Japonya enflasyonla tanıştı: 30 yıldır zam alamayan çalışanlar ‘isyanda’

– Negatif enflasyon nedeniyle çalışanlara yıllardır hemen hiç zam yapılmayan Japonya’da, enflasyonun yüzde 4 ile son 41 yılın en yüksek seviyesine çıkmasıyla denklem yavaş yavaş değişiyor. Dünyanın en büyük üçüncü ekonomisi de ‘enflasyon gerçeğiyle’ tanışırken, hükümet ve sendikalar zam yapılması için şirketler üzerindeki baskıyı artırıyor.

Japonya’da çalışanlar maaşlarına 30 yıldır neredeyse hiç zam alamıyordu. Ülkede on yıllardır süren negatif enflasyon sarmalı nedeniyle 1991’de yıllık brüt 38 bin dolar (yaklaşık 722 bin Türk Lirası) civarında olan ortalama ücret, 2021’de yaklaşık yüzde 5 artışla 40 bin dolar civarındaydı. Dünyanın en gelişmiş yedi ekonomisi (G7) arasında yer alan Japonya bu verilerle, aynı dönemde çalışanlarına ortalama yüzde 34 zam yapan Fransa ve Almanya gibi diğer G7 ülkelerinin gerisinde kalmıştı.

Ancak pandeminin ardından oluşan küresel resesyon riski ve yüksek enflasyonun beraberinde getirdiği hayat pahalılığı nedeniyle, Başbakan Fumio Kişida şirketlere zam çağırısı yapıyor. Bazı şirketler, Kişida’nın geçen ay yaptığı ‘enflasyonun üzerinde zam’ çağrısına kulak vermiş durumda.

SENDİKALAR YÜZDE 5 ZAM İSTİYOR

‘Ömür boyu istihdam’ sistemi nedeniyle Japon çalışanların büyük çoğunluğu performansları yerine kıdem ve deneyimlerine göre ücretlendiriliyor. Bu avantajı kaybetmek istemeyen çalışanlar ise çoğu durumda düşük zam oranlarına razı gelmek zorunda kalıyor.

Ancak yükselen enflasyonla durum tersine dönmeye başladı. Ülkenin en büyük işçi örgütü olan Japon Sendikalar Konfederasyonu bu yıl çeşitli şirketlerin yönetimiyle yaptığı görüşmelerde yüzde 5’lik ücret artışı talep edeceğini duyurdu. Toplu sözleşme görüşmelerinin bu ay başlaması bekleniyor.

JAPON PERAKENDE FİRMASI ÇALIŞANLARINA YÜZDE 40 ZAM YAPTI

Çok uluslu Japon perakende firması Fast Retailing (FRCOF) bunlardan biri. Geçen ay Japonya’da maaşları yüzde 40’a kadar artıracağını duyuran şirket, ülkede son yıllarda maaşların ‘düşük kaldığını’ da kabul etti. Şirket sözcüsü, söz konusu zamda enflasyon bir faktör olsa da, şirketin “rekabet gücünü artırabilmek için küresel standartlara uyum sağlamak” istediklerini belirtti.

Geçen ay yayınlanan bir Reuters anketine göre, ülkenin büyük firmalarının yarısından fazlası bu yıl ücretleri artırmayı planlıyor.

30 YILLIK ÖĞRETMEN EK GELİR İÇİN KİTAP YAZMAYA BAŞLADI

CNN’e konuşan öğretmen Hideya Tokiyoşi de ‘ücret döngüsü’nden şikayet edenlerden… Kariyerine yaklaşık 30 yıl önce Tokyo’da İngilizce öğretmeni olarak başlayan Tokiyoşi, Japonya’da çalışma hayatları boyunca zar zor zam almış bir işçi kuşağının parçası.

30 yıldır maaşına neredeyse hiç zam yapılmayan Hideya Tokiyoşi, üç yıl önce daha yüksek maaş umutlarını bir kenara bırakıp ek gelir için kitap yazmaya karar vermiş. Şu an 54 yaşında olan Tokiyoşi, “Kitap yazmak ve satmak bana ek gelir sağladığı için kendimi şanslı hissediyorum” diyor. “Bu şansım olmasaydı aynı ücret döngüsünde sıkışıp kalırdım” ifadelerini kullanıyor. (DIŞ HABERLER)