Adalet Bakanlığı bütçesi görüşülüyor: Mazlum İçli’nin 12 yılını nasıl geri vereceksiniz?

Adalet Bakanlığı 2027 bütçe görüşmelerinde konuşan DEM Parti Wan Milletvekili Zülküf Uçar, cezaevlerinde yaşamını yitiren hasta tutsakları, Rojin Kabaiş dosyasındaki cezasızlığı ve yargıdaki hak ihlallerini gündeme getirdi. Mazlum İçli’nin durumuna dikkat çeken Uçar, ‘Mazlum İçli’nin 12 yılı çalındı. Bu gençlerin hayatını nasıl geri vereceksiniz?’ dedi

Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu, 2027 Merkezi Yönetim Bütçesi Kanun Teklifi görüşmeleri kapsamında Adalet Bakanlığı 2027 bütçe görüşmeleri devam ediyor.

DEM Parti vekiller ayrıca şüpheli bir şekilde yaşamını yitiren Rojin Kabaiş’in fotoğrafının üzerinde “Rojin Kabaiş intihar etmedi” yazısının yer aldığı döviz ile tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitiren hasta tutsak Tuncer Sağlam’ın fotoğrafını da taşıdı. Bu dövizlerin yanı sıra DEM Partililer, üzerinde “Bütçeniz var, adaletiniz yok” yazılı dövizlerini de taşıdı.

Yaşamını yitiren hasta tutsak Tuncer Sağlam’ı gündeme getirdi

Komisyonda konuşan DEM Parti Wan Milletvekili Zülküf Uçar, Adalet Bakanlığı söz konusu olduğunda gelinen aşamanın ve mevcut tablonun kabul edilemez olduğunu belirtti. Uçar, iki gün önce yaşamını yitiren siyasi ve hasta tutsak Tuncer Sağlam’ın durumunu gündeme getirerek şunları söyledi:

“Tuncer Sağlam katledildi Sayın Başkan. Son 2 yılda 15 mahpus cezaevlerinde katledildi. En son iki gün önce Tuncer Sağlam vefat etti. Sizin doğrudan bilginizin olduğu birinden bahsediyorum. Siz iki gün önce Mardin’de adliye binasının açılışını yaparken, biz ailesiyle birlikte Adli Tıp’ın önünde savcınızın keyfini bekleyip cenaze almak için saatlerce bekledik.”

Sağlam’a aylarca teşhis konulamadığını, yatalak durumdaki bir hasta için infaz erteleme veya tahliye kararı verilmesi gerekirken zindana geri gönderilmeye çalışıldığını ifade eden Uçar, “Tam 5 ay boyunca hastanede yattı. Bir gün olsun ‘Bu mahpus neden 5 aydır hastanede ve teşhis konulamıyor?’ diye merak ettiniz mi? Son dakikalarında bile aile ile Tuncer Sağlam arasına jandarmayı, silahı diktiniz” diye konuştu.

‘Mazlum İçli’nin 12 yılı çalındı’

Adalet Bakanlığı’nın yürütme içerisinde en işlevsel kurum olması gerekirken “adaletsizlik üreten” bir merkeze dönüştüğünü söyleyen Uçar, Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarının uygulanmadığını hatırlattı. Kobanê Kumpas Davası tutsakları, Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ, HDP’li siyasetçiler ve yüzlerce Kürt gencinin haksız yere zindanlarda esir tutulduğunu belirten Uçar, henüz 14 yaşındayken tutuklanan ve 12 yıl sonra AYM tarafından ihlal kararı verilen Mazlum İçli’nin durumunu örnek gösterdi. Uçari “Mazlum İçli’nin 12 yılı çalındı. Bu gençlerin hayatını nasıl geri vereceksiniz?” diye sordu.

Rojin Kabaiş dosyası: Kurduğunuz özel ekip ne yaptı? 

