Ukrayna’dan ‘taviz’ sinyali: NATO üyeliği girişiminden vazgeçebiliriz

ABD ve İngiltere başta olmak üzere Batı ülkeleriyle Moskova’yı karşı karşıya getiren Ukrayna-Rusya gerilimi sürerken, Kiev hattından dikkat çeken bir çıkış yapıldı.

BBC’ye konuşan Ukrayna’nın İngiltere Büyükelçisi Vadym Prystaiko, “Rusya ile savaştan kaçınmak için NATO üyeliği girişiminden vazgeçebileceklerini” dile getirdi.

Prystaiko,’NATO üyeliğine dair pozisyonlarını değiştirip değiştirmeyeceklerine ilişkin soruya verdiği yanıtta, Ukrayna’nın NATO’ya katılma hedefinde ‘esneklik’ göstermeye istekli olduğunu kaydetti. Prystaiko, “Özellikle de bu şekilde tehdit ediliyorsak, bu şekilde şantaja maruz kalıyorsak ve buna itilirsek…” ifadelerini kullandı.

İNGİLTERE’DE ‘TAVİZ’ OLARAK YORUMLANDI

Bu sözler, İngiltere’de Ukrayna tarafından verilmiş bir ‘taviz’ olarak yorumlandı. BBC’nin Kiev muhabiri James Waterhouse ilgili haberi Twitter’da paylaşırken ‘bir tavize dair ilk önemli ipucu’ ifadelerini kullandı; İngiltere’nin Savunmadan Sorumlu Devlet Bakanı James Heappey de ‘Ukrayna NATO üyeliğine dair ne karar verirse versin destekleyeceklerini’ söyledi. 

Heappey, “Eğer Ukrayna bir NATO üyesi olmamayı teklif etmeye verirse, bunu destekleriz. Bu Ukraynalıların kararı. Eğer pozisyonları korumayı isterler ve gelecekte NATO’ya katılabileceklerini söylerlerse, bunu da destekleriz çünkü egemenlik budur ve biz de bunu destekliyoruz” dedi.

ZELENSKİY: NATO VE AB ÜYELİĞİ MUTLAK ÖNCELİK

Ancak büyükelçinin sözleri Kiev’de hoş karşılanmadı. ABD ile NATO Rusya’ya bu yönde bir söz vermeyi reddetmişken ve gelecekteki olası NATO üyeliği Ukrayna anayasasında da yer alırken, Devlet Başkanı Zelenskiy büyükelçiden izahat istedi.

Zelenskiy sözcüsü aracılığıyla yaptığı açıklamada, “İngiltere Büyükelçisi’ne NATO üyeliği konusunda ne demek istediğini açıklaması için bir fırsat verilmeli” dedi. Açıklamada, “Ukrayna’nın NATO ve AB’ye üye olma arzusu anayasada da yer almaktadır. Kuzey Atlantik İttifakı ve Avrupa rotası Ukrayna için mutlak bir öncelik olmayı sürdürmektedir” denildi. 

ELÇİDEN ‘DÜZELTME’

Zelenskiy’nin açıklamalarıyla eş zamanlı olarak, Prystaiko’dan da ‘düzeltme’ geldi. Prystaiko, “Savaştan kaçınmak için birçok tavize hazırız ama bunların NATO’yle bir alakası yok. NATO üyeliğine bağlılık Ukrayna anayasasında da yer almaktadır” açıklaması yaptı. Büyükelçi, “NATO üyeliğine dair arzumuzu ertelemiyoruz” derken, ittifaka üye olmadan önce ABD ve İngiltere’yle savunma amaçlı ikili anlaşmalar yapmak istediklerini de ekledi.

Ukrayna’nın potansiyel NATO üyeliği, Rusya ile Batı ülkeleri arasındaki önemli sorun başlıklarından biri. Moskova, NATO’nun komşusu olan Ukrayna’yı içine alarak genişlemesini ‘kırmızı çizgi’ olarak kabul ediyor. İttifakın sınırlarına füze yerleştirmesini istemeyen Rusya, ABD ve NATO’dan Ukrayna’nın NATO üyesi olmayacağına dair garanti de içeren bir dizi güvenlik talebinde bulunmuştu.

Batılı ülkeler ise Rusya’nın Ukrayna’yı işgal edebileceğini iddia ediyor.