‘Bu süreç Abdullah Öcalan’sız ilerletilemez’

Meclis Adalet Komisyonu Üyesi Meral Danış Beştaş, ‘Kök Yasa’nın hukuksal adımların önünü açacağını belirterek, ‘Sayın Öcalan sürecin temel aktörüdür. Kendisi olmadan bu süreç sağlıklı ilerletilemez’ dedi

Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında hazırlanan “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi” kanun teklifi Meclis Başkanlığı’na sunuldu. Meclis Adalet Komisyonu üyesi ve Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş, “Kök Yasa”yı değerlendirerek, neyi kapsadığını ve sürecin nasıl işleyeceğini JINNEWS’ten Melike Aydın’a anlattı.

Sürecin tarihsel akışına ve yasal zeminin oluşturulmasının aciliyetine dikkat çeken Beştaş, deklarasyonun önemini vurguladı. Beştaş, ” Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin hukuki zemine kavuşması, hukuksal altyapının tesis edilmesi gerekiyor. Bu yasa teklifi de ilk adım, ilk yasa niteliğinde” dedi. Tarihsel süreçlerdeki devletin Kürt politikalarına karşı kullandığı yargı araçlarını hatırlatan Beştaş, “Hukuk önünde de her zaman pişmanlık dayatılan, teslimiyet dayatılan bir özne olarak görüldüler. Ama bu defa böyle değil” diye belirtti.

‘Hukuksal adımların önünü açacak’

Yasa teklifinin barındırdığı eksikliklere rağmen müzakere sürecinin ilk yasal adımı olması bakımından değerli olduğunu ifade eden Beştaş, “Cumhuriyet tarihi ile yaşadığımız tarihi zaman aralığında ilk defa bu işin bir müzakereyle geldiği aşamanın ilk adımı olarak görmek gerekiyor. Tabii ki burada biz kanun teklifine ilişkin eksiklikleri saklayan bir noktada değiliz. Fakat bu başlangıcı da küçümsememek gerekiyor. Neticede bilindiği üzere bir müzakere sürecinin devamının içinde böyle bir yasa teklifi var. Bu nedenle önemsemek, değer vermek gerekiyor. Bu değerli ama eksiklikleri olan bir ilk adım niteliğinde. Bundan sonraki hukuksal adımların, yasal değişikliklerin önünü açan, kapatan bir vasıfta değil” diye belirtti.

‘Pişmanlık yok, özgür irade var’

Mevcut kanunlardaki pişmanlık dayatmasının sürdüğünü ve Türk Ceza Kanunu’ndaki ilgili maddeye dikkat çeken Beştaş, “Şu anda da Türk Ceza Kanunu 221’inci maddede pişmanlık maddesi var. Ama burada boyun eğen, pişman olan, teslim olan yok. Tam tersine özgür irade ile gelen militanlar siyasi tutsaklar ve sürgündekiler var. Hukuki zemin bu nedenle önemlidir.” ifadelerini kullandı.

‘Kolektif bir hukuk düzenleniyor’

Beştaş, “Bu kanun çatışmalı dönemin sonuçlarını düzenleyen bir çerçeve kanun. Biz kök kanunu, kök yasa diyoruz. Sayın Öcalan da görüşmelerinde bunun bir kök hücre yasası olduğunu, böyle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bizim için doğru bir değerlendirme. Kolektif bir hukuk durumu da düzenleniyor. Yani bu çatışmalı sürecin sonuçlarıdır” ifadelerini kullandı.

Neyi kapsıyor?

Yasanın yeni düzenlemeleri yapacağını söyleyen Meral Danış Beştaş, “Bugün on binlerce insanın sürgünde olması ya da binlerce insanın cezaevlerinde tutulması, binlerce gerillanın ülke dışında bulunması neticede bunların sonuçlarını düzenleyen bir adım. Diğer hiçbir alanı kapsamıyor. Yani anadilde eğitimden tutalım, Kürtlerin kamusal alandaki özne olma durumu, kamusal hizmetlerin anadilinde verilmesi, KHK’lilerin durumu, buna benzer düşünce ifade özgürlüğü, örgütlenme özgürlüğü, kültürü yaşatma hakkı gibi birçok başlık zaten burada yok ve bunların hepsi yeni çalışma alanları, yeni düzenlemelerin yapılmış olması gereken alanlar” diye belirtti.

