Savaşın üçüncü yılında, Rusya ve Ukrayna yetkilileri bugün İstanbul’da yeniden masaya oturacak. Görüşmeler, Kiev’in Rusya’daki hava üslerinde onlarca stratejik bombardıman uçağını vurduğunu duyurmasının hemen ardından gerçekleşiyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın baskısıyla başlatılan doğrudan görüşmeler, Rusya’nın işgalinin ilk haftalarından bu yana ilk kez tekrar hız kazandı. Ancak kalıcı bir barış anlaşmasına yönelik henüz somut bir ilerleme sağlanamadı.
Görüşmeler, İstanbul Boğazı kıyısındaki lüks Çırağan Sarayı’nda yerel saatle 13.00’te başlayacak. Taraflar geçen ay yapılan ilk turda geniş çaplı bir esir takası üzerinde anlaşmış ve barış vizyonlarına dair ön değerlendirme notlarını paylaşmıştı.
Zelenskiy: Önce ateşkes, sonra liderler görüşmesi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, pazar günü yaptığı açıklamada Kiev’in tutumunu yineleyerek üç temel öncelik sıraladı: koşulsuz ateşkes, esirlerin serbest bırakılması ve kaçırılan çocukların iadesi. Ayrıca, barış için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le doğrudan görüşmek istediğini belirtti. “Kilit meseleler ancak liderler arasında çözülebilir” dedi.
Ancak Kremlin, Putin-Zelenskiy görüşmesinin yalnızca müzakere heyetlerinin önce geniş çaplı bir mutabakata varması halinde mümkün olabileceğini söylüyor. Moskova, savaş boyunca Zelenskiy’nin meşruiyetini sorgulamış ve defalarca görevden alınması çağrısı yapmıştı.
Rusya, Ukrayna’nın NATO’ya üyeliğinin engellenmesi, silahsızlandırılması ve toprak tavizleri gibi kapsamlı taleplerini “çatışmanın kök nedenleri” olarak tanımlıyor. Kiev ve Batılı müttefikleri ise bu talepleri “emperyalist yayılmacılık” olarak nitelendiriyor.
Karşılıklı saldırılar devam ediyor
Ukrayna, pazar günü Rus topraklarında şimdiye kadarki en iddialı saldırılarından birini gerçekleştirdiğini açıkladı. Güvenlik servisleri, 40 stratejik bombardıman uçağının hasar gördüğü operasyonun 18 ay süren gizli hazırlıklarla hayata geçirildiğini ve droneların Rusya içine gizlice sokulduğunu bildirdi.
Sahada ise çatışmalar sürüyor. Rus ordusu özellikle kuzeydoğudaki Sumi bölgesinde ilerleme kaydediyor. Görüşmelerde Rus heyetine, daha önce başarısız kalan 2022 müzakerelerini yürüten ve savaşı savunan okul kitapları yazan Putin danışmanı Vladimir Medinski başkanlık edecek. Ukrayna heyetinin başında ise bir süredir yolsuzluk iddialarıyla gündeme gelen Savunma Bakanı Rustem Umerov olacak.
Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık’tan “diplomatik danışmanlar” da Ukrayna heyetiyle yakın temas halinde İstanbul’da bulunacak.
Kritik başlıklar: Güvenlik garantileri ve toprak tavizleri
Ukrayna, Batı destekli güvenlik garantileri talep ediyor. NATO benzeri koruma mekanizmaları ya da sahada Batılı asker varlığı gibi talepler ise Moskova tarafından kesin biçimde reddediliyor. Kiev yönetimi, Rusya’nın işgali altındaki toprakların bir kısmını sadece diplomasi yoluyla geri alabileceğini kabul ediyor ancak resmi olarak herhangi bir bölgeden feragat etmeyi reddediyor.
Rusya ise Batı’dan Ukrayna’ya verilen askeri desteğin kesilmesini ve Ukrayna’nın halen kontrol ettiği bazı bölgelerin de kendisine bırakılmasını istiyor.
İstanbul’daki ikinci tur görüşmelerin sonucu, savaşın gidişatına dair ipuçları verebilir; ancak tarafların pozisyonları hala ciddi şekilde uzak görünüyor.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
