Belçika’da parlamento İran’la mahkum takası anlaşmasını onayladı, muhalefet tepkili

Temsilciler Meclisi’nde Çarşamba akşamı oylanan ve suçluların değişimini öngören anlaşma, 41 hayır oyuna karşı 79 oyla kabul edildi. 11 milletvekili ise çekimser oy kullandı.

Yasa tasarısı, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu’nda 6 Temmuz’da kabul edildikten sonra yoğun tartışmaya neden olmuştu.

Muhalefet, düzenlemeyi, “terörizm” suçlaması ile Anvers Mahkemesi tarafından 20 yıl hapis cezasına çarptırılan İranlı diplomat Esadullah Esedi’yi kurtarmaya yönelik kampanyanın bir parçası olduğunu savunarak eleştiriyor.

Muhalefete göre böyle bir düzenleme İran yönetimini, ülkesine gelen yabancı ülke vatandaşlarını rehin tutarak yurt dışındaki İranlı suçluların iadesi için baskı yapma yolunda cesaretlendirecek.

‘Esadullah Esedi’yi kurtarma kampanyası’

Muhalefetteki Yeni Flaman İttifakı Partisi (N-VA) düzenleme için “şeytanın anlaşması” yorumunu yaptı, hükümeti “Tahran yönetiminin şantajına kapıyı aralayarak daha fazla Belçikalı’yı tehlikeye atmakla” suçladı.

Başta Fransa ve ABD olmak üzere diğer bazı Batılı ülkeler de, Belçika hükümetini, İran’ın ilerleyen süreçte Batı’ya şantaj yapmasına izin verecek adımlar atılmaması konusunda uyarmıştı.

Hükümet ortağı Sosyal Demokrat Parti anlaşmaya, parlamentonun süreci kontrol etmesi koşuluyla destek verdi, iadeler konusunda ek garantiler istedi.

Belçika Devlet Güvenliği Kurumu da, partilerin meclis grup başkanlarını bu konuda bilgilendirdi.

Başbakan Alexander De Croo ve Adalet Bakanı Vincent Van Quickenborne, yurt dışında haksız yere hapsedilen Belçika vatandaşlarına yardım etmek amacıyla böyle bir düzenleme hazırlandığını söyledi.

Hükümetin, güvenlik kurumlarının da tavsiyesine uyduğunu belirten Bakan Van Quickenborne, bu düzenlemenin “Esadullah Esedi’nin serbest bıraılması anlamına gelmediğini” söyledi.

Belçika hükumetine göre, Şubat ayından bu yana İran’da tutuklu bulunan sivil toplum kuruluşu çalışanı Olivier Vandecasteele gibi vatandaşların kurtarılması amacıyla böyle bir yasal düzenleme hazırlandı.

Tasarı gündeme geldiğinde, İran’da casusluk suçlamasıyla idama mahkum edilen Brüksel Üniversitesi misafir öğretim üyesi Ahmedreza Celali’nin serbest bırakılması için hazırlandığı öne sürülmüştü.  

Ancak İsveç vatandaşı olan Celali’nin, bu iade düzenlemesinden yararlanması pek mümkün görünmüyor.

Patlayıcı bulunan çantayı teslim etmişti

Belçika’daki tartışmalı yasanın odağındaki isim olduğu belirtilen 50 yaşındaki Esadullah Esedi, İran’ın Viyana Büyükelçiliği’nde diplomat olarak çalışıyordu.

Polis kaynaklarına göre, Esedi aslında İran’ın “312 Departmanı” adlı bir güvenlik birimi üyesi ve diplomatik koruma sayesinde Avrupa’daki İranlı rejim muhaliflerini hedef alan farklı faaliyetlerde bulunuyordu.

İranlı rejim muhalifi Halkın Mücahitleri örgütünün 2018 yılında Fransa’da yapacağı toplantıya saldırı düzenlemeleri amacıyla, Lüksemburg’da buluştuğu bir İranlı çifte patlayıcı madde verdiği belirlenen Esedi, dönüş yolunda Almanya polisi tarafından gözaltına alındı.

Esedi’nin buluştuğu İran asıllı çift, Anvers’ten Paris’e giderken patlayıcı bulunan çanta ile yakalandı. 

Belçika, Almanya ve Fransa’nın ortak operasyonu sonucu, muhaliflere yönelik saldırı önlenirken Anvers’te yargılanan Esadullah Esedi, 20 yıl hapse mahkum edildi.

Bombalı çanta ile yakalanan Amir Saadouni ve Nasimeh Naami 15’er yıl, Esedi’ye yardım ettiği belirtilen Mehrdad Arefani de 17 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

KAYNAK: BBC TÜRKÇE – YUSUF ÖZKAN