Lübnan Genelkurmay Başkanı Avn, iki yıllık siyasi krizin ardından ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçildi

Lübnan Meclisinde 13’üncüsü düzenlenen cumhurbaşkanı seçimi oturumunun ikinci turunda yeni Lübnan Cumhurbaşkanı belirlendi.

İlk turda sonuç alınamayan oturumun ikinci turunda yapılan oylamada Genelkurmay Başkanı Joseph Avn, 99 oy aldı. Oylamada 18 geçersiz, 9 çekimser, 2 de farklı bir aday için oy kullanıldı.

Ülke kanunlarına göre bir adayın cumhurbaşkanı seçilebilmesi için 128 sandalyeli Mecliste yapılan oturumda en az oyların 3’te 2’sini alması gerekiyor. Bu da 86 oya tekabül ediyor.

Avn, oturumun ilk turunda 71 oy almıştı.

İki yıldan fazla süren boşluğun ardından yapılan cumhurbaşkanlığı seçimi oturumu

Meclisteki son oturum 14 Haziran 2023’te yapılmıştı. Cumhurbaşkanının bu kadar uzun süre seçilememesi durumu, Lübnan’da ilk kez yaşanmıyor.

Lübnan Anayasası’na göre Hristiyan Maruni olması gereken cumhurbaşkanının daha önce de siyasi grupların anlaşamaması nedeniyle uzun süre seçilmediği oldu.

Eski Cumhurbaşkanı Mişel Avn da 2016 yılında Mecliste düzenlenen 46’ncı oturumda seçilebilmişti.

Yine Anayasa’ya göre Meclisteki sandalyelerin dini ve mezhepsel temele göre dağıtıldığı Lübnan’da birçok farklı fraksiyon bulunuyor.

Şii, Sünni, Maruni Hristiyan ve Dürzi gibi çok sayıda dini ve mezhebe dayalı partinin bulunması sebebiyle Mecliste çoğunluğun oyunu alabilecek ortak bir aday üzerinde fikir birliğine varılamıyor.

Bu dini ve mezhepsel gruplardan birine ya da birkaçına yakın olan ABD, Fransa, Suudi Arabistan ve İran gibi dış güçlerin de müdahale etmesiyle durum daha da karmaşık hale gelebiliyor.

Lübnan’da 31 Ekim 2022’de 13. Cumhurbaşkanı Mişel Avn’ın görev süresinin dolmasından bu yana farklı siyasi kesimler birbirlerinin adaylarına karşı çıkarak cumhurbaşkanlığı seçimini bloke etmişti.

Hizbullah yanlısı ve karşıtı siyasi blok arasındaki rekabetten dolayı yeni cumhurbaşkanı daha önce yapılan 12 oturuma rağmen bir türlü seçilmemişti.

İsrail’in 7 Ekim 2023’ten sonra Gazze’ye başlattığı saldırı ve Lübnan-İsrail sınırında yaşanan çatışmalar da Lübnan’da cumhurbaşkanlığı seçimi gündemini geri plana düşürmüştü.

İsrail ile Lübnan arasında 27 Kasım 2024’te varılan ateşkes antlaşması cumhurbaşkanlığı seçimine yeniden odaklanılmasına imkan sağladı.

Ateşkes anlaşmasının yürürlüğe girmesinden bir gün sonra 28 Kasım 2024’te Meclis Başkanı Nebih Berri, cumhurbaşkanı seçimi için 13. oturumun 9 Ocak’ta yapılacağını duyurdu.

Ateşkesin tam olarak uygulanabilmesi için işleyen bir hükümet ve görevi başında cumhurbaşkanı bulunmasına duyulan ihtiyaç tek aday üzerinde fikir birliği sağlanması konusunda itici güç oldu.

Lübnan’da yakın zamana kadar fiilen en büyük siyasi güç olan Hizbullah’ın İsrail ile arasında yaşanan çatışmalar ve Hizbullah’ın siyaseten de elinin zayıflamış olması cumhurbaşkanlığı seçimini kolaylaştıran bir etken olarak yorumlanıyor.

Joseph Avn kimdir?

Lübnan Meclisinin 14. Cumhurbaşkanı olarak seçtiği Genelkurmay Başkanı Joseph Halil Avn, 1964’te Lübnan Dağı bölgesine bağlı Sin el-Fin beldesinde doğdu.

Lübnan ordusuna gönüllü olarak katılan Avn, 1983’te Harp Okuluna kayıt oldu. Avn, 1985’te Teğmen, 2013’te Tuğgeneral, 2017’de ise Orgeneral rütbesine terfi etti ve aynı yıl Lübnan ordusunun 14. Genelkurmay Başkanı olarak atandı.

Evli ve 2 çocuk babası 61 yaşındaki Avn, siyaset bilimi, askeri bilimler ve uluslararası ilişkiler alanlarında eğitim aldı, Arapçanın yanı sıra Fransızca ve İngilizce biliyor.

Lübnan’ın çatışma dönemlerinde orduda aktif görevde bulunan Avn’ın birçok savaş madalyası bulunuyor.

Mecliste bugün düzenlenen oturumda ülkenin 14. Cumhurbaşkanı olarak seçilen Avn, Fuad Şihab, Emile Lahud, Mişel Süleyman ve Mişel Avn’ın ardından cumhurbaşkanı olarak seçilen 5. Genelkurmay Başkanı.

Lübnan Anayasası’na göre Cumhurbaşkanı Maruni Hristiyan, Başbakan Sünni, Meclis Başkanı ise Şiilerden seçiliyor.

AA