Koronavirüs pandemisi 9 yeni milyarder yarattı: ‘Servetleriyle fakir ülkeler 1.3 kez aşılanır’

Dünyadaki aşılama kampanyaları derneklerinin oluşturduğu The People’s Vaccine Alliance (Halk aşı ittifakı), pandemi sürecine ilişkin bir rapor yayımladı. 

Raporda, Kovid-19 aşılarından elde edilen kâr sayesinde en az 9 kişinin milyarder olduğu, yeni mega zenginlere ek olarak, mevcut sekiz milyarderin Kovid-19 aşıları sayesinde servetlerini 32.2 milyar dolar artırdığı belirtildi. 

‘Listenin başında Bancel ve Şahin var’

İlaç şirketlerinin aşı teknolojisi üzerindeki ‘tekel kontrolüne’ son verilmesi çağrısında bulunulan raporda, “Dokuz yeni milyarderin toplam 19.3 milyar dolarlık net serveti var, bu da düşük gelirli ülkelerdeki tüm insanları aşılamak için gereken miktardan 1.3 kat fazla” denildi. 

Raporda, milyarderler listesinin başında Moderna CEO’su Stephane Bancel ve BioNTech CEO’su Uğur Şahin’in yer aldığı kaydedildi. Diğer üç yeni milyonerin ise Çinli aşı şirketi CanSino Biologics’in kurucu ortakları olduğu ifade edildi. 

İttifakı oluşturan kurumlardan biri olan Oxfam’dan Anna Marriott, “Bu milyarderler, birçok ilaç şirketinin bu aşılar üzerindeki tekelden elde ettiği büyük karın görüntüsüdür” dedi.

‘Milyarderlerin kendi çıkarlarını milyonların önüne koyması vahim’

Raporun hazırlanmasına yer alan, küresel adalet konularında kampanya yürüten İngiltere merkezli organizasyon Global Justice Now (Küresel Adalet Şimdi) şirketinin Politika ve Kampanya Yöneticisi Heidi Chow ise, “Sahip olduğumuz son derece etkili aşılar, muazzam miktarda vergi mükelleflerinin parası sayesinde. Bu nedenle yüz milyonlarca insan ikinci ve üçüncü dalgalarla tamamen korunmasız olarak karşı karşıya kalırken özel kişilerin nakit para kazanması adil olamaz” diye konuştu. 

Chow, “Hindistan’da her gün binlerce insan ölürken bu şirketlerin ve milyarderlerin kendi çıkarlarını milyonların ihtiyaçlarının önüne koyması son derece vahim” dedi.

Açıklamanın, Kovid-19 aşıları üzerindeki fikri mülkiyet korumalarını geçici olarak kaldırmak için artan çağrıların görüşüleceği G20 Küresel Sağlık Zirvesi öncesinde gelmesi ise dikkat çekti. 

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi ülkeler, Kovid-19 aşılarında fikri mülkiyet haklarının kaldırılması için müzakerelere başlanılmasına yeşil ışık yaktı. ABD, fikri mülkiyet hakkının kaldırılmasına destek verdiğini açıklarken, Brezilya, İsviçre, Japonya ve bazı Latin Amerika ülkeler ise bu fikre karşı çıkıyor. 

Batı dünyasında ilk koronavirüs aşısını üretip ilk kullanım yetkisini alan Almanya merkezli BioNTech, Biden yönetiminin aşı patent haklarından feragat edilmesine sürpriz şekilde sunduğu desteğe direniş bayrağı açtı. BioNTech’in eşkurucusu Özlem Türeci’nin ardından diğer kurucu Uğur Şahin da patentten vazgeçilmesinin çözüm olmadığını savundu.