Kenya’da bir devrin sonu; Raila Odinga, Hindistan’da hayatını kaybetti

Haber-Portre | Türkmen Terzi

Kenya’nın eski Başbakanı ve ülke siyasetinin en etkili figürlerinden biri olan Raila Odinga, 80 yaşında Hindistan’da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti. Ailesine yakın kaynaklar, Odinga’nın ölümünü BBC’ye doğruladı.

Odinga’nın öldüğü Kochi kentindeki hastane ise ölüm nedeninin kalp krizi olduğunu açıkladı.

Son haftalarda Odinga’nın sağlık durumuna ilişkin söylentiler yoğunlaşmış, ancak ailesi ve siyasi çevresi bu iddiaları sürekli yalanlamıştı.

Demokrasi Mücadelesinin ve kanlı biten protestoların Simgesi

Raila Odinga, Kenya’nın demokratikleşme sürecinde kilit rol oynayan, halk desteğini arkasına almış bir lider olarak tanınıyordu. Beş kez cumhurbaşkanlığı için aday olan Odinga, her seçim sonrası sonuçlara itiraz ederek seçim usulsüzlüğü iddialarında bulunmuştu. 2017’de de Odinga’nın sonuçlara itiraz etmesiyle Kenya Yüksek Mahkemesi, dönemin Cumhurbaşkanı Uhuru Kenyatta’nın zaferini iptal ederek seçimlerin yenilenmesine karar verdi. Ancak Odinga, seçim komisyonunda kapsamlı reformlar yapılmadığı gerekçesiyle yenilenen oylamayı boykot etmişti.

Odinga, 2007’deki tartışmalı seçimlerin ardından Kenya’yı bağımsızlıktan bu yana en ciddi siyasi şiddet dönemine sürükleyen protestolara öncülük etti. Olaylarda yaklaşık 1.300 kişi hayatını kaybetti, yüz binlerce kişi de evlerini terk etmek zorunda kaldı.

Çatışmaların büyük bölümünde, Odinga’nın mensubu olduğu ülkenin batı bölgesinden Luo kabilesi, dönemin Cumhurbaşkanı Mwai Kibaki’nin kabilesi olan, Kenya’nın en kalabalık ve ekonomik açıdan en güçlü topluluğu Kikuyulara saldırılarda bulundu. Benzer şiddet olayları 2017 seçimleri sonrasında da yaşandı.

Odinga, 2017’de Reuters’a yaptığı açıklamada, “Her topluluk, kendi adamı zirvede olmadığı sürece güvende olmadığını düşünüyor,” demişti.

Uzlaşmacı Stratejist

Tüm siyasi mücadelelerine rağmen Odinga, seçimlerin ardından rakipleriyle uzlaşma yoluna gitmesiyle de bilinen bir liderdi. 2022 seçim yenilgisinden sonra mevcut Cumhurbaşkanı William Ruto ile ulusal birlik hükümetine katılması, bu yaklaşımın son örneğiydi.

Bu karar, ülkede yaşanan ve parlamento binasının basılmasıyla sonuçlanan geniş çaplı protestoların ardından geldi. Gösterilerde çok sayıda kişi güvenlik güçlerinin müdahalesiyle hayatını kaybetmişti.

Afrika Birliği Adaylığı

Bu yılın başlarında Ruto yönetimi, Odinga’nın Afrika Birliği Komisyonu Başkanlığı adaylığını destekledi. Bölgesel düzeyde güçlü destek almasına rağmen, Odinga seçimi Cibuti Dışişleri Bakanı Mahmoud Ali Youssouf’a karşı kaybetti.

Kenya’da özellikle ülkenin batısında büyük bir halk sevgisine sahip olan Odinga, taraftarları tarafından “Baba” (Baba), “Agwambo” (Tanrı’nın işi) ve “Tinga” (Traktör) lakaplarıyla anılıyordu.

Kenya’da Daniel arap Moi’nin liderliği döneminde iki kez tutuklanan Odinga, Kenya’nın en uzun süre hapis yatan siyasi tutuklusu olarak tarihe geçti.
1982-1988 yılları arasında bir darbe girişimiyle ilişkilendirilerek, 1989-1991 arasında ise tek parti rejimine karşı muhalefeti nedeniyle cezaevinde kaldı.

Bir Dönemin Sonu

Odinga, Kenya’nın bağımsızlık lideri Jomo Kenyat’ta döneminde ülkenin ilk devlet başkan yardımcısı olarak görev yapan Oginga Oginda’nin oğluydu.
Baba Kenyatta ile baba Odinga arasındaki siyasi rekabet, yıllar sonra oğulları arasında da devam etti.

Raila Odinga, Kenya halkının gözünde demokrasinin, insan haklarının ve adalet mücadelesinin sembolüydü. Onun ölümü, yalnızca Kenya’da değil, tüm Afrika kıtasında bir dönemin kapanışı olarak değerlendiriliyor.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***