Yalım Eralp: İsrail dengeli bir Suriye istemiyor

Suriye ile başlayalım. Suriye karıştı. Bekleniyordu. Çünkü kabileler var. Geçmişten kalan intikam hisleri var. Şu anlaşılıyor. Evet, İsrail dengeli bir Suriye istemiyor. Ama sadece İsrail de değil. Cumhurbaşkanının, Suriye Cumhurbaşkanı’nın kuvvetlerine de hakim olamadığı anlaşılıyor. Şu ortaya çıkıyor yavaş yavaş, Suriye bir tür kabilelerin otonom olduğu bir ülke olacak. Yani kuvvetli bir merkezi hükümet pek olamayacak. Amerika, Şam’ın bombalanmasına İsrail tarafından kızdı, belli. Güvenlik Konseyi de bir karar aldı. Durum şimdilik bu. Tabii ileride ne olur, yarın ne olur belli değil. Ateşkes var ama ateşkesin çok sağlam olmadığı anlaşılıyor.

Gelelim Gazze’ye. Söylenecek bir şey yok. Artık büyük bir insanlık dramı. İsrail’in amacı Batı Şeria’yı ilhak etmek ve Gazze’de bir Filistin devletinin kurulmasını önlemek. Bir ölçüde de Trump’a bir Riviera yapma arzusu var.

Ukrayna. Şimdi şu anlaşılıyor. O elli günün ne olduğu belli değil. Trump eğer ateşkes olmazsa ben Rusya’ya ilave yaptırımlar yapacağım diyor. Yaptırımların amacı da Rusya’dan gaz ve petrol alan bilhassa Çin ve Hindistan’ı da etkilemek bunlara da ceza kesmek. Şimdi şunu anlamak mümkün değil. Trump Zelenskiy’e sakın Moskova’yı bombalama diyor. Ama Moskova Kiev’i bombalıyor. Yani burada bir eşitsizlik var. Evet Patriot’ları veriyor. Bu elli günün ne olduğunu askerler, bilgili askerler dahi anlayabilmiş değil. Yani elli gün içinde ne yaparsan yap mı demek istiyor, hiç belli değil.

İngiliz-Alman yakınlaşması, antlaşması çok önemli. Avrupa Birliği toparlanıyor ve İngiltere’de giderek Avrupa Birliği’ne yaklaşıyor. Bu çok önemli çünkü Trump’ın sözüne Avrupalılar güvenmiyorlar. Her ne kadar laheyde zirvede ben 5. maddeyle bağlıyım dese de Trump, ertesi gün bağlı olmadığını da açıklayabilir. Amerika, Brezilya ile alışılmadık bir şey değildir. Bolsonaro’yu serbest bırakmazsanız ilave tarife koyacağım. Lula da çıktı, CNN İnternasyonu’nda, Christian Amanpour’a, Amerika’nın bizim ticaretimizdeki yeri yüzde iki civarında bizi etkilemez, biz hırlaşmak istemiyoruz ama Bolsonaro serbest kalsın diye ben anayasa mahkemesine talimat veremem dedi, anayasayı ihlal etmiş olurum dedi.

Bir başka konu gümrük tarifeleri işte 1 Ağustos’a kadar uzadı. Bazı devletler anlaşma yapıyor, bazı devletler görüşmeler yapıyor. Tabii Trump’ın ne yapacağı belli değil.

Gelelim İran’a. Uranyum zenginleştirmesine. İran 3 Avrupa devletiyle yani İngiltere, Fransa, Almanya ile -ki bunlar daha önce yapılan anlaşmanın taraflarıydı- görüşme yapacak. Amerika ile de görüşürüm ama bir garanti isterim diyor. Amerika ile müzakereler başlandığında İsrail beni bombalamayacağına dair Amerikan garantisi isterim diyor. Burada İran haklı. Çünkü Amerika ile görüşmeler olurken İsrail bombaladı. İsrail’in Orta Doğu’nu iyice karıştırmak istediği anlaşılıyor. İsrail savaşa savaşa adeta bu ruhuna işlemiş. Kendisini durduramıyor belki de. Yani hükümetten bahsedeyim. Karma karışık bir dünya. Bir de tabi iklim felaketi var. Her ülkenin başına ya yağgın ya sel ya kuraklık şu bu geliyor ve bu dünya ekonomisini de fevkalade menfi biçimde etkiliyor. Dünyamız böyle. Saygılar sunuyorum efendim.