Mehmet Bayrak: Alevi tartışmasının çıkarılması tesadüf değil, oyuna gelinmemeli

‘Önemli bir süreçteyiz. İlk defa bu kadar ciddi bir adım atılıyor. Oyuna gelinmemeli’ diyen Mehmet Bayrak, Aleviler üzerinden başlatılan tartışmanın ‘tesadüf’ olmadığını belirtti

Süreç kapsamında Çerçeve Yasanın Meclis’ten geçmesinin ardında Takip ve Değerlendirme Kurulu da kuruldu. Kurul ilk toplantısını gerçekleştirerek alt kurul ve komisyonların kurulmasını kararlaştırdı. Bir yandan bu adımlar atılırken, kimi çevreler süreci sabote etmek için, özellikle Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’a ait olduğu iddia edilen kimi “notları” dijital medya üzerinden dolaşıma soktu.

Alevilik ve Kürt tarihi üzerine çalışmaları olan tarihçi yazar Mehmet Bayrak, Aleviler üzerinden başlatılan tartışmalara dair şu sözleri söyledi:

“Tarihsel olarak ne zaman Alevi toplumu, Kürt halkı ile yakınlaştıysa, bu yakınlaşma sürekli baltalanmaya çalışılmıştır.  Alevilerin Kürtlerle buluştuğu bir süreçte, Necdet Saraç diye biri İdris-i Bitlisi ile ilgili bir kitapla ortaya çıktı. 2013 yılında Diyarbakır’da uluslararası Alevi konferansı düzenlenmişti. Bu kişinin İdris-i Bitlisi ile ilgili bir kitap çıkardığına bu konferansta tanık oldum. Bu kitap nereden çıktı diye biraz sorgulayınca; gördüm bu kişi Anıl Çeçel adında bir akademisyenin önerisi üzerine kitabı çıkarıyor. Böyle bir çalışma tam da Kürtlerle Alevilerin yakınlaştığı bir süreci baltalamak içindir. Bu vatandaş İdris-i Bitlisi’yi ne kadar tanıyor? İdris-i Bitlisi’yi tanıdığına da inanmıyorum.”

Konu istismar ediliyor

Bu konunun “istismar” edildiğini ifade eden Mehmet Bayrak, şu sözleri dile getirdi:

“Kürt-Türk yakınlaşıyor. Özellikle Alevilerle Kürtlerin, yani Sünni Kürtlerin ya da işte başka inanca mensup Kürtlerin yakınlaşmasını engellemeye dönüktür. İşin tüm noktası zaten burada.”

Kürt Aydınlanma Hareketi’nin İdris-i Bitlisi’ye eleştirel baktığını belirten Mehmet Bayrak, Kürt kökenli olan Şah İsmail’in o dönem, kendisine yakınlaşmalarına rağmen Kürt beyliklerini tutuklamasının ya da yok etmesinin bir hayal kırıklığına neden olduğunu belirtti.

Mehmet Bayrak, o sürecin devamını şöyle aktardı:

“Düş kırıklığı sonucu Kürt beylerinin konumunu değerlendiren İdris-i Bitlisi bu fırsatı böyle değerlendirmiş ve onları Osmanlı ile buluşturmuştur. Yani bir öncelik olarak Osmanlı ile Kürtlerin yakınlaşması anlatılırken, buna olumlu bir vurgu yapılırken, işin bu boyutu ayrıca bilinmelidir.”

‘Süreci olumlu biçimde değerlendirmek gerekiyor’

Mehmet Bayrak, 1926’da sürgündeki Kürt aydınlarının İsmet İnönü’ye gönderdiği bir memoranduma atıfta bulunarak şunları söyledi:

“Bu memorandum incelendiğinde görülecektir ki bugün çözüm için perspektif olarak kullanılan bütün değerlendirmeler o bildirgede var. Bu memorandumun üzerinden 100 yıl geçmiş ve 100 yıl sonra iktidarlar, 1926’daki Kürt Aydınlanma Hareketi’nin çizgisine gelmiş durumda. Aynı zamanda Öcalan’ın da özellikle 1993’te barış deklarasyonu, çok önemliydi. 33 yıl geçmiş üzerinden. Şimdi de sözde; Aleviler adına ortaya çıkan kişilerin belli oyunlara geldiğini görüyorum. Bu konuda son derece dikkatli olmak gerekiyor. Çünkü önemli bir süreçteyiz, önemli bir dönüm noktası ve yüzyıllık Cumhuriyet döneminde ilk defa böyle bir ciddi adım atılıyor. Bu ciddi adımı çok olumlu biçimde değerlendirmek gerekiyor.”

Kaynak: MA