Operasyon ihtimali, özerk yönetim ve Şam hükümeti arasındaki müzakereyi hızlandırdı

Türkiye’nin kuzey Suriye bölgesine operasyon yapılabileceğini açıklamasının ardından Suriye sahasında askeri ve siyasi hareketlilik arttı.

Bir taraftan Türkiye’nin desteklediği Suriyeli silahlı gruplar üzerinden harekata hazırlandığı iddiaları gündeme gelirken diğer taraftan Rusya destekli Suriye ordusunun olası operasyon bölgesine askeri savunma hazırlığı görüntüleri yayınlanıyor.

DW Türkçe’ye konuşan Şam merkezli El Vatan gazetesinden Silva Razouk’a göre Şam, “Türkiye’nin operasyon niyetinin temel sebebinin Türkiye iç politikası olduğunu düşünüyor.”

“Erdoğan’ın Türklerin çoğunda karşılık bulacak bir düşmana karşı askeri operasyon yapmaya ihtiyacı var” diyen Razouk ikinci sebebin sıkışan Suriye politikasında yeni bir pazarlık alanı açmak olduğunu savunuyor.

Razouk, “Türkiye Rusya’yı ‘bana burayı ver, sana orayı vereyim’e ikna etmeye çalışıyor. ‘Bana Tel Temir’i ver, sana İdlib’i vereceğim.’ Ancak Amerika faktörü de göz önüne alındığında Türkiye’ye Suriye sahasında yeni bir yayılma sağlayacak yeşil ışığın henüz yakılmadığı açık” dedi.

ŞARTLAR DEĞİŞTİ

Sahadaki bazı gelişmeler ve hem Rusya hem de ABD’den gelen bazı açıklamalar iki ülkenin de operasyona karşı olduğu izlenimine yol açtı.

Suriyeli gazeteci Silva Razouk’a göre, “Türkiye daha önce yaptığı bütün askeri operasyonları Rusya ve Amerika ile yaptığı anlaşmalar sayesinde gerçekleştirdi ancak Suriye sahasında şartlar büyük ölçüde değişti.”

Şam kaynakları bir süredir Joe Biden döneminde ABD’nin Suriye politikasının daha esnek olacağı ve Rusya ile çeşitli alanlarda ve seviyelerde ittifak sağlayacağını savunuyor.

Öz yönetim bölgesindeki Kamışlı kentinde bulunan havaalanı ayaklanmanın başından itibaren Şam’ın kontrolündeydi. Ancak Kürtlerin, Araplar ve Süryanilerle birlikte kurdukları öz yönetim ve silahlı gücü olan Suriye Demokratik Güçleri’yle (SDG) birlikte hareket eden ABD öncülüğündeki koalisyon kuvvetlerinin bölgede hâkim olması sebebiyle Rusya buralarda nadiren varlık gösteriyordu.

Türkiye’nin operasyona hazırlandığına dair açıklamalarının hemen ardından Rusya’nın Kamışlı havaalanına askeri uçak göndermesi “ABD-Rusya ittifakı” olarak yorumlanıyor.

Razouk, Suriye ordusunun SDG’nin kontrolündeki bölgelere askeri konvoylar ve teçhizat gönderdiğini hatırlatarak, “Suriye ordusunun Rusya ile birlikte (Tel Temir kasabası çevresinde) yaptığı askeri tatbikat da ‘Türkiye’nin yeni bölgeler işgal etmesine engel olmak için çatışmaya girmeye hazırım’ şeklinde güçlü mesajlardan” dedi.

‘HALKIMIZI SAVUNMAK İÇİN SURİYE ORDUSUYLA BİRLİKTE DURMAMIZ DOĞAL’

Şam ile öz yönetim arasında diplomasi kanalları hep açık tutulsa da birçok gerginlik var. İki tarafın yerel güçleri öz yönetimin okullardaki müfredatı değiştirmesi, petrol ve tahıl ürünlerini Şam’a göndermek istememesi, ABD ile yakın ilişkiler, Şam’ın müzakere süreçlerinde esnememesi ve öz yönetimi tanımaması gibi sebeplerle zaman zaman çatışabiliyor.

Joe Biden dönemindeki ABD’nin Suriye ve öz yönetime yönelik politikasının belirsiz olması gibi sebeplerle Şam ile öz yönetim arasındaki diyalog süreci yeniden canlanmaya başlamıştı.

Şam kaynakları Türkiye’nin operasyon yapma ihtimali ile birlikte bu sürecin hızlandığını ve son bir hafta içinde taraflar arasında birçok görüşme yapıldığını belirtiyor.

Rusya’nın arabuluculuğunda gerçekleşen görüşmelere paralel olarak öz yönetim bölgesinden yapılan açıklamalarda “Suriye’nin toprak bütünlüğü ve saldırılara birlikte karşı koyma” gibi vurgular öne çıkıyor.

Öz yönetimin Şam temsilcisi olan Muhammed Eybesh, öz yönetim bölgesinin Suriye coğrafyasının bir parçası olduğunu belirterek, “Demokratik öz yönetim bölgesini hedef alan bir saldırı olursa bölgemizi ve halkımızı savunmak için Suriye ordusu ile birlikte durmamız doğal” dedi.