Trump’a Güney Afrika’dan rest: Kritik minerallerin satışını durdururuz

Türkmen Terzi | Cape Town, Tr724

Göney Afrika’nın Cape Town kentinde düzenlenen dünyanın en büyük madencilik yatırım etkinliği “Mining Indaba” öncesinde, Güney Afrika’ya yönelik tüm fonları askıya aldığını açıklayan ABD Başkanı Donald Trump’a sert tepki geldi. Trump’ın tehditi karşısında Mining Indaba’daki açılış konuşmasını iptal eden Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa’nın yerine, ülkenin Maden ve Enerji Kaynakları Bakanı Gwede Mantashe dünyadan gelen yatırımcılara seslendi. Mantashe, “Bize para vermiyorlarsa biz de onlara maden vermeyelim… Biz dilenci değiliz…” sözleri ile Trump idaresine meydan okudu.

Sosyal medya hesabından toprak reformunu eleştiren Trump, Güney Afrika’yı şu sözlerle eleştirdi: “Güney Afrika topraklara el koyuyor ve belirli insan sınıflarına (beyazlara) çok kötü davranıyor. Radikal Sol medyasının bahsetmek bile istemediği kötü bir durum. En azından büyük bir insan hakları ihlali herkesin gözü önünde gerçekleşiyor. Amerika Birleşik Devletleri buna izin vermeyecek, biz harekete geçeceğiz. Ayrıca, bu durumun tam bir soruşturması tamamlanana kadar Güney Afrika’ya sağlanan tüm gelecekteki fonları keseceğim.”

‘BİR SABAH UYANIP, BÖYLE KONUŞAMAZSINIZ’

Maden Konferansı’nda öğleden sonra tekrar medya karşısına çıkan Maden Bakanı Mantashe, kalabalık bir basın grubu önünde TR724’ün sorusunu cevapladı. “ABD Başkanı Trump dün hükümetinizi tehdit etti ve siz de sabah kendisine yanıt verdiniz. Neden böyle bir tepki verdiniz? Bundan sonra Amerika ile ilişkileriniz nasıl seyreder?” sorusunu Mantashe şöyle cevapladı. “Gelişmekte olan bir ekonominin dezavantajlarından biri, gelişmiş ekonomiler tarafından zorbalığa uğramasıdır. Benim vurgulamaya çalıştığım nokta bu. Ve artık gelişmekte olan ekonomilerin birleşip, kapasite geliştirip, zorbalığa karşı durmaları gerektiği bir döneme geldik. Esasen vurgulamaya çalıştığım şey buydu. Çünkü bir sabah uyanıp, ‘Afrika kıtasına yardım kesiyorum’ diyemezsiniz.”

Amerika’nın Güney Afrika’ya yardımlarının çok fazla olmadığını ifade eden Mantashe, “Örneğin AIDS programı için ABD’den gelen katkı yalnızca yüzde 17. Geriye kalan yüzde 76, bu ülkenin mali kaynaklarından geliyor. Dolayısıyla, sadece ABD’den gelen yüzde 17’lik katkı yüzünden zorbalığa uğramak bizim için kabul edilemez, ve biz saygıyla muamele görmek zorundayız. Anlaşılmalı ki, biz bağımsız bir devletiz. Biz Amerika Birleşik Devletleri’nin bir eyaleti değiliz. Biz bağımsız bir devlete sahibiz ve eğer bizimle bir meseleleri varsa, bizimle konuşmalılar.” ifadelerini kullandı.

Güney Afrika’nın diplomatik görüşmeler yaptıktan sonra kolektif olarak karar aldığını ifade eden Mantashe sözlerine şöyle devam etti: “Ancak, biz hiçbir zaman, hiçbir koşulda zorbalıkla karşı karşıya kalmamalıyız. Bu dersi küçük bir çocukken aldım. Ve bu bana öğretilen bir ev kuralıdır; ‘Kendini asla zorbalığa uğratma’. Çünkü, varlıklı bir ailenin çocuğu sana et sunarsa, onu al, beslen, ve evde kuru etle geçin. Bu böyledir. Onlar süper güç ve büyük bir ekonomi olabilir. Bence Amerika Birleşik Devletleri’nin bizi zorbalıkla ezmesine izin vermemeliyiz.”

Trump’ın Güney Afrika paylaşımının ardından Rand değer kaybetti. Aynı günün akşamına doğru tekrar toparlanırken, Güney Afrika Devlet Başkanlığı da Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa’nın X hesabından paylaştığı bildiri ile Trump’ın açıklamalarına cevap verdi: “Güney Afrika, hukukun üstünlüğü, adalet ve eşitliğe derinden bağlı anayasal bir demokrasidir. Güney Afrika hükümeti hiçbir araziye el koymamıştır. …yakın zaman önce kabul edilen Arazi Yasası bir kamulaştırma aracı değil, anayasanın yönlendirdiği şekilde halkın eşit ve hakkaniyetli bir şekilde araziye erişimini sağlayan anayasal olarak zorunlu bir yasal süreçtir… Trump yönetimiyle arazi reformu politikamız ve ikili çıkar konularıyla ilgili olarak görüşmeyi dört gözle bekliyoruz. Bu görüşmelerden bu konularda daha iyi ve ortak bir anlayışa sahip olacağımızdan eminiz…”

Trump’ı Güney Afrika’ya karşı dolduruşa getirdiği ileri sürülen Güney Afrika doğumlu Elon Musk ise X hesabından, “Neden açıkca ırkçı mülkiyet yasalarınız var?” sözleri Ramaphosa’nın paylaşımını eleştirdi.

Amerika geçen yıl Güney Afrika’ya 440 milyon dolar bağışta bulundu. Bu miktarın 315 milyon Dolar’ı Aids/HIV ile mücadele için verildi.