Şi’den Tibet Budizmi’nin “Çinlileştirilmesi” için çağrı

Tibet’i ziyaret eden Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, bu bölgede yaşayan ve çoğunluğu Budist olan halkın asimile edilmesi gerektiğini dile getirdi.

Çin Halk Cumhuriyeti tarafından ilhak edilerek oluşturulan Tibet Özerk Bölgesi’nin 60’ncı kuruluş yıl dönümü nedeniyle düzenlenen etkinlikler için bölgenin başkenti Lhasa’ya giden Şi’nin açıklamaları devlet televizyonu tarafından aktarıldı.

Çin devlet televizyonunun haberine göre Şi, sürpriz olarak görülen bu ziyareti sırasında Lhasa’da Tibetli yetkililerle gerçekleştirdiği toplantıda, Tibet Budizmi’nin “sistematik olarak Çinlileştirilmesi” ve “sosyalist topluma uyum sağlaması” için çağrıda bulundu.

Tibet Özerk Bölgesi’nin kuruluş yıl dönümü kapsamındaki etkinliklerin en büyüğü, Tibet’in ruhani lideri Dalay Lama’nın eski kış konutu olan Potala Sarayı’nın yanındaki devasa meydanda düzenlendi.

Bu meydandaki törene Şi’nin yanı sıra başka üst düzey Çinli hükümet yetkilileri de katıldı. Törenin toplam katılımcı sayısının yaklaşık 20 bin olduğu açıklandı.

“Ayrılıkçılığa karşı mücadele” vurgusu

Şi’nin konuşma yapmadığı bu törende söz alan ve Çin Komünist Partisi’nin en üst düzey dördüncü yetkilisi olan Wang Huning, “Anavatanı bölmeye ve Tibet’in istikrarını baltalamaya yönelik tüm girişimler başarısızlığa mahkûmdur” diyerek “Ayrılıkçılığa karşı mücadelenin derinleştirilmesi” gerektiğini vurguladı.

Şi, 2013 yılında Devlet Başkanı olduğundan beri Çin Tibet’teki kurumsal denetim ve kontrolünü daha da artırdı. Bu doğrultuda, Tibet Budizmi’nin Çin sosyalist sistemi tarafından yönlendirilmesini istemekten, halkın “partiyi takip etmesini” talep etmeye kadar birçok politika izlendi. Yabancı gazeteci ve diplomatların da Tibet’e ayak basabilmek için Pekin’den özel izin almalarının gerekmesi, bu bölge üzerindeki Çin denetiminin bir parçası olarak kabul ediliyor.

Dalay Lama’nın fotoğrafı bile yasak

Tibet Özerk Bölgesi’nin kuruluşundan altı yıl önce sürgüne gitmek zorunda kalan ve hâlen Hindistan’da yaşayan Dalay Lama, Çin tarafından ayrılıkçı faaliyetlerde bulunmakla suçlanıyor ve devlet düşmanı olarak tanımlanıyor.

Pekin, Tibet’te 90 yaşındaki Dalay Lama’nın görüntüleri de yasaklamış durumda.

Bir sonraki Dalay Lama’nın nasıl seçileceği de ayrı bir tartışma konusu.

Pekin, Dalay Lama’nın yerine kimin geçeceği konusunda son söz sahibi olmak istiyor. Dalay Lama ise bu yetkinin sadece kendi kurduğu sivil toplum kuruluşuna ait olacağını belirtiyor.