Wan’da katledilen Rojin Kabaiş dosyasındaki gelişmeleri de soran Uçar, bakanlığın verdiği sözleri ve kurulan özel birimi hatırlatarak şu soruları yöneltti:

“Ekim ayından bu yana bir yıldan fazla bir zaman geçti. Rojin’in bedeninde iki erkek DNA’sına ulaşıldığı belirtilmişti; bu iki şahsı tespit edemediniz mi, yoksa tespit edilmek mi istenmiyor? Rojin’in katillerini bulamayan yargı sistemi, Bakanlığınızın izniyle Rojin’in avukatlarına soruşturma başlattı. Kurduğunuz özel ekip ne yaptı? Ailenin, son olarak dün amcasına yönelik olanlar dahil olmak üzere maruz kaldığı saldırıların önüne dahi geçemiyor olmanız bakanlığınızın sorumsuzluğudur.”

‘Tutsakların hakları kısıtlanıyor’ 

Sonrasında konuşan CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba ise, “Cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlülerin temel spor, sosyal etkinlik ve sohbet hakları kısıtlanıyor. Özellikle siyasi tutukluların bu insani haklarının ellerinden alınması kabul edilemez” diye konuştu.

‘Her yeni yargı paketinden sonra yargı daha da zayıflıyor’

Ardından konuşan Yeni Yol Grubu Ankara Milletvekili İdris Şahin de, vatandaşların hak arayışı konusunda derin endişelerinin olduğuna dikkat çekerek, “Hukuk kurallarının tavizsiz uygulanması şart. Çıkarılan her yeni yargı paketinden sonra yargı daha da yavaşlıyor, zayıflıyor. Hükümetin vaat ettiği ‘hedef süre’ uygulaması bir türlü gerçekleşmiyor, adliye kapılarında vatandaşın çaresiz bekleyişi uzayıp gidiyor” diye belirtti.

Tanhan, faili mechul cinayetler ve basına baskıları dündeme getirdi

Faili Meçhul Dosyaların incelendiği birim üzerine konuşan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Milletvekili Kamuran Tanhan, “Bugüne kadar bu dosyalarda soruşturma yapılmamış. Eğer soruşturma yapılmış olsaydı, DNA analizleri üzerinden suçluyu bulup tutukluyorsunuz bunlar o zaman neden yapılmadı. Savcılıklar görevlerini yerine getirseydi böyle bir birime ihtiyaç olmazdı. Dosyaları da neye göre seçiyorsunuz? Örneğin JİTEM dosyalarını neden almıyorsunuz? Dargeçit, Kızıptepe ve Musa Anter dosyası neden araştırmaya alınmıyor? JİTEM dosyalarına da inmeniz ve faili meçhul dosyaları açığa çıkarmanız gerekiyor” dedi.

‘5 bin 48 erişim engeli‘

Basın özgürlüğüne dair de değerlendirmelerde bulunan Tanhan, Dicle Fırat Gazeteciler Derneği’nin (DFG) 2025 yılı verilerine dikkat çekerek, hakkında soruşturma olan ve gözaltına alınan gazetecilerden bahsetti. Kamuran Tanhan şu ifadeleri kullandı:

“127 gazeteci gözaltına alındı. 5 bin 48 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi. Bunlardan biri de benim hesabım. Hiçbir sonuç ve kriter sunulmadan bu erişim engelleri getirildi. 100 sayfalık dosya bir günde onaylanıyor ve kapatılıyor. Hakim ve savcılar dosyaları incelemeden karar veriliyor. Haberlerde nefret söylemi, halkı kin ve düşmanlığa sevk eden haberlere yönelik soruşturma yapılmıyor. Bunlardan bir tanesi de kadınlara ilişkin haberlerdir, kadın katliamlarıdır. Yine kötü muamele eden jandarma hakkında haber yapan JINNEWS muhabiri Öznur Değer’e 1 yıl 6 ay hapis cezası verildi. Öznur Değer ne yapmış, haber yapmış ve bu bir gerçek. Bunun için bu cezayı reva gördünüz. Aynı gazeteci başka bir konuda suç duyurusunda bulundu, takipsizlik kararı verildi. Ne yazık ki burada görüyoruz suç duyurusunda bulunan kişinin kimliğine göre karar veriliyor.”

