Çinli elektrikli araç üreticisi BYD’nin Başkan Yardımcısı Stella Li, Türkiye yatırımının askıya alındığını açıkladı. BYD’nin önceliği Macaristan’daki tesis ve Avrupa’da ikinci bir üretim noktası arayışı oldu. 1 milyar dolarlık yatırım ve 2026 üretim hedefi için takvim belirsizleşti. BYD, Türkiye yatırımını neden askıya aldığını Türkiye’ye özgü bir sorunla açıklamadı. Şirketin açıklamasına göre kararın temel nedeni, yatırım önceliğinin Macaristan’daki Avrupa fabrikasına ve Avrupa’da ikinci bir üretim tesisi arayışına kaydırılması.
BYD’nin Türkiye yatırımına ilişkin süreç, 8 Temmuz 2024’te AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı imza töreniyle duyurulmuştu. O dönem açıklanan plana göre şirketin Türkiye’de yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla yıllık 150 bin araç kapasiteli elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil fabrikası kurması, üretime 2026 sonunda başlaması ve 5 bin kişiye kadar istihdam sağlaması öngörülüyordu. Erdoğan, aynı ay içinde açıkladığı yüksek teknoloji teşvik programında da elektrikli araç üretim kapasitesini artırmak için 5 milyar dolarlık destek paketinin devreye alınacağını duyurmuştu.
Ancak beklenen olmadı… Çinli elektrikli araç üreticisi BYD’nin Türkiye’de kurmayı planladığı fabrika için süreç askıya alındı. Şirketin Başkan Yardımcısı Stella Li, Türkiye’deki tesisin inşaatına henüz başlanmadığını ve yatırımın şu aşamada beklemeye alındığını açıkladı. Daha önce açıklanan plana göre üretimin 2026’da başlaması bekleniyordu. Ancak son açıklamayla birlikte Türkiye yatırımının ne zaman hayata geçirileceğine ilişkin net bir takvim kalmadı.
Macaristan, Avrupa’daki ilk üretim üssü olacak
Stella Li, şirketin kısa vadeli önceliğinin Macaristan’daki üretim tesisi olduğunu söyledi. Li, “Şu anda birinci önceliğimiz Macaristan. İkinci önceliğimiz ise Avrupa’da ikinci bir üretim tesisi için uygun yer bulmak.” dedi. BYD’nin Macaristan’ın Szeged kentinde kurduğu fabrika, şirketin Avrupa’daki ilk üretim üssü olacak. Tesisin bu yılın son çeyreğinde üretime başlaması bekleniyor. Bu takvim, daha önce açıklanan plana göre yaklaşık bir yıllık gecikmeye işaret ediyor.
Şirketin Avrupa pazarındaki büyümesi ise devam ediyor. BYD’nin Avrupa satışları geçen yıl yüzde 270 artarak yaklaşık 188 bin araca ulaştı. 2026’nın ilk beş ayında ise satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 144 artışla 100 bin adedi aştı.
Avrupa’da üretim yapma planı, BYD açısından yalnızca kapasite artışı anlamına gelmiyor. Şirket, Çin’de üretilen elektrikli araçlara uygulanan Avrupa Birliği gümrük vergilerinin etkisini azaltmak için üretimi Avrupa’ya taşımaya çalışıyor. Bu nedenle Macaristan’daki tesis ve Avrupa’da ikinci fabrika arayışı, BYD’nin bölgesel stratejisinin merkezine yerleşmiş durumda.
Araç başına 7 bin dolarlık muafiyet getirilmişti
BYD’nin Türkiye yatırımının askıya alınması, 2024’te sağlanan vergi avantajlarını da yeniden gündeme taşıdı. Anlaşmadan hemen önce yapılan düzenlemeyle, Türkiye’de yatırım yapacak Çinli otomotiv üreticilerinin ithal edeceği araçlar için yüzde 40 veya araç başına en az 7 bin dolarlık ek mali yükümlülükten muafiyet yolu açılmıştı. Bu nedenle BYD anlaşması yalnızca 1 milyar dolarlık fabrika yatırımı olarak değil, aynı zamanda Çinli üreticiye Türkiye pazarında ciddi vergi avantajı sağlayan bir süreç olarak da değerlendirilmişti.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
