Polonya’nın Avrupa Birliği bütçesi üzerindeki vetosunu geri çekme sinyali vermesinin ardından ikinci vetonun sahibi olan Macaristan ise pozisyonunu koruyacağın açıkladı.
Macar sağ popülist lider Victor Orban cuma günü yaptığı açıklamada fonların ‘hukukun üstünlüğü’ koşuluna bağlanması halinde AB’nin 7 yıllık bütçesini veto etmeye devam edeceğini belirtti.
AB bütçesinin 1 trilyon eurosu ana bütçe ve 750 milyar euroluk kısmı da Covid-19 kurtarma fonundan oluşuyor.
Bu noktaya nasıl gelindi?
Macaristan ve Polonya bir süredir başta hukukun üstünlüğü olmak üzere temel haklar alanında AB değerlerine aykırı hareket ediyor. Yapılan yasal değişiklikler, yargı mensuplarının atanmasına ilişkin düzenlemeler ve etki altında kalmaları, basın özgürlüğü ve LGBT hakları gibi pek çok alanda bu iki ülke giderek Avrupa standartları ve normlarından uzaklaşıyor.
AB Komisyonu ve Parlamentosu her iki ülkeye yönelik olarak farklı yöntemlerle yaklaşmaya ve baskı kurmaya çalıştı. Son olarak AB anayasası olan Lizbon Antlaşması’ndaki en sert yaptırım olan 7.madde yani üye devletlerin karar mekanizmalarındaki oy hakkının askıya alınması seçeneği bile denendi.
Ne var ki, söz konusu durumda iki devlet birden olduğu için ve bu tür ağır yaptırımlar oy birliği gerektirdiği için sağ popülist iktidarlar tarafından yönetilen bu iki ülke birbirlerine destek çıktı.
Gelinen noktada AB, bütçede üye devletlere ihtiyaç olarak verilecek olan destek fonlarının ‘hukukun üstünlüğü’ koşuluna bağlanması seçeneğini öne sürdü.
Her iki ülke de buna itiraz etti ve bütçeyi veto etti. Ancak birlik bu defa Macaristan ve Polonya’yı dışarda bırakacak yeni bir Covid-19 fonu oluşturulması için adım atma planı hazırlayınca Polonya cuma günü vetoyu kaldırma sinyali verdi.
Orban ise bu koşulu göç karşıtı ülkelere yapılmak istenen ‘şantaj’ olarak görüyor.
Orban: Skandal da baskının bir parçası
Son olarak Orban’ın sağ kolu ve ülkedeki LGBT’lerin temel haklarını kısıtlayan ultra muhafazakar yasaların mimarı Avrupa Parlamenteri Macar siyasetçi Jozsef Szajer’İn kendisi Brüksel’de pandemi kurallarına uyulmayan bir eşcinsel partisinde polis tarafından basıldı ve üzerinden uyuşturucular çıktı.
Orban bu olayın da Macaristan üzerindeki baskının bir parçası olduğunu ileri sürerek skandalın bütçe ile ilişkisini göremediğini kaydetti.
Bu skandal ive Polonya’nın geri adım sinyali le birlikte üzerindeki baskı iyice artan Orban’ın AB aralık zirvesinde geri adım atıp atmayacağı en çok merak edilen gündem halini aldı.
