Fotoğraf: ATTA KENARE / AFP
Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği savaş öncesi seviyelerin çok altında. Reuters verilerine göre 10 Eylül’de boğazdan yalnızca 7 gemi geçti; savaş öncesinde bu sayı günlük yaklaşık 125’ti. Brent petrol bugün 105,90 dolar seviyesinde seyrederken, fiyat savaş öncesindeki 72,48 dolara göre yaklaşık yüzde 46 yukarıda bulunuyor. Bu tablo, Hürmüz’de tam kapanma olmasa da enerji piyasasında normalleşmenin hâlâ sağlanamadığını gösteriyor.
Hürmüz Boğazı’nda tablo yeniden küresel petrol piyasasının merkezine yerleşti. Boğaz tamamen kapalı değil; ancak geçişler savaş öncesi seviyelerin çok altında ve enerji akışına ilişkin görünürlük zayıf. Reuters’ın gemi takip verilerine göre 10 Eylül’de Hürmüz Boğazı’ndan yalnızca 7 gemi geçti. Bir gün önce geçiş sayısı 11’di. Son 10 günlük ortalama ise 15 gemi seviyesinde bulunuyor. Bu rakamlar, savaş öncesindeki günlük yaklaşık 125 büyük ticari gemilik normal akışın çok uzağında.
Geçişlerdeki bu sert düşüş, sadece sayısal bir trafik azalması değil. Hürmüz, normal dönemde küresel günlük ham petrol ve LNG arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği ana enerji koridorlarından biri. Bu nedenle boğazdaki her yavaşlama petrol fiyatı, navlun, sigorta ve enerji ithalat faturası üzerinden küresel ekonomiye yansıyor. Petrol fiyatları da bu gerilimi fiyatlamayı sürdürüyor. Brent petrol 10 Eylül’de 107,63 dolardan kapanarak mayıs ortasından bu yana en yüksek seviyelerinden birini gördü. Bugün gün içinde 109,97 dolara kadar çıkan Brent, daha sonra 105,90 dolar seviyesine geriledi. Geri çekilmeye rağmen fiyatlar hafta genelinde yaklaşık yüzde 10 yükseliş yolunda.
6 ayda artış oranı yüzde 46!
Savaş öncesi tabloyla karşılaştırıldığında artışın boyutu daha net görülüyor. Brent petrol, ABD-İsrail’in İran’a saldırılarından önceki son işlem günü olan 27 Şubat’ta 72,48 dolardan kapanmıştı. Bugünkü 105,90 dolarlık seviye, savaş öncesine göre yaklaşık yüzde 46’lık artış anlamına geliyor. Gün içinde görülen 109,97 dolarlık zirve dikkate alındığında artış yüzde 52’ye yaklaşıyor. Bu nedenle Hürmüz’de bugünkü tablo “tam kapanma” değil, “düşük trafik ve yüksek risk” olarak okunuyor. Bazı gemiler geçiş yapıyor; ancak tankerlerin bir bölümünün takip sistemlerini kapatması, saldırı riski ve bölgedeki askeri gerilim nedeniyle akış savaş öncesindeki gibi düzenli ve güvenli değil.
Petrol piyasasında son yükselişin temel nedeni de bu kırılganlık. İran bağlantılı saldırılar, ABD-İran hattında karşılıklı misillemeler ve Yemen’de Husilerin Kızıldeniz hattında ilerlemesi, arz güvenliği endişesini Hürmüz’ün dışına da taşıdı. Böylece piyasa artık tek bir boğazdaki riski değil, bölgesel enerji koridorlarının tamamına yayılan kesinti ihtimalini fiyatlıyor.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
