New York’ta Türkiye-İsrail temasları devam ediyor

Dışişleri Bakanı Yardımcısı Sedat Önal, İsrail Dışişleri Bakanlığı Genel Direktörü Alon Ushpiz ile görüştü. 

Birleşmiş Milletler 77. Genel Kurulu devam ederken New York’ta yapılan görüşmede Türkiye-İsrail ikili ilişkilerinin çeşitli veçheleriyle ele alındığı belirtildi. 

İki ülke arasında izlenen normalleşme sürecinden sonra İsrail, salı günü  Irit Lillian’ın Ankara Büyükelçisi olarak atanmasına karar verdiğini duyurmuştu. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da daha önce Tel Aviv’e büyükelçi atanacağını duyurmuş ve bu ismi belirlenince açıklanacağını bildirmişti. 

AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve İsrail Başbakanı Yair Lapid salı günü New York’ta bir araya gelmişti.

Türkiye büyükelçilerini 2010’da ve 2018’de geri çekmişti

İsrail-Türkiye ilişkileri uzun yıllar boyunca özellikle Filistin’in statüsü ve İsrail’in saldırıları nedeniyle iniş-çıkışlarla devam ederken, Mavi Marmara kriziyle dibe vurmuştu. 31 Mayıs 2010’da İsrail güçleri Gazze’ye insani yardım götüren Mavi Marmara gemisine uluslararası sularda baskın yapmış; baskında toplam 10 Türk vatandaşı hayatını kaybetmişti. Türkiye, bu baskından sonra dönemin büyükelçisi Oğuz Çelikkol‘u geri çekmiş ve 2016’ya kadar ilişkileri ikinci katip seviyesinde tutmuştu. 

2016’da yürütülen normalleşme süreci sırasında iki ülke birbirine karşılıklı büyükelçi atamış, ancak Aralık 2017’de dönemin ABD Başkanı Donald Trump’ın Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıdığını ilan etmesi ve ABD Büyükelçiliği’nin Tel Aviv’den Kudüs’e taşıması ilişkilerde yine kırılmaya sebep olmuştu. 

Filistinlilerin tepki protestolarında sivillere yönelik saldırılar nedeniyle çok sayıda insan öldü ve yaralandı. Bunun üzerine Türkiye 15 Mayıs 2018’de Tel Aviv büyükelçisini istişareler için merkeze çağırdı. Bugüne kadar ülkeler tekrar büyükelçi atamasında bulunmamıştı. 

İsrail ve Türkiye 2022’de bir kez daha normalleşme sürecine girdi ve iki ülke arasında diplomatik temasların yoğunlaşmasıyla ilişkiler ısındı. Şubat ayında Cumhurbaşkanlığı sözcüsü Büyükelçi İbrahim Kalın ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Sedat Önal, İsrail’e gitti. İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 9 Mart’ta 14 yıl sonra Türkiye’ye en yüksek seviyede ilk resmi ziyareti gerçekleştirdi. Çavuşoğlu da Mayıs sonunda İsrail’i ziyaret etti. Normalleşme sürecinde bazı anlaşmalar imzalandı. Bu Türk Dışişleri Bakanı tarafından İsrail’e yapılan 14 yıldır ilk ziyaretti.