ENSAR NUR | TR724 STRAZBURG
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 2025 yılı istatistiklerini bugün düzenlediği basın toplantısının ardından yayımladı. İstatistiklere göre, mahkeme önünde sonuçlanmayı bekleyen başvuru sayısında Türkiye, son yıllarda olduğu gibi 47 devlet arasında açık ara lider konumda.
AİHM Başkanı Mattias Guyomar, Yazı İşleri Müdürü Marialena Tsirli, ve Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Abel Campos 2025 yılının istatistiklerini duyurmak için gazetecilerle buluştu.
Guyomar, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 75’inci yılı olan 2025’te mahkemenin oldukça verimli çalıştığını belirterek mahkeme önünde sonuçlanmayı bekleyen dava başvurusu sayısının son 20 yılın en düşük seviyesine gerilediğini vurguladı.
31 Aralık 2025 itibarıyla mahkeme önünde sonuçlanmayı bekleyen toplam başvuru sayısının 53 bin 450’e düştüğünü ifade eden Fransız hakim, bu sayının 2024’teki 60 bin 350’den yüzde 11 daha az olduğunu aktardı.
Mahkeme’nin karşılaştığı güncel tartışmalar da başkana soruldu. Guyomar, Avrupa insan hakları sisteminin daha önce hiç olmadığı kadar sorgulandığını ve tehdit altında olduğunu söyledi. Mahkemenin ise bu tehditlere ancak daha fazla çalışarak cevap vereceğini ifade etti.
AİHM’in göç konusundaki kararları nedeniyle 9 Avrupa ülkesinin hedefi olmasına da değinen başkan, başvuruların yalnızca yüzde 1,5’inin göçle ilgili olduğunu hatırlattı ve AİHM’in siyasi tartışmalara girmeyeceğini söyledi. Ancak, tartışmaları bilgilerle ve istatistiklerle beslemeye çalıştıklarını belirtti.
Sonuçlanmayı bekleyen dava sayısında Türkiye açık ara lider
Mahkeme önünde bekleyen dava başvurusu yükünde Türkiye’nin yıllardır süren liderliği 2025’te de değişmedi. 31 Aralık 2025 itibariyle, Türkiye 18 bin 464 dava başvurusu ile üye ülkeler arasında yine açık ara birinci sırada. İkinci sıradaki Rusya 7 bin 177 ve üçüncü sıradaki Ukrayna 4 bin 4 başvuru ile listenin üst sıralarında yer alıyor. Dördüncü sırada 3 bin 517 başvuru ile Polonya ve beşinci sırada 2 bin 787 başvuru ile İtalya bulunuyor.
2024 sonunda Türkiye’den 21 bin 600’den fazla başvuru sonuçlanmayı bekliyordu. bu sayı 2025’te 18 bin 464’e gerilese de diğer ülkelerle kıyaslandığında hala çok yüksek. Bu yük, özellikle 15 Temmuz 2016 sonrası Türkiye’deki sistematik hak ihlallerinin devam ettiğine işaret ediyor.
Mahkeme Başkanı, TR724’ün sorusu üzerine Türkiye’den gelen ve sonuçlanmayı bekleyen başvuruların önemli bir bölümünün 15 Temmuz sonrası süreçle ilintili olduğunu belirterek Büyük Daire tarafından verilen öncü Yalçınkaya kararının çok sayıda davayı hızlı bir şekilde sonuçlandırmaya yardımcı olduğunu vurguladı.
Öte yandan AİHM’e sunulan yeni başvurular 2025 başvurular önceki yıla kıyasla yüzde 10 artışla 31 bin 800’e yükseldi. Önümüzdeki yıl başvuru sayılarının artarak geleceği öngörülüyor. Özellikle, AYM’den beklenen sonucu alamayan 15 Temmuz sonrası KHK’lar ile mesleklerinden ihraç edilen on binlerce kişinin başvurularının 2026’da Strazburg’a gelmesi bekleniyor.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
