Yalım Eralp: “İran-İsrail savaşının nedeni Trump”

İzlemek için:

Tehlikeli bir haftaya daha girdik. Evvela İran-İsrail Savaşı’ndan önce G7’den biraz kısaca bahsedelim. Bugün Kanada’da toplanıyor. Ukrayna’yı, Güney Kore’yi, Güney Afrika’yı, Brezilya’yı, Meksika’yı da davet etmişler. Şimdi gündemde yazılı olmayan birinci madde Trump’ı nasıl idare edeceğiz?

Çünkü Trump daha önceki bir toplantıyı son gününde terk etmiş. Kendisine hücum edildiğini görünce kızıyor, çekiliyor. Tabii ticari meseleler var, yani gümrük tarifeleri var. Tabii Ukrayna var ve tabii İran, İsrail var. Sonunda bir ortak bildiri neşredilmesi düşünülmüyormuş. Durum bu. 

Gelelim İran-İsrail savaşına. Şimdi Amerikalılar ve Trump diyor ki bizim bir dahlimiz yok. Bunu Oklahoma eyaletindeki saf vatandaşlarına anlatabilir Trump. Bu harbin nedeni Trump’ın kendisidir.

Hemen anlatayım. 2015 yılında zamanın Amerika Başkanı Barack Obama’nın devrinde beş güvenlik konseyinin daimi üyesi, artı Almanya, artı İran bir anlaşma imzaladı. Bu anlaşmanın amacı uranyum zenginleştirmesini kısıtlamak idi. Ve bir süre atom enerjisi ajansı bunu kontrol etti. Ta ki 2019 yılında kendisinden önceki anlaşmaların iyi olmadığına inanan Trump bu anlaşmadan çekildi.

Anlaşmadan çekilince tabii bu uranyum zenginleştirmesi konusunda da İran kendini serbest hissetti. Şimdi Trump İran’la bu konuda ikili müzakereler yaptı. 60 gün süre vermiş İranlara. Ultimatum gibi 60 gün bitince ertesi günü İsrail İran’a saldırdı. Şimdi Amerikalılar bizim dahlimiz yok diyorlar.

Doğrudur, Amerikan askerleri fiilen katılmıyor ama bunun İsrail ile Amerika arasında bir paslaşma olduğu aşikar. Zaten Trump ağzından da kaçırdı. 60 gün bitti bugün 61. gün yani İsrail’in eli serbest demeye getirdi. Şu anda durdurulamıyor.

Şu anlaşılıyor ki Amerikanların B-2 uçaklarının atacağı zemini iyice delen bombalar olmadıkça İran’ın nükleer faaliyetlerini yok etmek mümkün değil. Ha zarar veriliyor mu? Veriliyor. İran’ın bir takım askeri liderleri öldürülüyor mu? Öldürülüyor.

Trump ilginç bir şey söyledi: “Herhalde mutabakata varırlar.” Yani Amerika Birleşik Devletleri’nin izni, mutabakatı olmadan bu harp başlamazdı. Zaten harbin başlamasının nedeni de 2015 anlaşmasından Trump’ın 2019 yılında çekilmiş olması. Tabii son derece tehlikeli bir durumdayız.

Çünkü her iki tarafta birbirlerine füzeler atıyor. Havada İsrail hakim. Çünkü İran kontrol edemiyor hava sahasını. Ama İran da İsrail’e zarar veriyor. En azından halkı zor duruma sokmuş vaziyette.

Bu nasıl biter kimse bilmiyor. Bunun bitişi bence Trump’ın İsrail’e yeter artık demesine bağlı. O da henüz yeter artık zamanı gelmediği kanaatinde galiba. Bugünkü G7 toplantısında tabii Trump’a “sen bunu durdur”. Baskısı gelecektir.

Trump buna uyar mı uymaz mı belli değil. Amerika’nın içi de karıştı. Yasaları ihlal ederek Trump Los Angeles’teki nümayişleri, mitingleri, durdurmaya çalıştı. Her halükarda dünyayı karıştırması yetmiyormuş gibi Amerika’nın içini de karıştırmış durumda. Amerika’nın içinin karışık olması bütün dünyayı maalesef ilgilendiriyor.

Hepinize saygılar sunuyorum efendim.