İngiltere Savunma Bakanlığı’nın (MoD) 2022’de yaptığı büyük bir veri sızıntısı nedeniyle yaklaşık 7 bin Afganistan vatandaşı daha gizli bir programla ülkeye getiriliyor. Skandal, yaklaşık 20 bin kişinin kişisel bilgilerinin Taliban tehdidi altındaki ülkede açığa çıkmasına neden oldu. Aileleriyle birlikte yaklaşık 100 bin kişinin tehdit altında bırakıldı. Ancak hükümet bu hatayı yıllardır gizlemeye çalıştı.
Veri sızıntısı, İngiltere’nin Afganistan’daki misyonuna yardım eden kişilerin bilgilerini içeren bir e-postanın dikkatsizce paylaşılması sonucu yaşandı. Bilgiler Taliban’ın eline geçmiş olabilir; olayda birkaç kişinin öldüğü bildirildi ancak bunun doğrudan veri sızıntısıyla bağlantısı henüz kanıtlanmadı.
25 bine yakın Afganistanlı İngiltere’ye getirilmiş olacak
Skandalın ardından İngiltere veri sızdırılanların ve onların ailelerinin bulunduğu grupları ülkeye getirme kararı aldı. Bu operasyon gizlice 2023 yılında başlatıldı. O dönem iktidarda olan Muhafazakar hükümet, yaşananları kamuoyundan gizlemek için süper ihtiyati tedbir (superinjunction) kararı aldırdı. Bu karar, hatanın ve tahliye programının kamuoyunda tartışılmasını engelliyordu. Ancak bir yargıcın son kararıyla yasak kaldırıldı ve detaylar gün yüzüne çıktı.
Bugüne kadar toplamda 18 bine yakın Afganistanlı İngiltere’ye taşındı. Önümüzdeki haftalarda 6 bin 900 kişi daha getirilecek. Böylece veri sızıntısı nedeniyle tahliye edilenlerin sayısı 25 bin civarında olacak. Ancak on binlerce kişi geride kalacak.
Savunma Bakanı John Healey, parlamentoda yaptığı açıklamada olay için “içten bir özür” diledi. Yeni hükümetin şeffaflık yönünde adım attığını belirtti. Ancak mağdurların avukatları, hükümetin gerçeği gizlemek için yıllarca uğraştığını vurguladı. Barings Law adlı hukuk firması, yaklaşık 1.000 kişi adına dava açmaya hazırlanıyor.
Veri sızıntısının maliyeti 7 milyar sterlin
Skandalın yalnızca tahliye ve yerleştirme maliyeti 850 milyon sterlin olarak hesaplandı. Toplam kamuya maliyeti ise 6 milyar sterlini geçebilir. Bazı hükümet belgelerinde bu rakamın 7 milyar sterline ulaşabileceği belirtiliyor.
Veri ihlali 2022’de Boris Johnson döneminde yaşandı, ancak 2023’te fark edildi. Aynı yıl eylül ayında mahkeme yasağı getirildi. Geriye dönük değerlendirmelerde yetkililer, sızan verilerin Taliban tarafından kullanılsa bile durumun çoğu kişi için “önemli bir risk” yaratmadığını savundu. Ancak mağdurlar hala tehdit altında yaşadıklarını söylüyor.
Bu olay, İngiliz ordusunun Afganistan’da beraber çalıştığı yerellere yönelik sorumluluklarını yerine getirip getirmediği ve kamuoyunun bilgiye erişim hakkının nasıl engellendiği konusunda ciddi tartışmalara neden oldu.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