Sincan Kadın Kapalı Cezaevin’de tahliyeleri engellenen kadın tutsaklara değinen Kamuran Tanhan, Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulları’nın paralel mahkeme gibi hareket ettiğini söyledi.

Adalet Kaya: Şüpheli kadın ölümlerinde faillere cezasızlık zırhı örülüyor

Yargının kadına yönelik şiddet ve katliamlar söz konusu olduğunda etkin soruşturma yürütmek yerine cezasızlık politikaları yürüttüğünü kaydeden DEM Parti Amed Milletvekili Adalet Kaya, söz konusu cezasızlığı Gülistan Doku, Rojin Kabaiş ve Rojwelat Kızmaz dosyalarında gördüklerini belirtti. Yargının cezasızlık politikaları ile kadına yönelik şiddet ve şüpheli ölümlerde faillere cezasızlık zırhı ördüğüne dikkat çeken Adalet Kaya şunları söyledi:

“Haksız tahrik ve iyi hal indirimleriyle erkek şiddetini meşrulaştıran bir yargı ve bürokrasiyle karşı karşıyayız. Bu cezasızlık politikasının üstünün örtülmesinin sonuçlarını Gülistan Doku, Rojin Kabaiş ve Rojvelat Kızmaz dosyalarında en ağır şekilde gördük. Dersim’de kaybettirilen üniversite öğrencisi Gülistan Doku soruşturmasında iki idari amirinden kolluk kuvvetlerine kadar kamu gücü kullanarak delil karartıldı. Kamera kayıtlarının silindiği ve daha pek çok suç işlendiği ortaya çıktı. Aralarında dönemin valisinin de bulunduğu 38 kişi tutuklandı. Ancak halen Gülistan’a ne olduğunu bilmiyoruz. Dönemin valiliğinden, hastane görevlilerine pek çok kamu görevlisinin bu suça bulaştığını ve organize bir şekilde bu cinayeti örtbas ettiğini biliyoruz. Dönemin içişleri bakanı ve AKP milletvekili Süleyman Soylu hakkında nasıl hala fezleke düzenlenmedi? Bundan haberi olmaması da bir ihmal değil midir?”

Kabaiş ailesine saldırı ve Rojwelat Kızmaz dosyası

Gülistan Doku gibi Rojwelat Kızmaz’ın da şüpheli ölümünün araştırılması gerektiğini söyleyen Adalet Kaya, Gülistan Doku’nun yakın arkadaşı olan Rojwelat Kızmaz’ın da 4 yıl sonra şüpheli şekilde yaşamını yitirdiği, ve cenazesine Hasankeyf’te ulaşıldığını belirtti. Soruşturmada mobese ve çevre kameraların karartıldığına dikkat çeken Adalet Kaya şöyle devam etti:

“Otopside Rojvelat’ın kaybolduktan sonra üç gün boyunca telefonuna ulaşılabildiği tespit edildi ve buna rağmen hala ihmali bulunan kamu görevlileriyle ilgili bir soruşturma yok. Konuya dair soruşturmaya yer yoktur kararı verildi. Yine Rojin Kabaiş, kaybolduktan 18 gün sonra cansız bedenine ulaşıldı. Şimdi dosyaya getirilen kısıtlılık kararlarıyla soruşrutmanın şeffaf yürütülmesi engelleniyor. Rojin’in bedeninde bulunan iki ayrı erkek DNA’sına ATK neden 9 ay sonra açıkladı. Bu DNA’ların sahipleri nasıl hala bulunamadı. Rojin’in babasına ‘bu davadan vazgeçmezsen seni de Rojin’in yanına gömeriz’ diye tehdit mesajları gönderenler neden hala tespit edilmedi. Daha bugün Rojin’in Amcası Ahmet Kabaiş saldırıya uğradı. Kabaiş ailesinin can güvenliği neden sağlanmıyor? Bu tehdidi edenler neden açıklanmıyor? Hangi gerçeği kimi yargından kaçırmaya çalışıyorlar Sayın Bakan?”

DEM Parti’den bütçe görüşmelerinde Akın Gürlek’e süreç tepkisi: Sözünüz çok ama icraatiniz yok

Kaynak: MA