Gizemli Salgının Sebebi Ne? Yüzlerce Kişi Öldü, DSÖ Diken Üstünde

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde yüzlerce kişiyi etkileyen gizemli bir salgının nedeni hala belirsiz. Yetkililer, birkaç potansiyel etken üzerinde duruyor, ancak tıbbi malzeme yetersizliği ve lojistik sorunlar, uzak bölgede hastalığın tespitini ve müdahaleyi zorlaştırıyor.

Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ – WHO) göre 24 Ekim ile 5 Aralık tarihleri arasında ülkenin Kwango eyaletinde, çoğu beş yaş altı çocuklar arasında olmak üzere 406 tanımlanamayan grip benzeri hastalık vakası görüldü.

Birleşmiş Milletler (BM) sağlık kuruluşu 31 kişinin öldüğünü doğruladı, ancak Demokratik Kongo Cumhuriyeti sağlık yetkilileri, tıbbi tesislerin dışında ölen hastalar da dahil edildiğinde en az 71 kişinin öldüğünün doğrulandığını belirtti.

Hastalığın ateş, baş ağrısı, öksürük, burun akıntısı, yorgunluk ve vücut ağrıları gibi belirtileri bulunuyor. Geçtiğimiz hafta DSÖ, hastalığın nedenini tespit etmek ve tıbbi tedavi sağlamak üzere bölgeye bir hızlı müdahale ekibi gönderdi, ancak ajansa göre kırsaldaki bu uzak bölgeye karayoluyla ulaşmak iki gün sürüyor ve yağmur mevsimi de giden ekibi yavaşlattı.

Bölgede laboratuvar bulunmadığı için numuneler test edilmek üzere yaklaşık 700 km uzaklıktaki Kinşasa’daki ulusal laboratuvara gönderiliyor. DSÖ, “Bu zorluklar, bölgedeki sınırlı teşhis yöntemleriyle birleştiğinde, altta yatan nedenin belirlenmesini geciktirdi” açıklamasını yaptı. Yine de DSÖ, insanların semptomlarına ve şu ana kadar ölenlerin sayısına dayanarak yetkililerin hastalığın akut zatürre, grip, COVID-19, kızamık veya sıtma olabileceğine inanıyor.

‘BİRDEN FAZLA HASTALIK’

Sıtma, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde yaygın bir hastalık olarak biliniyor. 2021 yılında 30,5 milyondan fazla sıtma vakası bildirilirken, bu rakam dünya genelindeki tüm vakaların yüzde 12,3’üne tekabül ediyor. 2021’de ülkede yaklaşık 79.000 kişi sıtma nedeniyle hayatını kaybetti.

DSÖ, “Bu aşamada, vakalara ve ölümlere birden fazla hastalığın katkıda bulunması da mümkün” açıklamasını yaptı. DSÖ, ağır hastalığı olan tüm hastaların yetersiz beslendiği ve bunun da hastalığa katkıda bulunan muhtemel bir rol oynadığını ifade etti. Bölgedeki siyasi güvensizlik de halk sağlığı müdahalesini zorlaştırıyor.

Uluslararası Af Örgütü’ne göre Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde 100’den fazla yerel silahlı grup faaliyet gösteriyor ve ordu ile isyancı gruplar arasındaki çatışmalar, geçen yıl yapılan ulusal seçimlerin şiddete dönüşmesinden bu yana arttı.

DSÖ, “Silahlı grupların saldırı potansiyeli, müdahale ekipleri ve topluluklar için doğrudan bir risk oluşturuyor ve bu da müdahaleyi daha da aksatabilir,” dedi. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin salgını 29 Kasım’a kadar bildirmemesi ülke dışındaki sağlık yetkililerini hayal kırıklığına uğrattı.

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) Genel Müdürü Dr. Jean Kaseya geçen hafta gazetecilere verdiği demeçte “Neredeyse beş ila altı haftalık bir gecikmemiz var ve beş ila altı hafta içinde pek çok şey olabilir,” dedi. Bu arada DSÖ, gizemli hastalıktan kaynaklanan riskin yerel bölgede yüksek, ancak Demokratik Kongo Cumhuriyeti genelinde orta, Afrika’da ve küresel düzeyde düşük olduğunu bildirdi.