Davutoğlu nasıl miras bırakacak?

Amerikan siyasetinde başkanlar Beyaz Saray’dan ayrılmaya yaklaştıkça giderek daha fazla “legacy”lerine, yani tarihe nasıl geçeceklerine odaklanır.

Çünkü makam, yetki ve günlük siyasi güç geçicidir; geriye, tarihçilerin ve gelecek kuşakların o başkan hakkında vereceği hüküm kalır.

Nitekim siyaset bilimi literatüründe de kalıcı bir “legacy” bırakmanın kamu görevlileri için önemli bir motivasyon olduğu vurgulanır.

Benzer bir eşik şimdi Ahmet Davutoğlu’nun önünde.

Gelecek Partisi’ni feshedip aktif parti siyasetinden çekilen Davutoğlu, aslında siyasi kariyerinin sonuna kendi noktasını koymuştu. Fakat kaderin garip cilvesi, Cumhurbaşkanı’na hakaret soruşturması o noktayı yeniden bir soru işaretine çevirdi.

Davutoğlu’nun savcının karşısında söyleyecekleri yalnızca bu dosyanın sonucunu değil, arkasında bırakacağı siyasi mirası, yani kendi “legacy”sini de belirleyecek.

Tarih onu Erdoğan döneminin en kritik yıllarına tanıklık etmiş fakat bildiklerini mezara götürmeyi tercih etmiş eski bir başbakan olarak mı; yoksa siyasi bedelini göze alıp gördüklerini, bildiklerini ve yaşadıklarını kayda geçiren bir devlet adamı olarak mı hatırlayacak?

Peki nerden çıktı bu ‘legacy’ veya ‘miras’ meselesi?

ANKARA’DA BİR ŞEYLER OLUYOR!

Ankara’da son birkaç gündür yaşananları yan yana koyduğunuzda ortaya sıradan bir adli hareketlilik çıkmıyor. Önce eski İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin, “Alihan Kuriş suç örgütü” denen ama aslında ‘Süleymanlılar Cemaati’ne çökme operasyonu’ kapsamında şüpheli sıfatıyla ifade verdi. Yaklaşık üç buçuk saat süren ifadenin ardından mahkemeye sevk edildi ve yurt dışına çıkış yasağı konularak serbest bırakıldı.

Ardından Ankara siyasetinin en tartışmalı isimlerinden Melih Gökçek’e sıra geldi. Gökçek adeta bir nefret objesi olduğu için gündemi tek başına domine etti.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu, Gökçek’i 4 Eylül Cuma günü saat 16.00’da ‘şüpheli’ sıfatıyla ifadeye çağırdı. Dosyanın arka planında Gökçek ailesinin Almanya’daki şirketleri, para transferleri ve gayrimenkulleri hakkındaki iddialar bulunuyor.

Tam bu sırada Ankara kulislerine Binali Yıldırım hakkında çok daha çarpıcı bir iddia düştü.

Gazeteci Timur Soykan, eski Başbakan Yıldırım’ın yaklaşık 480 milyon euroluk varlığından söz edildiğini, şirketlerinin kontrolünün elinden alındığı ve yurt dışındaki parasının Türkiye’ye getirilmeye zorlandığı yönünde bilgiler aldığını söyledi.

Ancak iddiaların zamanlaması önemli. Üstelik ticaret sicili kayıtlarına ilişkin son haberler, Yıldırım ailesine ait denizcilik şirketlerinin son yıllarda Derin Denizcilik çatısı altında toplandığını ve Mayıs 2026’da eşi Semiha Yıldırım’a devredildiğini gösteriyor.

Ve bütün bunların üzerine Ankara’da bir başka bomba patladı: Eski Başbakan Ahmet Davutoğlu şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrıldı.

Hem de Cumhurbaşkanı’na hakaret suçlamasıyla. Hem de beş yıl önce söylediği sözler nedeniyle

BEŞ YIL BEKLEYEN VİDEO NEDEN ŞİMDİ?

