BM, Ukraynalı sivillere yönelik sistematik işkenceleri kınadı

(Photo by Tetiana DZHAFAROVA / AFP)

Birleşmiş Milletler Salı günü yaptığı açıklamada, Rus yetkililerin işgal ettiği Ukrayna bölgelerinde gözaltına alınan sivillere, cinsel şiddet de dahil olmak üzere, “yaygın ve sistematik bir şekilde” işkence uyguladığını bildirdi.

Yeni bir raporda BM insan hakları ofisi, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik tam ölçekli işgalinin başlangıcından bu yana “Ukraynalı sivil tutuklulara uluslararası hukukun ciddi ihlallerini oluşturan sistematik bir muamele” uyguladığı sonucuna vardı.

Raporda, BM soruşturmacılarının Haziran 2023’ten bu yana işgal altındaki bölgelerde gözaltına alındıktan sonra serbest bırakılan 216 sivil ile görüştüğü belirtildi. Sivillerin yüzde 92’sinin “esaretleri sırasında işkenceye ya da kötü muameleye maruz kaldıklarına dair tutarlı ve ayrıntılı anlatımlar” sunduğu ifade edildi.

Tanımlanan yöntemler arasında “coplar ve sopalarla ağır dayaklar, vücudun çeşitli bölgelerine elektrik şokları ve sahte infazlar” yer aldı. Birçok kişi ayrıca kendilerine veya yakınlarına yönelik ölüm ve şiddet tehditlerine, çeşitli aşağılamalara maruz kaldıklarını söyledi. Raporda, “Görüşülen birçok kişi, gözaltındayken birden fazla işkence ya da kötü muamele biçimine maruz kaldı” denildi.

BM insan hakları ofisi, Mayıs 2025’te Ukrayna makamlarının yaklaşık 1.800 Ukraynalı sivilin Rusya tarafından gözaltında tutulduğunu bildirdiğini, ancak gerçek sayının muhtemelen çok daha yüksek olduğunu vurguladı. Raporda, Rusya’nın yasal güvenceleri sık sık göz ardı etmesi ve ciddi hesap verebilirlik eksikliğinin, “birçok Ukraynalı sivili gözaltı süresince hukukun etkin korumasının dışında bıraktığı” belirtildi.

Siviller sokaklardan keyfi olarak toplandı

BM insan hakları yüksek komiseri Volker Türk yaptığı açıklamada, “İşgal altındaki topraklarda insanlar sokaklardan keyfi olarak alınmış, sürekli değişen yasal dayanaklarla suçlanmış ve günlerce, haftalarca, aylarca hatta yıllarca tutulmuş” dedi. “Bu korkunç çatışmadan ağır şekilde etkilenen sivil tutukluların insan haklarının, olası barış görüşmelerinde önceliklendirilmesi hayati önem taşıyor” diye ekledi.

İşkence çift taraflı

Salı günü yayımlanan raporda, Ukrayna makamları tarafından gözaltına alınan sivillerin de “işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı durumların” belgelendiği belirtildi.

Rapora göre, Temmuz ayı sonu itibarıyla Ukrayna, resmi tutukevleri ve cezaevlerinde çatışmayla bağlantılı 2.250’den fazla tutuklu bulunduğunu bildirdi. Bunların büyük çoğunluğunu Ukrayna vatandaşları oluştururken, yalnızca az sayıda Rus uyruklu kişi bulunuyordu.

Raporda, Ukrayna’nın kontrol ettiği bölgelerde kendi vatandaşlarının birçoğunu ulusal güvenlikle ilgili suçlamalarla — örneğin vatana ihanet ve casusluk — gözaltına aldığı belirtildi. Diğerleri ise Rus işgal makamlarıyla ilişkili işbirliği suçlamalarıyla karşı karşıya kaldı.

Raporda, bu tür suçlamaların geniş bir yelpazeye yayıldığı, işgal sırasında acil servis, inşaat, insani yardım ve çöp toplama gibi sıradan işleri yürüten kişilerin dahi yargılandığına dikkat çekildi.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***