Nükleer anlaşma: ABD’den ‘Tahran taviz verdi’; AB’den ‘çoğu ülke teklifi kabul etti’ açıklaması

ABD yönetimindeki üst düzey bir yetkilinin görüşlerine atıfta bulunan Reuters özel haberinde, İran’ın uluslararası denetçilerin Tahran’ın nükleer programıyla ilgili başlattıkları bazı soruşturmalara son verilmesi yolundaki ısrarı da içinde olmak üzere öne sürdüğü koşulların önemli bölümlerini geri çektiği aktarıldı.

Bu arada Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, İran ile müzakerelere katılan ülkelerin önemli bir kısmının AB’nin önerisine destek verdiğini bildirdi.

ABD’nin ise AB’nin önerisine kısa zamanda yanıt vereceği kaydedildi. Konuyla ilgili Reuters’e konuşan ABD yönetiminden üst düzey bir yetkili, Tahran’ın tavizler vererek önemli koşullarını geri çektiği görüşünü dile getirdi.

ABD yetkilisi, “Geçen hafta geldiler ve anlaşmayı engelleyen önemli koşullarını geri çektiler. Başkan Joe Biden’ın kabul edebileceği şartlarla anlaşmaya geri dönme yolunda ilerlediklerini düşünüyoruz. Bugün anlaşmaya daha yakınsak, bunun nedeni, İran’ın harekete geçmesi ve başından bu yana tutunduğu konularda taviz vermesi.” dedi.

İran’ın öne sürdüğü koşullar neydi?

Tahran’ın, ABD’nin Devrim Muhafızlarını, terör örgütleri listesinden çıkarma talebi de İran’ın koşulları arasında yer alıyor.

İran ayrıca, ABD’nin anlaşmadan tek taraflı çıkmaması için garanti vermesini şart koşuyor.

ABD’nin Devrim Muhafızlarını terör örgütleri listesinden çıkarmasının söz konusu olmadığını belirten ABD’li yetkili, Tahran’ın bu konuda da taviz verdiğini ve sadece Devrim Muhafızları ile ilgili bazı şirketlere konulan yaptırımların kaldırılmasını talep ettiği ancak bunun da Washington yönetimi tarafından kabul edilmeyeceğini bildirdi.

ABD ve İran arasında görüş ayrılığının hala sürdüğünü ve nihai anlaşmaya ulaşmanın beklenen uzun sürebileceği kaydeden yetkili, “İran’ın yanıtı üzerinde çalışıyoruz. Yakında biz de cevabımızı vereceğiz. Anlaşmayı sağlarsak İran’a yönelik bazı yaptırımlar kalkacak. Ancak İran nükleer programını sona erdirmek zorunda.” dedi.

ABD’li yetkili ülkesinin istediği anlaşmaya göre, İran’ın çok sınırlı seviyelerin üzerinde uranyum zenginleştirmesinin ve stoklamasının yasaklanacağını sözlerine ekledi.

Borrell: Müzakerelere katılan ülkelerin çoğu teklifimizi kabul etti

İspanyol televizyonuna konuşan AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ise AB’nin önerisine müzakerelere katılan ülkelerin çoğunun destek verdiğini belirterek, “Müzakerelere katılan ülkelerin önemli bir kısmı bizim önerimizle aynı fikirde. ABD anladığımı kadarıyla hala bu öneriyi tartışıyor. Bu hafta içinde onlardan bir yanıt almayı umut ediyoruz.” dedi.

İran’ın bazı değişiklikler talep ettiğini kaydeden Borrell, bununla ilgili detay vermedi.

İran ile nükleer anlaşmanın tarafları arasında Nisan 2021’den bu yana devam eden müzakerelerde sona gelinirken, müzakerelerin koordinatörlüğünü üstlenen AB’nin sunduğu taslak anlaşma metni sonrasında taraflar nihai anlaşmaya varma konusunda önceki aylara nazaran çok daha olumlu işaretler veriyor.

İran Dışişleri Bakanlığı, taslak metne verdikleri yanıta karşılık ABD’nin görüşlerini iletmesini beklediklerini açıklamıştı.