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, sosyal medyada yeniden dolaşıma giren görüntüleri inceleyerek Davutoğlu hakkında TCK 299 kapsamında soruşturma başlattı. Davutoğlu 7 Eylül Pazartesi günü saat 15.00’te Ankara Adliyesi’nde ifade verecek.

Fakat soruşturmayı asıl ilginç hale getiren şey görüntülerin yeni olmaması.

Konuşma Eylül 2021’den. Davutoğlu, Bingöl’ün Genç ilçesinde yaptığı konuşmada kendisini savunurken şunları söylüyor: “Bir kuruş haram lokma yemedim. Onlara da ‘Haram lokma yemeyin’ dedim. Yediler. Çevrelerini zengin ettiler.”

Ardından Erdoğan’ın damadını bakan yaptığını, yakın çevresinin zenginleştiğini ve Türkiye’nin beş müteahhide teslim edildiğini savunuyor.

Yani savcılığın bugün suç şüphesi gördüğü sözler yaklaşık beş yıldır ortada. Üstelik Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı hedeflediği çok açıktı.

O halde kaçınılmaz soru şu: Neden şimdi? Üstelik Binali Yıldırım’ın serveti ve şirketleri hakkındaki iddiaların Ankara’yı hareketlendirdiği bir anda…Bu zamanlama nedeniyle Davutoğlu dosyasını yalnızca hukuki bir soruşturma olarak okumak zor.

Çünkü Davutoğlu geçmişte çok daha ağır şeyler söyledi. Hem de isim vererek.

“KARŞIMDA BİR ÇETE ÖRGÜTLENDİ”

Davutoğlu, 2021 yılında yaptığı bir başka açıklamada başbakanlıktan uzaklaştırılmasına giden süreci anlatırken parti içinde kendisine karşı bir “çete” örgütlendiğini söyledi ve şu üç ismi verdi; Binali Yıldırım, Süleyman Soylu ve Berat Albayrak. Dahası bu organizasyonun Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bilgisi, talimatı veya koordinasyonuyla olduğunu söyledi.

Davutoğlu’nun ifadesi çok açıktı:“Parti içinde bana karşı bir çete örgütlendi” Bugün gündeme gelen o meşhur konuşmayı servis edenlerin parti içinden olduğunu tahmin etmek zor değil.

Dolayısıyla bugün Davutoğlu’nun önüne konulan dosya, basit bir “Cumhurbaşkanı’na hakaret” dosyasının çok ötesine geçme potansiyeli taşıyor. Çünkü savcı Davutoğlu’na doğal olarak soracak:Bu sözlerle neyi kastettiniz? Tam burada Türkiye siyaseti açısından çok önemli bir yol ayrımına geliyoruz.

DAVUTOĞLU “SÖYLEDİKLERİM DOĞRU” DERSE…

Davutoğlu’nun önünde kabaca iki yol var. Birinci yol: Savcının karşısına çıkar ve,“Söylediklerimin arkasındayım.”der.

İşte o zaman mesele Cumhurbaşkanı’na hakaret olmaktan çıkar. Çünkü karşımızdaki kişi sıradan bir muhalefet lideri değil. Recep Tayyip Erdoğan’ın yıllarca en yakınında bulunmuş bir isimden söz ediyoruz.

Başdanışmanlık yaptı.Dışişleri Bakanlığı yaptı. AKP Genel Başkanlığı yaptı. Başbakanlık yaptı. Devletin en mahrem toplantılarına katıldı.

Türkiye’nin dış politikasından güvenlik politikalarına, çözüm sürecinden Suriye savaşına, 17-25 Aralık sonrasında devlet içinde yaşananlardan AKP’nin iç hesaplaşmalarına kadar yakın tarihin en kritik dönemlerinde karar mekanizmasının merkezindeydi.

Dolayısıyla Davutoğlu savcılıkta “Evet, bunları söyledim ve söylediklerimin arkasındayım” derse çok önemli bir durum ortaya çıkar.

Çünkü Erdoğan iktidarının yıllardır “darbe girişimi” olarak tanımladığı 17-25 Aralık sürecinde gündeme gelen yolsuzluk, servet ve kamu kaynaklarının dağıtılması tartışmalarına, sistemin en tepesinde görev yapmış bir eski başbakan kendi gözlemleriyle yeni bir boyut kazandırabilir.

