olarak bazı haklar verilirse ülkeyi böleceklerinden, hatta yok edeceklerinden korkuyorlar.”

Türkiye’ye tavsiyelerde bulunan Prof. Gunter, cesur adımlar atılması gerektiğini savundu: “Türkiye cesur olmalı… ve Kürtlere anayasal olarak bazı haklarını güvence altına almaya çalışmalı… Bu Türkiye’yi yok etmeyecek. Aksine, Türkiye’yi daha güçlü bir ülke yapacak.”

Öcalan’ın kişilik kültü ve yaş faktörünü de ele alan Gunter, PKK’nın kolektif liderlik yapısının devam edeceğini ve tam bir teslimiyet olmayacağını vurguladı.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***