Çin-Tayvan gerilimi: Pekin askeri tatbikatlarını sürdürmeye karar verdi

Çin Ordusu Doğu Cephesi Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, tatbikatlarda denizaltı-savar saldırılar ve deniz baskınları üzerinde çalışılacağı kaydedildi.

Çin Pazar gününe kadar dört gün devam eden son askeri tatbikatı, ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin Tayvan’ı ziyaret etmesine tepki olarak düzenlemişti.

Tayvan ise Çin’i, bu tatbikatlarda aslında adayı işgal egzersizleri yapmakla suçluyor.

Pazartesi günü yaptığı açıklamada Tayvan yönetimi Çin uçaklarının ve gemilerinin tatbikat boyunca henüz kendi hava sahası ve kara sularına girmediğini bildirdi.

ABD, Avustralya ve Japonya Çin’in tatbikatlarını, asıl amacının Tayvan Boğazı’nın statüsünü değiştirmek olduğunu söyleyerek kınadılar. Çin ana karası ile Tayvan birbirinden 180 kilometre genişliğindeki Tayvan Boğazı ile ayrılıyor.

Washington Pekin’i ayrıca, Pelosi’nin ziyaretine misilleme amacıyla iklim değişikliği de dahil bir dizi konuda işbirliğini kesmekle de suçluyor.

Çin ile Tayvan arasındaki sorun ne?

Çin, Tayvan’ı gerekirse güç kullanarak geri almaya hakkı olan ayrılıkçı bir bölge olarak görüyor. Fakat kendi yönetimine sahip Tayvan da kendisini Çin’den ayrı görüyor.

Bu durumda dünya liderlerinin Tayvan’ı tanımaya yönelik en küçük bir iması bile Çin’in öfkeli tepkisine yol açıyor.

Tayvan’ı 25 yıldır ziyaret eden en üst düzey ABD’li politikacı olan Pelosi’nin ziyareti Pekin yönetimi tarafından “bağımsızlığının ihlali” olarak yorumlanmıştı.

Çin, Amerikan Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin Tayvan’a yaptığı ziyarete tepki olarak ABD’yle bazı alanlarda işbirliğini askıya aldığını açıklamış, ABD’yle askeri diyaloğu kestiğini; iklim kriziyle, sınır ötesi suçlarla ve yasa dışı göçle mücadele gibi konularda da artık işbirliği yapmayacağını duyurmuştu.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ise Çin’i, Pelosi’nin barışçıl ziyaretini, Tayvan çevresinde askeri faaliyetlerini artırmak için bahane olarak kullanmakla suçlamış, Pelosi’nin gezisi sonrası Çin ve ABD karşılıklı olarak başkentlerdeki büyükelçiliklerini Dışişleri Bakanlıklarına çağırmışlardı.

ABD, Tayvan politikasında uzun yıllardır hassas bir denge güdüyordu.

Bir yandan, sadece Çin hükümetini tanıyan ve diplomatik ilişkilerini Taipei yerine Pekin ile kuran “Tek Çin” politikasına uyuyor. Ama diğer yandan ada ile Tayvan’ın kendini savunması için silah satmayı da içeren gayri resmi bir ilişki sürdürüyor.

Çin’in kapsamlı tatbikatları

Tayvan çevresindeki askeri tatbikatların yeniden başlaması öncesinde Çin denizcilik yetkilileri egzersizlerin başka alanlarda da yapılabileceğini açıklamışlardı.

Geçtiğimiz Cumartesi günü başlayacağı ilan edilen Çin ile Kore yarımadası arasındaki Sarı Deniz’deki Çin askeri tatbikatları Ağustos ayı ortasına kadar sürecek ve gerçek cephane kullanılacak.

Ayrıca Sarı Deniz’in kuzeyindeki Bohai denizinin bir bölgesinde de bir ay sürecek tatbikatlar Cumartesi günü başlatıldı.