Bu, siyasi açıdan son derece ağır bir kırılma olur.

PEKİ GERİ ADIM ATARSA?

İkinci seçenek ise Davutoğlu’nun sözlerini yumuşatması. Aslında konuşması çok açık ve ne dediği herkesin malumu. Erdoğan’ı hedef aldığı ve bakanları suçladığı ortada. Fakat “Ben Erdoğan’ı kastetmedim.” “Bunlar siyasi eleştiriydi.” “Yanlış anlaşıldım.” “Somut bir suç isnadında bulunmadım.” diyebilir.

Hukuken bu savunmalardan hangisinin nasıl sonuç doğuracağını dosyanın içeriği belirler. “Söylediklerim doğru değildi” demesi de otomatik olarak başka bir suçtan tutuklanacağı anlamına gelmez.

Ancak siyasi açıdan sonuç çok daha ağır olur. Çünkü o zaman kamuoyu Davutoğlu’na şunu sorar: Madem bunları bilmiyordunuz, neden yıllarca böyle konuştunuz?

Üstelik Davutoğlu yıllardır siyasette aynı kapıyı aralık bırakıyor: “Ben bir konuşursam…”

İşte konuşma zamanı. Hatta bundan daha iyi bir fırsat bulması zor. Çünkü bu kez kendisi gündem olmak için basın toplantısı düzenlemiyor.

Devlet onu çağırıyor. Savcı soru soruyor. Dosya açılmış. Davutoğlu’nun önünde yakın tarihe kendi tanıklığını kayda geçirme imkânı bulunuyor.

MAHÇUPYAN YILLAR ÖNCE NE DEMİŞTİ?

Burada Etyen Mahçupyan’ın yıllar önce söylediği çok önemli bir sözü hatırlamak gerekiyor.

Bir dönem Davutoğlu’nun danışmanlığını da yapan Mahçupyan, 2020 yılında Şirin Payzın’a konuşurken çok iddialı bir cümle kurmuştu: “Ahmet Davutoğlu kendi bildiklerini ve yaşadıklarını anlatırsa bir gün bütün bu yakın tarih yeniden başka türlü yazılacak.”

Mahçupyan bununla da yetinmedi. Bazı bölümleri Davutoğlu’ndan bizzat dinlediğini söyledi.

İşte fırsat. Davutoğlu şimdi anlatabilir.

Aslında normal işleyen bir hukuk devletinde süreç tam tersine ilerlemeliydi.

Eski bir başbakan çıkıp devletin tepesindeki isimlerin yolsuzluğa bulaştığını, çevrelerini zenginleştirdiğini, kamu kaynaklarının belirli şirketlere aktarıldığını ve parti içinde kendisine karşı bir “çete” kurulduğunu söylüyorsa, yapılması gereken bellidir.

Bir savcı o eski başbakanı çağırır ve:“Sayın Davutoğlu, bildiklerinizi anlatın.”der.

Türkiye’de olan ise bunun tam tersi. Davutoğlu yine savcılığa çağrılıyor ama tanık olarak değil, şüpheli olarak. Daha da çarpıcı olanı, Türkiye’de artık kimsenin bu tabloyu garipsememesi.

ASIL SORU: OPERASYONU KİM ÇEKİYOR?

Bu nedenle bana göre tartışılması gereken asıl mesele Davutoğlu’nun sözlerinin Erdoğan’a hakaret oluşturup oluşturmadığı değil.

Asıl soru başka:Ahmet Davutoğlu’na yönelik bir operasyon mu başladı? Başladıysa kim yürütüyor? Daha da önemlisi: Bu operasyonun sonu nereye varacak?

Davutoğlu, 2016’da AKP Genel Başkanlığı ve Başbakanlıktan ayrılmasına yol açan ve siyasi tarihe “Pelikan Darbesi” olarak geçen süreçtekine benzer yeni bir tasfiye operasyonuyla mı karşı karşıya?

Bu kez hedef yalnızca siyaseten etkisizleştirmek mi? Yoksa iş gözaltına ve tutuklamaya kadar gidebilir mi? Ve en önemlisi: Davutoğlu ne yapacak?

Çatışmayı mı tercih edecek? Yoksa geri mi çekilecek? Etyen Mahçupyan’ın ifadesiyle “yakın tarihi yeniden yazdıracak” bildiklerini anlatacak mı?

DAVUTOĞLU’NU TANIYAN BİRİ OLARAK…

Uzun yıllar Ankara’da gazetecilik yaptım. Ahmet Davutoğlu ile defalarca röportaj yaptım, çok seyahat ettik, kendisini yakından izledim.

Bu nedenle yaygın kanaatin aksine Davutoğlu’nun kolayca korkup geri çekileceğini düşünmüyorum. Bunun birkaç nedeni var. Birincisi, Davutoğlu’nun son derece güçlü bir egosu olduğu, Ankara siyasetini bilen herkesin malumu.

Kendisini yalnızca eski bir siyasetçi olarak değil, tarihsel bir misyonun taşıyıcısı olarak gören bir siyasetçi profili çizdi. Dolayısıyla aşağılanmayı, itibarsızlaştırılmayı ve özellikle “yalancı” durumuna düşürülmeyi kolay hazmedeceğini sanmıyorum.

İkincisi, Erdoğan iktidarı etrafında yıllardır süren servet ve yolsuzluk tartışmalarının içinde Davutoğlu’nun adı kişisel zenginleşme iddialarıyla öne çıkan isimlerden biri olmadı.

Bu ona önemli bir psikolojik üstünlük sağlıyor. Üçüncüsü ise gerektiğinde risk alabildiğini geçmişte gösterdi.

2015 seçimleri öncesinde dönemin MİT Müsteşarı Hakan Fidan’ın görevinden ayrılıp milletvekili adayı olması bunun en önemli örneklerinden biriydi. Erdoğan bu karara açık biçimde karşı çıktı. Fidan daha sonra adaylıktan çekilip MİT’e döndü.

Fakat o kriz, Davutoğlu’nun Erdoğan’ın açık itirazına rağmen kendi siyasi alanını genişletmeye çalışabildiğini gösteren önemli örneklerden biri olarak Ankara’nın hafızasında kaldı.

Şimdi önünde bundan çok daha büyük bir sınav var. Çünkü mesele artık parti içindeki bir makam kavgası değil.

Mesele Davutoğlu’nun kendi siyasi mirası. Ya yıllardır söylediği sözlerin arkasında duracak ve bildiklerini anlatacak…

Ya da hayatının geri kalanında peşinden gelecek şu soruyla yaşayacak:“Madem bu kadar şey biliyordunuz, neden sustunuz?”

Pazartesi günü Ankara Adliyesi’ne yalnızca eski bir başbakan gitmeyecek. AKP iktidarının en kritik yıllarının tanıklarından biri gidecek.

Bu yüzden Davutoğlu’nun vereceği ifade bir ceza soruşturmasının çok ötesinde anlam taşıyor.

Sonuç olarak; Melih Gökçek dosyası, İdris Naim Şahin soruşturması, Binali Yıldırım’ın serveti etrafındaki iddialar ve şimdi Ahmet Davutoğlu…

Bütün parçaları yan yana koyunca Ankara’da uzun süredir kapalı kapılar ardında yürüyen hesaplaşmanın giderek görünür hâle geldiği izlenimi güçleniyor.

Bütün bu tartışmaların dışındaymış gibi görünen tek bir isim var: Recep Tayyip Erdoğan.

Oysa Erdoğan tam tersine tablonun merkezinde. Bütün bu gürültünün arasında gözden kaçırılan asıl gerçek de bu: Erdoğan, 1,5 yıllık eylem planını adım adım ve başarıyla uyguluyor. Muhalefeti ve muhalif kesimleri de çok başarılı bir hamleyle boşa düşürdü. ‘Kitabın Ortası’ndan söylersem; Saray’ın tek gündemi ‘koltuk’ ve önümüzdeki 1,5 yıl çok fırtınalı geçecek!

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***