‘Özgürlük koşullarını sağlayacak’

Yasanın demokratik siyaset alanını güçlendirme amacına hizmet ettiğini ifade eden Meral Danış Beştaş, “Kürt halkı bununla ilgili mücadelesine; çalışmalarına, örgütlenmesine devam edecektir. Bu yasa sınırlı bir alanı, çatışmalı sürecin hukuki sonuçlarını düzenliyor. İlk adımda bu konuda içeride, dışarıda ya da daha da kırsal alanda bulunan insanların gelip toplumsal ve siyasal yaşama katılımının önündeki engelleri kaldırmak hedefleniyor. Özgürlük koşullarının sağlanması anlamına geliyor” diye belirtti.

Süreç nasıl ilerleyecek?

Yasa teklifinin idari ve kurumsal mekanizmalarına dikkat çeken Meral Danış Beştaş, “Bu çerçeve yasa, kök yasa Sayın Öcalan’ın özgürlük koşullarının sağlanması noktasında da kapıyı açıyor, kapatmıyor. Neticede bir kurul oluşturuluyor. Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlığında; Milli Savunma Bakanı, Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı, Dışişleri Bakanı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği ve MİT Başkanlığı yer alıyor. Bu kurulun birçok yasayı önerme yetkisi ve sorumluluğu var. Adli, idari ve yasal işlemler konusunda tam bir takip yapacak. Yine Meclis’te bir komisyon kurulacak. İzleme kurulu oluşturulacak. Meclis’in dışında bu sürecin devam etmemesi gerektiği noktasındaki görüşlerimiz de kanun teklifine yansımış durumda” diye belirtti.

‘Süreci denetleyeceğiz’

Düzenlemedeki eksikliklere dikkat çeken Meral Danış Beştaş, “Eksikler var, eleştirilerimiz var. Ama ilk adım olması itibarıyla bunun nasıl yaşama geçeceği, hukukun nasıl uygulanacağı ve kararların nasıl verileceğini hep birlikte takip edeceğiz. İzleyeceğiz ve denetleyeceğiz” dedi.

‘Öcalan’ın statüsünü belirleyecek’

Abdullah Öcalan’ın süreçteki rolüne ve iletişim kanallarının açılması gerektiğine işaret eden Meral Danış Beştaş, şöyle devam etti:  “Her halükarda Sayın Öcalan’ın bu sürecin temel aktörü olduğu realitesi orta yerde duruyor ve kendisi olmadan bu süreç sağlıklı bir şekilde devam ettirilemez. Bunu ilgili muhatapların bildiğini de biliyoruz. Bilinmeyecek bir mesele değil ve bu süre zarfında statüsünü belirleyecek. Abdullah Öcalan yasal düzenlemelerin yapılmasında özgür koşullarda ve iletişim hakkını kullanabildiği bir zeminde olması gerekiyor.

‘İsteyen Öcalan ile görüşmeli’

Gerek basın mensupları, gerek siyasetçiler, gerek akademisyenler, gerek çatışma çözümü çalışan insanların kendisiyle bu konuda görüşüyor olması lazım ve bunun idari temelde, idari kararlarla yaşama geçmesi gerektiği görüşümüzü ifade ediyoruz. Özgürlük talebi bitmedi, bitmez de. Özgürlük koşulları sağlanıncaya kadar devam edecektir.”

‘Yeni bir başlangıç’

Yasanın bir bitiş değil, yeni bir başlangıç olduğunu ifade eden Meral Danış Beştaş, “On binlerce insanın faydalanacağı bir yasadan söz ediyoruz. Ve ilk defa Kürtler birer özne olarak bu yasada yer alıyor. Hukuk tarihinde de hakikaten çok önemli bir kavşaktayız” diye konuştu.

İSTANBUL