Çin’in tehditlerine rağmen Tayvan lideri Tsai, ABD topraklarında Temsilciler Meclisi Başkanı McCarthy ile görüştü

Serbest Görüş Dış Haberler

Çin’in tehditlerine rağmen Tayvan Devlet Başkanı Tsai Ing-wen, çarşamba günü ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy ile California’da bir araya geldi. 

Tsai, McCarthy’nin liderlik ettiği iki partiden de Kongre üyelerinin oluşturduğu heyetle Los Angeles’ın hemen dışındaki Ronald Reagan Başkanlık Kütüphanesi’nde buluştu. Bu vesileyle Tsai, ABD topraklarında Temsilciler Meclisi lideriyle görülen ilk Tayvan lideri oldu. 

Görüşmeden sonra McCarthy ile birlikte açıklamalarda bulunan Tsai, “Bugün ayakta tuttuğumuz barış ve uğraşarak kurduğumuz demokrasimizin emsalsiz bir tehditle karşı karşıya kaldığı sır değil” dedi. Tsai, “demokrasi ışığının yanık kalması için” çağrı yaptı. 

McCarthy de, “Tayvan ve ABD halkaları arasındaki dostluğun özgür dünya için çok önemli olduğunu” söyledi. 

“Biz birlikteyken daha güçlüyüz” diyen Tsai, “Yaşam stilimizi korumak için Tayvan, ABD’nin yanında olmasından minnettardır” ifadelerini kullandı.

Tayvan’ın bağımsızlığına karşı çıkan ve Çin’in bir parçası olduğunu savunan Pekin’in Dışişleri Bakanlığı, “Çin bu görüşmeye fazlasıyla karşıdır ve bunu kınamaktadır” dedi. 

Tayvan Savunma Bakanlığı, görüşmeden sonra Tayvan adasının 200 deniz mili açığında bir Çin vurucu timi gördüklerini bildirdi.  Savunma Bakanı, Çin ekibinin tatbikat yaptığını ancak zamanlamanın “hassas” olduğunu söyledi.

Dönemin ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, Çin’in itiraz ve tehditlerine rağmen geçen ağustosta Tayvan’a resmi ziyareti gerçekleştirmişti. Pelosi, 25 yıldır Tayvan’ı ziyaret eden en üst düzey ABD’li yetkili oldu.

Çin-Tayvan anlaşmazlığı

Çin’de İkinci Dünya Savaşı’nın ardından çıkan iç savaşta Mao Zedong liderliğindeki Çin Komünist Partisinin (ÇKP) 1949’da iktidarı ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan etmesi üzerine Çan Kay-şek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintag) üyeleri, Tayvan’a yerleşip 1912’de kurulan “Çin Cumhuriyeti” iktidarının Ada’da devam ettiğini ileri sürerek bağımsızlık ilan etmişti.

Bu girişim Çin tarafından kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971’e kadar Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda Çin’i temsil etmişti. 1950’ler ve 1960’larda çok sayıda ülkenin diplomatik ilişki tercihini Çin Cumhuriyeti’nden Çin Halk Cumhuriyeti’ne çevirmesinin ardından 1971’de BM Genel Kurulu’nda yapılan oylamada Pekin hükümetinin Çin’in tek meşru temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan’ın uluslararası örgütlerdeki konumu belirsiz hale gelmişti.

Pekin yönetimi, “Tek Çin” ilkesini benimseyerek Tayvan’ın kendi topraklarının parçası olduğunu savunuyor. Çin, boğaz ve çevresindeki askeri varlığının yanı sıra Tayvan’ın dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik ilişkiler kurmasına, BM’de ve diğer uluslararası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor.