Çin’i sarsan kriz: Genelkurmay Başkanı hakkında soruşturma

Çin’in en kıdemli generali, orduyu yöneten Merkezi Askeri Komisyonu Başkan Yardımcısı Orgeneral Cang Youşia ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Liu Cınli hakkında soruşturma başlatıldı.

Çin Savunma Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Cang ve Liu, “parti disiplini ve kanunları ciddi ihlal” şüphesiyle soruşturuluyor.

Soruşturmaya konu olan iddialara ilişkin detay paylaşılmasa da “parti disiplini ve kanunları ihlal” ifadesi, yolsuzluk şüphesi veya suçlamasına işaret ediyor.

Çin Halk Kurtuluş Ordusunun (ÇHKO) en üst yönetim organı olan 7 kişilik Merkezi Askeri Komisyonun 2 başkan yardımcısından biri olan 75 yaşındaki Orgeneral Cang, ordunun en kıdemli askeri konumundaydı.

Cang, aynı zamanda ülkeyi yöneten Çin Komünist Partisinin (ÇKP) en üst yönetim organı olan 24 kişilik Siyasi Büro’nun da üyesiydi.

Merkezi Askeri Komisyonun Genelkurmay Dairesinin Başkanı olan 61 yaşındaki Orgeneral Liu ise 2022’den beri bu görevi yürütüyordu.

Çin Devlet Başkanı ve ÇKP Genel Sekreteri Şi Cinping’in başkan olarak yer aldığı 7 kişilik Merkezi Askeri Komisyonu’nda 6 asker üyeden 3’ünün yolsuzluk soruşturmaları nedeniyle partiden ve ordudan ihraç edilmesiyle 3 asker üye kalmıştı.

Komisyonun Başkan Yardımcısı Orgeneral Hı Veydong ile komisyon üyeleri Savunma Bakanı Orgeneral Li Şangfu ve Siyasi Çalışma Dairesi Direktörü Amiral Miao Hua, haklarındaki soruşturmalar nedeniyle ihraç edilmişti.

Komisyonun diğer Başkan Yardımcısı General Cang Youşia ile üye Genelkurmay Başkanı Liu Cınli hakkında soruşturma başlatılmasıyla Merkezi Disiplin İnceleme Komisyonu Sekreteri iken başkan yardımcılığına atanan Orgeneral Cang Şıngmin geriye kalan tek asker üye oldu.

Çin’de son yıllarda silahlı kuvvetleri hedef alan yolsuzluk soruşturmaları kapsamında çok sayıda üst düzey asker görevden alınmış, partiden ihraç edilmiş veya meclis üyeliklerinden çıkarılmıştı.

2023’te stratejik caydırıcılık bakımından kritik nükleer silahlar ve uzun menzilli füzelerden sorumlu Roket Kuvvetlerini ve ardından 2024’te askeri donatım ve modernizasyondan sorumlu Donanım Geliştirme Dairesini hedef alan soruşturmalar başlatılmıştı.

Soruşturmaların ardından daha önce bu birimlerin komutanlıklarını yapan halef ve selef iki Savunma Bakanı Orgeneral Vey Fınghı ve Orgeneral Li Şangfu, ordudan ve partilerinden ihraç edilirken, rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla yargılanmıştı.

Öte yandan Merkezi Askeri Komisyonu Başkan Yardımcısı, Çin’in en kıdemli ikinci askeri konumundaki Orgeneral Hı Veydong ile Siyasi Çalışma Dairesi Direktörü Oramiral Miao Hua da haklarında yürütülen soruşturmalar nedeniyle ordudan ve partiden ihraç edilmişti.