‘Kıbrıs’ta işgal sonrası mülkiyet sorunu devam ediyor’

İZMİR – Kıbrıs’ın kuzeyinde el konulan Rum topraklarının yasadışı bir şekilde yerleşimcilere açıldığını aktaran Kıbrıs Yeşiller Partisi Siyasi Komite üyesi Oz Karahan, “Sorunun tek çözümü Kıbrıs’ın özgürleşmesidir” dedi. 

Kıbrıs Cumhuriyeti’ne yönelik 20 Temmuz 1974’te başlattığı askeri operasyon sonrası Kıbrıs Adası’na yerleşen Türkiye, düzenlediği ikinci harekâtla birlikte adanın yüzde 37’sini kontrol altında tutuyor. Yaşanan süreçten sonra 140 bin ile 200 bin Rum’un adanın kuzeyinden güneyinde bulunan Kıbrıs Cumhuriyeti topraklarına, 42 bin ile 65 bin Türk’ün ise adanın kuzeyine, Türkiye’nin kontrol ettiği alana geçtiği tahmin ediliyor. Türkiye bu süreçte sadece kendisinin tanıdığı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) kurdu. KKTC birçok devlet tarafından de-facto (fiili) bir yapı olarak görünürken adanın güneyinde bulunan Kıbrıs Cumhuriyeti ise 2003’de Avrupa Birliği’ne girdi. 

Yaşanan harekatın ardından güneye göçertilen Rumların topraklarına el konulurken, 1997’de çıkartılan yasa ile Türkiye’den getirilen yerleşimciler ve güneyden kuzeye gelen Kıbrıslı Türklere bu toprakların tapuları verildi. Toprakların tapulandırılmasının ardından ise toprakların ikinci ellere satılması ve bölgede büyük bir inşaat furyası başlatıldı. Rumlara ait topraklara inşaat yapan birçok şirket sahibi Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından tutuklandı. Bunlardan birisi olan Türkiye ve İsrail vatandaşı Simon Aykut, bu isimlerin en bilineni olurken, Kuzeydeki Rum arazileri üzerinde 43 milyon Euro değerinde gayrimenkul geliştirme ve satma suçlamalarıyla yargılanan Simon Aykut, mahkeme anlaşmasıyla 40 suçlamayı kabul etti.

‘GAZZE’DE YAŞANANLARIN AYNISI YAŞANDI’

Kıbrıs’ta Türk harekatı ve sonrasında yaşanan Rum mülkleri sorunu üzerine Kıbrıs Yeşiller Partisi Siyasi Komite üyesi Oz Karahan ile konuştuk. 1974’teki Türk işgalinin Kıbrıs’taki her şeyi değiştirdiğini kaydeden Karahan, “Zorunlu yerinden edilme, Kıbrıs toplumunun büyür bir kısmını yerinden etti. Ayrılıkçılık söz konusu oldu. İnsanlar etnik olarak birbirinden ayrılmaya zorlandı. İşgal sonrasında adanın kuzeyinde yaşayan 160 bin civarı Rumca konuşan Kıbrıslı zorla yerinden edilerek güney bölgelerine taşınmak zorunda bırakıldı. Güneyde yaşayan 50 bin civarı Türkçe konuşan Kıbrıslılar da Türkiye’nin zorlamasıyla kuzey bölgesine göç ettirildi. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin onlara bir baskı uygulaması söz konusu değildi. Zaten bir kısım Kıbrıslı Türk, Kıbrıs Cumhuriyeti’nde yaşıyor. Zorla yerinden edilme olduktan sonra, 1975’den itibaren Türkiye’den illegal yerleşimciler gelmeye başladı. Bunlar zorla yerinden edilen Rumların topraklarına yerleştirildi. 1974’te Kıbrıs’ta yaşananlar Gazze’de bugün yaşananların aynısıydı. Türk işgalinin ardından ortaya çıkan çadır kentler, açlık, bugün Gazze’de gördüğümüz fotoğrafların aynısı. Bunlar Türkiye’deki toplum tarafından tam olarak bilinmiyor. Ama trajedi bugün gördüğümüzle aynı” dedi.  

TOPRAKLAR TAPULANDILIP, SATILDI

KKTC Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olan Tufan Ergürman’ın partisi Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin hükümet olduğu 1997’de bu topraklara dair bir yasa çıkardığını kaydeden Karahan, Rumlara ait olan topraklara tapu çıkarıldığını aktardı. Bu tapuların bir önemi olmadığını söyleyen Karahan, “Bunlar dünya tarafından tanınmayan KKTC tarafından verilen tapular. Yarın Kıbrıs birleşirse bu topraklar Rumların topraklarıdır. Aynen adanın güneyinden kuzeyine gelen Türklerin orada toprakları olduğu gibi. Bu sahte tapular verildikten sonra bu mülkler, satılmaya başlıyor. 2004’de Annan Planı doğrultusunda yapılan iki toplumlu referandum sürecin başlamasıyla Türkiye reklam propagandasına başladı. ‘KKTC’deki toprakları satın alın, yarın AB içerisinde malınız olsun’ denildi. Referandum Kıbrıslıların çoğunluğu tarafından ret edildi. Ama bu reklam yıllarca devam ediyor. KKTC’de Kıbrıslı Rumlara ait olan mallar illegal bir şekilde satılmaya başlandı. Bugüne kadar da alım-satım devam ediyor” diye belirtti. 

