Trump, Ukrayna’dan askeri yardıma karşılık nadir elementleri istiyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zlenskiy’i “diktatör” diye nitelendirmesiyle dün doruk noktasına çıkan gerilim sürüyor. Öncesinde Trump Zelenskiy’nin Ukrayna’daki desteğinin yüzde 4 olduğunu ve ülkede seçimlere gidilmesi gerektiğini savunmuş, Zelenskiy de Kiev merkezli bir araştırma enstitüsünün oylarını yüzde 57’de gösteren anketine atıfla “Şu an beni değiştirmek isteyen varsa bu mümkün olmayacak” demişti.

Zelenskiy, Trump’ın Ukrayna’nın nadir elementleriyle ilgili imzalamak istediği anlaşmayı da gerekli güvenlik garantilerini içermediği gerekçesiyle imzalamadığını belirterek “Ben Ukrayna’yı savunuyorum. Ülkemizi satamam” demişti.

Yanıt olarak Trump’ın Ukrayna’da olağanüstü hal nedeniyle seçim düzenlenmemesine atıfla Zelenskiy’i “diktatör” diye nitelendirmesi ve “Hızlı hareket etse iyi olur. Aksi takdirde geride bir ülkesi kalmayacak” demesi, gözleri Trump’ın Ukrayna temsilcisi Keith Kellogg’un bugün Kiev’e yapacağı ziyarete çevirmişti.

Ancak Kellogg-Zelenskiy görüşmesi sonrasında planlanan basın toplantısı iptal edildi. Toplantının ABD’nin isteği üzerine iptal olduğu bildirildi.

Waltz: Anlaşma Ukrayna’nın umabileceği en iyi güvenlik garantisi

Kiev’de basın toplantısı düzenlenmedi ancak Washington’dan bugün gelen bir başka mesaj görüşmenin içeriğini ortaya koyar nitelikteydi. Trump’ın Ulusal Güvenlik Danışmanı Mike Waltz, Ukrayna yönetiminin ABD’ye yönelik eleştirilerinin “kabul edilemeyeceğini” belirterek Kiev’i söylemini yumuşatmaya ve nadir elementler anlaşmasını hızlı bir şekilde imzalamaya çağırdı.

Waltz, Kellogg-Zelenskiy görüşmesinin hemen öncesinde Fox TV’ye yaptığı açıklamada, nadir elementler anlaşmasının Ukrayna için “umabileceği en iyi güvenlik garantisi olduğunu”, ülkeye ABD’nin yatırım yapmasının yeni bir cephane sevkiyatından çok daha fazlası anlamına geldiğini kaydetti.

Trump Ukrayna’daki elementlerin yüzde 50’sini istiyor

ABD Başkanı Trump, ülkesinin üç yıldır Ukrayna’ya yaptığı milyarlarca dolarlık askerî yardım karşılığında Ukrayna’dan 500 milyar dolarlık nadir elementlere erişim talep etmiş, geçen hafta da anlaşma taslağını Zelenskiy’e iletmek üzere Hazine Bakanı Scott Bessent’i Kiev’e göndermişti.

Zelenskiy, kabul etmediğini söylediği taslakta ülkenin nadir elementlerinin yüzde 50’sinin ABD’ye devredilmesinin öngörüldüğünü belirtmişti. ABD yardımlarının bir dökümünü yapan Zelenskiy, Washington’dan Ukrayna’ya 67 milyar dolarlık silah ve 31,5 milyar dolarlık bütçe yardımı yapıldığını, karşılığında 500 milyar dolarlık nadir element talebinin “ciddi bir diyalog” olmadığını söylemişti.

Elektrikli taşıtlardan rüzgâr türbinlerine, cep telefonlarından yeşil enerjiye pek çok ileri teknoloji cihazının üretiminde kullanılan nadir toprak elementleri giderek daha fazla önem kazanıyor.