NATO üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarının katıldığı zirve, Belçika’nın başkenti Brüksel’deki NATO karargahında başladı. Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da katılıyor.
ABD Başkanı Joe Biden, NATO’nun ABD’nin çıkarları açısından hayati önem taşıdığını vurguladı.
Biden, 1949’da Washington’da imzalanan ve NATO’yu kuran Kuzey Atlantik Antlaşması’nın 5. maddesinde tarif edilen ortak savunmayı “kutsal bir yükümlülük” olarak gördüklerini söyledi.
Bu madde, NATO’ya üyesi herhangi bir ülkeye saldırının, tüm NATO üyesi ülkelere yapılmış sayıldığını kayda geçiriyor.
ABD Başkanı seçildikten sonra ilk kez ülkesinin müttefikleriyle bir araya gelen Biden, Avrupa’nın, ABD’nin müttefiklerinin yanında olduğunu ilmesini istediğini söyledi.
NATO’nun Biden’ın selefi Donald Trump’la ilişkileri ise inişli çıkışlı bir çizgi izlemişti.
Biden ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, Brüksel’de ikili bir görüşme yapacak.
Erdoğan, NATO Zirvesi vesilesiyle düzenlenen Brüksel Forumu etkinliğinin “İstikrara Katkı” başlıklı oturumunda bir konuşma yaptı. Erdoğan, NATO’ya mesajında, “Terörün her türlüsüne karşı yürüttüğümüz mücadelede maalesef müttefik ve ortaklarımızdan beklediğimiz destek ve dayanışmayı göremedik” dedi.
NATO Genel Sekreteri Stoltenberg: Çin’in yükselişine ortak yanıt vermeliyiz
Öte yandan, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, zirve öncesi yaptığı açıklamada, Biden’la birlikte çalışmayı dört gözle beklediklerini söyledi.
Jens Stoltenberg, gündemlerindeki en önemli konulardan birinin ise Çin olacağını belirtti, “Yükselen Çin’e ortak yanıt vermeliyiz” dedi.
“Çin ile yeni bir Soğuk Savaş’a girmiyoruz ve Çin bizim hasmımız, düşmanımız değil” diyen Stoltengerg, buna karşılık ittifak olarak Çin’in güvenlikleri açısından oluşturduğu risklerle ilgili olarak beraber adım atmaları gerektiğini söyledi.
Stoltenberg, Çin’in ekonomik, askeri ve teknolojik kapasite bakımından NATO’ya yaklaştığını da belirtti.
Bugünkü zirvenin “ittifak için yeni bir sayfa açacağını” vurgulayan Stoltenberg bir diğer önemli gündem maddesinin de Rusya olacağını belirtti.
Stoltenberg, “Moskova’nın saldırgan tutumunun devam etmesi” nedeniyle Rusya ile ilişkilerin Soğuk Savaş sonrası en düşük düzeyde olduğunu vurguladı.
NATO liderlerinin bugünkü zirve sonrası yayımlayacakları bildiride Çin’in yükselişini, “güvenlik riski yaratan bir sorun” olarak tanımlamaları bekleniyor.
Çin’in askeri kapasitesinin artması NATO’yu giderek daha çok kaygılandırıyor.
İttifak Çin’in son yıllarda Afrika’daki etki ve faaliyetinin artmasından, askeri üsler kurmasından ve Rusya ile ortak askeri tatbikatlar yapmasından rahatsız.
İkinci Dünya Savaşı sonrası Sovyetler Birliği’nin etkisinin yayılmasına karşı 12 ülkenin bir araya gelmesiyle oluşturulan NATO, Soğuk Savaş sonrası da Avrupa ve Kuzey Amerika’dan 30 üyesiyle hala güçlü bir siyasi ve askeri ittifak.
Çin ve Rusya’yla ilişkilerin yanı sıra, siber-güvenlik ve Afganistan’daki NATO birliklerinin geri çekilişi de liderlerin zirvede ele alacağı konular olacak.
G7 liderleri de Çin’i eleştirmişti
İngiltere’de bir araya gelen sanayileşmiş ülkeler grubu G7’nin liderleri de Çin’i eleştirmişlerdi.
G7 liderleri Çin’i insan hakları ihlalleri iddiaları nedneiyle kınamış, ülkede Covid-19 salgınının nasıl başladığının şeffaf bir şekilde araştırılmasını talep etmişlerdi.
Çin’in İngiltere’deki büyükelçisi ise sonuç bildirgesinin “yalanlar, söylentiler ve temelsiz suçlamalara” dayandığını söyleyerek G7 liderlerine tepki göstermişti.