‘YASADIŞI İNŞAATLAR YAPILIYOR’

Bu satışların devam etmesi üzerine Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 2006’da 303 A adıyla bir yasa çıkardığını aktaran Karahan, şöyle devam etti: “Kıbrıs Cumhuriyeti Rumlara ait olan malların alım ve satımını, kiralamasını yapan insanları suçlu kabul etti. 2024’de Kıbrıslı Türk avukat Akan Kürşat İtalya’da Avrupalıların ona açtığı bir dava sebebiyle yakalanana kadar bu yasa hiç işletilmedi. Kıbrıslı Türk, mal gaspı üzerinden tutuklanıp, İtalya’dan Kıbrıs Cumhuriyeti’ne teslim edildi. Ancak Kıbrıs Cumhuriyeti sözde ortamı gerginleştirmemek adına onu serbest bıraktı. Bu süreçte parti olarak bir kampanya başlattık ve işgal bölgesindeki Rumların mallarının üzerine inşaatlar yapan insanlar hakkında yasal işlemler başlattık. Bunun sonucunda tutuklanmalar gerçekleşti. Bunun en büyüğü Simon Aykut tutuklanması oldu. Simon Aykut İsrail ve Türkiye vatandaşı bir inşaat şirketi sahibi ve İskele bölgesinde devasa yapıları var. Gasp edilmiş malların üzerine şehir inşa etti. Bu kişi 2024’de Kıbrıs Cumhuriyeti’ne geçerken tutuklandı. İsrail hükümeti ve ABD’de Simon Aykut’un ve diğer inşaat şirketi sahiplerinin serbest bırakılmasını istedi. Buna rağmen yaratılan kamuoyu ile bu insanlar içeride tutuluyor. Daha fazlasının da tutuklanması için mücadelemizi yürütüyoruz.” 

‘ŞANTAJ İÇİN 5 KİŞİ TUTUKLANDI’

Simon Aykut tutuklanması sonrasında KKTC’nin de 5 tane Kıbrıslı Rumu tutukladığını belirten Karahan, “2003’den beri bir kaç barikatın açılmasıyla birlikte Kıbrıslılar güneyden kuzeye, kuzeyden güneye geçiş yapabiliyor. Türkçe konuşan Kıbrıslılar eskiden memleketleri olan köylerine, Rumlar da kendi köylerine ziyaretler yapıyordu. Bu 5 tane Rum da her yıl olduğu gibi mallarına bakmak, köylerini gezmek istedi. Fakat tutuklandılar. Defalarca mahkemede savcının dile getirdiği gibi bu insanlar Simon Aykut’un tutuklanmasına karşılık tutuklandı. Şantaj için 5 yaşlı insanı tutukladılar. Tek suçları köylerine gitmeleri oldu.  Bu insanlar, yani 1974 sonrası mallarından kovulan Rumlar, Türkiye’yi defalarca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde dava etti. Savaş suçları ve insanlığa karşı suçları belirleyen iki tane belge var. Cenevre Konvensiyonu ve Roma Statüsü. İnsanları zorla yerinden etmek ve mülküne el koymak insanlığa karşı işlenmiş suçtur. Türkiye bu suçtan defalarca kez AİHM’de mahkum oldu” ifadelerini kullandı. 

‘SORUN İŞGAL SORUNU’

Kıbrıs’ta kimsenin bu düzenden memnun olmadığını söyleyen Karahan, yeni inşaatlar yapılmasının yasadışı yerleşimcilerin artması, bunun ise yerli Kıbrıslıların kültürel, sosyal, ekonomik baskıya uğraması anlamına geldiğini vurguladı. Kıbrıs’ta yaşanan sorunun işgal sorunu olduğunu belirten Karahan, “Sorunun tek çözümü Kıbrıs’ın özgürleşmesidir. İşgalden kurtulana kadar da proaktif ve cezalandırıcı uygulamalar yapılmalı. Üzerinden yıllar geçmiş olması da hiçbir anlam ifade etmiyor. Çünkü insanlığa karşı işlenmiş suçlar ve savaş suçları uluslararası hukuka göre zaman aşımına uğramıyor. Şu an da yapılan tutuklamalar sebebiyle işgal bölgesindeki inşaat sektörü yavaşlamış durumda. Bu yasanın aslında daha erken çıkarılması ve uygulanması gerekiyordu. Gördüğümüz gibi bir kaç tutuklama inşaatları durdurmaya yetti” diye konuştu. 

MA / Tolga Güney