İran’a yaptırım muafiyetleri geri geliyor

Fotoğraf: Reuters

Başkan Joe Biden yönetimi Tahran’la 2015’te imzalanan nükleer anlaşmayı yeniden canlandırmak için görüşmelerde son döneme girilirken, İran’ın sivil nükleer faaliyetleriyle ilgili yaptırım muafiyetlerini geri getirdi. Muafiyetlerin, JCPOA’nın tam olarak uygulanmasına karşılıklı dönüş konusunda bir anlaşmaya varılmasına yardımcı olmak ve İran’ın JCPOA taahhütlerini yerine getirmesinin zeminini hazırlamak amacını taşıdığı belirtildi. Muafiyetler ABD’yi nükleer anlaşmadan çeken eski Başkan Donald Trump döneminde 2019 ve 2020 yıllarında iptal edilmişti.

İŞBİRLİĞİ YAPAN ÜLKELERE YÖNELİK YAPTIRIM TEHDİDİNİ KALDIRIYOR

Muafiyet, Rusya, Çin ve Avrupa gibi İran’ın nükleer programının askeri olmayan kısımlarıyla Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) adlı nükleer anlaşma kapsamında işbirliği yapan ülkelere yönelik yaptırım tehdidini kaldırıyor.

Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın muafiyetlerle ilgili imzaladığı bir rapor Kongre’ye gönderildi. Raporda muafiyetlerin geri getirilmesinin Viyana’daki müzakereleri olumlu etkileyeceği belirtildi.

MUAFİYETLERİN BİR VAADE İSTİNADEN YA DA BİR KARŞILIK OLARAK VERİLMEDİ

VOA’nın aktardığı Reuters haber ajansına göre mektupta muafiyetlerin, JCPOA’nın tam olarak uygulanmasına karşılıklı dönüş konusunda bir anlaşmaya varılmasına yardımcı olmak ve İran’ın JCPOA taahhütlerini yerine getirmesinin zeminini hazırlamak amacını taşıdığı belirtildi.

Mektupta muafiyetlerin ayrıca nükleer yayılmanın önlenmesine, ABD’nin nükleer güvenlik çıkarlarına ve İran’ın nükleer faaliyetlerini kısıtlama amacına hizmet ettiği belirtildi. Muafiyetlerin bir vaade istinaden ya da bir karşılık olarak verilmediğine dikkat çekildi.

ABD ve İran, Viyana’da Nisan ayından bu yana sekiz tur dolaylı görüşme düzenledi. Görüşmelerle Tahran’ın nükleer programına getirilecek kısıtlamalar karşılığında JCPOA’in yeniden yürürlüğe konması hedefleniyor. Görüşmelerin dokuzuncu turunun ne zaman olacağına dair resmi açıklama yapılmadı ancak Reuters’a göre beklentiler gelecek haftaya işaret ediyor.

Trump’ın ABD’yi 2018 yılında JCPOA’den çıkarmasıyla Tahran yeniden sert yaptırımlara maruz kalmış, bunun karşılığında nükleer programına anlaşmayla konulan sınırlamaları aşamalı olarak kaldırmıştı.