Bloomberg’in incelediği 14 Ekim tarihli telefon görüşmesi, Trump’ın özel elçisi Steve Witkoff’un, Kremlin’den üst düzey dış politika danışmanı Yuri Uşakov ile bir barış planını birlikte geliştirme ve bunu Trump’a nasıl sunacakları konusunda açıkça konuştuğunu ortaya koydu.
Yaklaşık beş buçuk dakika süren görüşmede Witkoff, Putin’in Trump’la nasıl bir telefon konuşması yapması gerektiğine dair adım adım tavsiyelerde bulundu:
- Zelenskiy’nin Beyaz Saray ziyaretinden önce bir Trump–Putin görüşmesi ayarlanması,
- Gazze anlaşmasının “kapı açıcı” olarak kullanılması,
- Putin’in Trump’ı “barış adamı” olarak övmesi,
- Ortak bir “20 maddelik barış planı” fikrinin Trump’a iletilmesi.
Witkoff, Uşakov’a şöyle dedi:
“20 maddelik bir Trump planı yaptık, belki sizinle de aynısını yaparız.”
Trump: “Standart müzakere”
Trump, dün gazetecilere Witkoff–Uşakov görüşmesi sorulduğunda, konuşmayı görmediğini ama bunun “standart bir müzakere” olduğunu duyduğunu söyledi.
“O, bunu Ukrayna’ya satmak zorunda. Ukrayna’yı Rusya’ya satacak. Bir anlaşmacı böyle yapar,” dedi.
“Her iki tarafa da: ‘Onlar bunu istiyor, siz onları buna ikna edeceksiniz’ diyecektir.”
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov yorum yapmadı.
Trump’a da Bloomberg’in yayınladığı ses kaydı soruldu.
“Witkoff’un Ruslara size nasıl hitap edecekleri konusunda koçluk yaptığı ses kaydını dinlediniz mi?
TRUMP: Bu standart bir şey. Bunu Ukrayna’ya satması gerekiyor, Ukrayna’yı Rusya’ya satacak. Bir anlaşma yapıcının yaptığı budur. Duymadım ama standart bir müzakere olduğunu duydum”
28 maddelik planın kökenleri
Bloomberg’in analizine göre bu görüşme, bu ay ortaya çıkan 28 maddelik Ukrayna barış planının çekirdeğinin nasıl atıldığını gösteriyor.
Putin, planın “bir barış anlaşmasının temeli olabileceğini” söylemiş; ABD tarafı ise planı Kiev’e kabul ettirmek için baskı yapmıştı. ABD’li yetkililer, bir ara Zelenskiy hükümetine “planı reddederse istihbarat desteğini kesme” tehdidinde bile bulunmuştu.
Trump ise planın “her iki tarafın katkısıyla iyice ayarlandığını” ve kalan birkaç anlaşmazlığın çözüleceğini söyledi.
Putin’e verilen talimat: Trump’ı öv, Gazze’yi tebrik et
Witkoff, Uşakov’a Putin’in Trump’ı ararken nasıl bir dil kullanması gerektiğini de tarif etti:
“Trump’ı Gazze barış anlaşması için tebrik etsin. Rusya’nın bunu desteklediğini söylesin. ‘Sizi barış adamı olarak görüyorum’ desin. Böyle olursa konuşma çok iyi geçer.”
Uşakov da karşılık verdi:
“Tebrik edecek… Sayın Trump’ın gerçek bir barış adamı olduğunu söyleyecek.”
Putin, görüşmeden iki gün sonra Trump’ı aradı ve çağrı ABD tarafından “çok verimli” diye duyuruldu. İki lider Budapeşte’de yapılacak bir zirve için prensipte anlaştı.
Kremlin’in ikinci hattı: Dmitriyev–Uşakov değerlendirmesi
Bloomberg ayrıca Putin’in iki danışmanı — Uşakov ve Rusya Doğrudan Yatırım Fonu Başkanı Kirill Dmitriyev — arasında 29 Ekim’de geçen bir başka konuşmayı da aktardı. İki yetkili, ABD’ye iletilecek barış önerisinin ne kadar “maksimalist” olması gerektiğini tartışıyor.
Uşakov, ABD’nin Rus önerisini “yanlış yorumlamasından” ve “yeni bir taslak çıkarıp bunu anlaşma diye sunmasından” endişe ettiğini söyledi. Dmitriyev ise ABD’nin Rusya’nın önerisini tamamen kabul etmese bile “çok yakın bir şey yapacağından emin olduğunu” söyledi.
Dmitriyev ayrıca Uşakov’a:
“Sonra bunu Steve’le de konuşabilirsin,” dedi.
Planın içeriği: Donbas’tan çekilme, toprak devri, dondurulmuş cephe
Bloomberg’in haberine göre, ABD’nin ilk taslak olarak Ukrayna’ya sunduğu plan şunları içeriyordu:
- Ukrayna ordusu, Rusya’nın halen ele geçiremediği Donbas’ın bazı bölgelerinden çekilecek.
- Bu bölgeler, uluslararası olarak Rusya’ya ait sayılan tarafsız bir tampon bölge olacak.
- Kiev, Kırım, Luhansk ve Donetsk üzerindeki Rus hâkimiyetini fiilen tanıyacak.
- Herson ve Zaporijya’da cephe hattı mevcut durumda dondurulacak.
Ukrayna ve Avrupa ülkeleri buna itiraz etmiş, “savaş mevcut hatlar üzerinden durmalı” demişti.
Witkoff’un ses kaydındaki sözleri: “Donetsk ve belki bir toprak takası”
Witkoff, Uşakov’a şöyle dedi:
“Bana göre bir barış anlaşmasının yolu Donetsk ve belki bir toprak takasından geçiyor. Ama böyle konuşmak yerine daha umutlu konuşalım. Bence anlaşmaya yakınız.”
“Başkan bana bu anlaşmayı yapmak için büyük hareket alanı ve takdir yetkisi veriyor.”
Uşakov’un son yanıtı:
“Tamam. Kulağa iyi geliyor.”
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
